Strona · s. 6strona oryginału ↗
O kropli dziegciu w beczce miodu
Слово Просвіти, №05 за 2017 рік
Ciąg dalszy. Początek na str. 4, 5. obieg podręczników, do którego wciągane są także zasoby dawniej wydanej literatury, to nawet wtedy wkład wydawców uczelnianych i państwa w zapewnienie studentom podręczników wydaje mi się więcej niż skromny. O relacji między wysokością czesnego a wydatkami naszych uczelni na publikację podręczników w ogóle wstyd mówić, bo wydatki uczelni III—IV poziomu akredytacji na wydawanie podręczników są po prostu śmiesznie niskie. Znam w internecie tylko jedną bibliotekę naukową stołecznego uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, która zaczęła publikować informacje o wydatkach biblioteki na zakup literatury. Znając liczbę studentów na tym uniwersytecie, mogę oszacować, ile ta uczelnia wydała hrywien średnio na jednego studenta i teoretycznie założyć, ile wart jest dyplom tego studenta z punktu widzenia potencjału jego wiedzy. Oczywiście, pamiętając o konieczności wieloczynnikowej analizy źródeł wiedzy. A teraz — o działalności wydawniczej naszych uczelni. Według danych rocznika statystycznego „Druk Ukrainy”, w ciągu 2015 r. na Ukrainie tylko 72 uczelnie III—IV poziomu akredytacji wydały po 10 i więcej publikacji książkowych. Jak wiadomo, na początku roku akademickiego 2015/16 Ukraina miała 288 uczelni III—IV poziomu akredytacji. Zatem 216 z nich (czyli 75%) intensywnej działalności wydawniczej (jeśli tak można nazwać wydanie dziesięciu–dwudziestu podręczników) w ogóle nie prowadzi. Nadmierną skromność działalności wydawniczej ukraińskich uniwersytetów i innych szkół wyższych III—IV poziomu akredytacji można wykazać dwoma porównaniami. Pierwsze porównanie. Porównajmy piątkę liderów wydawnictw uniwersyteckich za 2015 r. na Ukrainie, w Polsce, na Białorusi, w Czechach i w Rosji. Jeśli na Ukrainie pięciu konkretnych liderów tej dziedziny (Narodowy Uniwersytet „Politechnika Lwowska”174, Kijowski Narodowy Uniwersytet imienia Tarasa Szewczenki144, Czerniowiecki Narodowy Uniwersytet imienia Jurija Fedkowycza118, Narodowy Uniwersytet Lotniczy108 i Narodowy Uniwersytet Techniczny „Kijowski Instytut Politechniczny”102; indeksem górnym oznaczono liczbę wydań) w wymienionym roku zrealizowało łącznie 646 publikacji książkowych, to w Polsce pięć uniwersytetów-liderów (Łódzki205, Katolicki w Lublinie168, Jagielloński148, Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie142, Mikołaja Kopernika w Toruniu138) wydało w tym samym roku 802 publikacje, na Białorusi (Białoruski Uniwersytet Medyczny248, Białoruska Akademia Rolnicza175, Witebski174, Białoruski Narodowy Techniczny172, Homelski147 uniwersytety) — 916, w Czechach (Uniwersytet Palackiego (Ołomuniec)450, Uniwersytet Masaryka (Brno)362, Uniwersytet Techniczny (Ostrawa)272, Uniwersytet Karola (Praga)224, Uniwersytet Ostrawski208) — 1516, a w Rosji (Południowo-Uralski Uniwersytet793, Rosyjski Uniwersytet Przyjaźni Narodów569, Penzeński Uniwersytet Architektury i Budownictwa435, Rosyjski Uniwersytet Rolniczy382, Uralski Uniwersytet Federalny358) — 2537. I drugie porównanie. W statystyce Rosyjskiej Izby Książki znajduje się tabela 8 — „100 wydawnictw, które wydały największą liczbę książek i broszur w 2015 r.”. Zrządzeniem losu w tym roku na tej liście znalazły się wydawnictwa 39 rosyjskich uniwersytetów. Wydawnictwa te, wzięte łącznie, wydały w 2015 r. 9846 publikacji książkowych, czyli średnio po 252,5 tytułu na każdy uniwersytet. Analogicznie na Ukrainie 39 uniwersytetów w tym samym roku wydało 2235 książek i broszur, czyli średnio po 57 wydań na jeden uniwersytet. Jak widzimy, w Rosji każdy uniwersytet wydaje 4,4 raza więcej publikacji książkowych (pod względem liczby tytułów) niż na Ukrainie. Ktoś może powiedzieć, że po pierwsze, Rosja produkuje własny papier, a Ukraina takiej produkcji prawie nie posiada; po drugie, Ukraina obecnie przeżywa wojnę, narzuconą jej przez północnego agresora. Oba argumenty są bardzo ważne, ale i je można oraz trzeba wykorzystać w pracy naszych dyplomatów i Rządu, aby skłonić naszych partnerów do wspierania Ukrainy w rozwiązaniu problemu papieru, w rozwoju wydawnictw uniwersyteckich (w tym w językach światowych), w kapitalizacji edukacji uniwersyteckiej, a co najważniejsze — w zaostrzeniu sankcji wobec Rosji w celu odzyskania Krymu i okupowanych terytoriów Donbasu oraz odszkodowania Ukrainie szkód, wiarołomnie wyrządzonych jej przez jednego z sygnatariuszy Memorandum Budapeszteńskiego. Należy w ogóle opracować jak najszerszy program inwestowania w szkolnictwo wyższe Ukrainy przez inwestorów wewnętrznych i zewnętrznych, deklarując jako standard dla menedżerów i inwestorów doświadczenie i praktykę pierwszej, najlepszej setki uniwersytetów świata. Umowy o współpracy z tymi uniwersytetami ukraińskich uczelni to jedna z form poszukiwania wyjścia naszych uniwersytetów na nowy poziom jakości edukacji wyższej. Jeśli kształcimy w swoich uczelniach specjalistów, to jakość ich przygotowania nie może być niższa niż w najbardziej rozwiniętych krajach świata. W przeciwnym razie nie będzie to nazywane wyższym wykształceniem, a, powiedzmy, produkcją dyplomów. Na Uniwersytecie Harvarda, na przykład, standardowy budżet studenta przewiduje wydanie w roku akademickim 2016/17 na książki i podręczniki 1300 dolarów na każdego studenta.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
