Strona · s. 11strona oryginału ↗
Proświcianin z powołania duszy
Слово Просвіти, №05 за 2017 рік
Stanami Zjednoczonymi pomocy żywnościowej dla Związku Radzieckiego w postaci sprzedaży zboża po skrajnie niskich cenach. Przy czym działo się to również wtedy, gdy trwała wojna wietnamska, a Związek Radziecki był główną siłą sprawczą, która przeciwstawiała się USA w tej wojnie. Pamiętam te czasy, kiedy w Związku Radzieckim przy wypieku chleba do mąki pszennej zaczęto dodawać groch. Radzieckie rolnictwo w tamtym czasie całkowicie zbankrutowało i w Związku Radzieckim nie było już czym karmić własnego narodu. Tak więc w odniesieniu do Związku Radzieckiego ze strony Stanów Zjednoczonych stykamy się z systemowym podejściem, które nie jest związane z konkretną administracją w Białym Domu. Donald Trump w swoim przemówieniu powiedział: „Nikomu nie chcemy narzucać naszego stylu życia. Niech raczej nasz przykład stanie się dla wszystkich jaśniejącym latarnią. Zabłyśniemy jako gwiazda przewodnia i niech inni podążają za nami”. Doskonałe słowa prawicowego lidera prawicowej siły i w jakim kontraście pozostają one z działaniami innego lidera sąsiedniego państwa, który próbuje przesuwać granice „ruskiego miru” za pomocą czołgów i wyrzutni salwowych, a przy tym przysięga miłość do bratniego narodu. U Donalda Trumpa nie wybrzmiało żadne flirtowanie z mniejszościami etnicznymi Ameryki. Zamiast tego proste i pewne słowa: „Nieważne, jaki mamy kolor skóry, czarny czy biały, w naszych żyłach płynie taka sama czerwona krew patriotów. Wszyscy mamy te same wolności i szanujemy tę samą wielką flagę Ameryki. I kiedy rodzą się dzieci, czy w Detroit, czy w Nebrasce, patrzą na te same gwiazdy na niebie, marzą o tym samym. I w nich kipi życie tego samego najwyższego stwórcy”. A następne jego słowa mogłyby wybrzmieć także z ust naszego prezydenta, jako program jego działań, jako drogowskaz dla Ukrainy: „Będę walczył o Was każdym swoim oddechem i nigdy Was nie zawiodę. Ameryka (Ukraina) znów zacznie zwyciężać, przy czym tak, jak nigdy wcześniej. Odzyskamy miejsca pracy, odzyskamy nasze granice, odzyskamy nasze bogactwo i nasze marzenia. Zbudujemy nowe drogi, autostrady, mosty, lotniska, tunele i linie kolejowe przez cały nasz piękny kraj. Na nowo odbudujemy nasz kraj rękami Amerykanów (Ukraińców) i amerykańską (ukraińską) pracą”. „20 stycznia 2017 roku przejdzie do historii jako dzień, kiedy naród znów stanie się władcą naszego narodu. Dzisiaj przekazujemy władzę z Waszyngtonu Wam — narodowi”. Czy może taki prezydent zdradzić Ukrainę? Moja odpowiedź brzmi: nie, bo Moskwa nie zatrzyma się na granicach Ukrainy: ani na wschodnich, ani na zachodnich. A to już będzie Trzecia wojna światowa. Putin i Moskwa — to wojna, która nie ominie nikogo. Zakończenie. Początek na str. 1. W 1998 roku Stepana Wołkoweckiego prezydent Leonid Kuczma mianuje ambasadorem Ukrainy w Gruzji, a w 1999 roku ten sam Kuczma mianuje mnie ambasadorem Ukrainy w Polsce. Od dziecka znałem język polski, a mój przyjaciel Wołkowecki pilnie uczył się języka gruzińskiego. Rozmawiał po gruzińsku, o czym opowiadali mi moi przyjaciele gruzińscy pisarze, z którymi zawsze miałem kontakt. Nie dziwiłem się, Wołkowecki z natury był obdarzony wieloma talentami; fizyk, matematyk, pedagog, działacz społeczny, stał się wybitnym filologiem, nauczył się nie tylko gruzińskiego, ale i języka azerskiego, będąc ambasadorem Ukrainy w Tbilisi, a później w Baku. Skąd ta duchowa siła się brała, ten umysłowy wyczyn człowieka? Z ukraińskiego niepozornego, ale prawdziwego patriotyzmu. Dziesiątki ambasadorów Ukrainy z różnych państw przyjeżdżały na narady ambasadorów do Kijowa. Ich, z reguły rosyjskojęzyczne wystąpienia, słuchali Kuczma i Złenko, minister spraw zagranicznych Ukrainy, słuchali i milczeli. Nie milczał tylko Stepan Wołkowecki. Przerywał ukraińskim dyplomatom: „Kiedy wy wreszcie nauczycie się mówić językiem kraju, który reprezentujecie, kiedy nauczycie się rozmawiać także językiem kraju, w którym pracujecie?!”. Nie raz pytał, a ja na stojąco biłem mu brawo. Zawsze lubiłem i lubię teraz słuchać Wołkoweckiego. Stopczatiw i Wytwycia — wsie podkarpackie, moje huculskie, a jego bojkowskie, ale jest w wymowie naszych krewnych coś niepowtarzalnego, bliskiego, swojego. Ale w głosie Stepana jest coś tak przekonującego, ważnego, dla mnie nieosiągalnego — filozoficzny spokój. Do dziś żałuję, że jako ambasador Ukrainy w Warszawie nie zdołałem pojechać w gości do Wołkoweckiego do Tbilisi. A zapraszał mnie. Miał się czym pochwalić. Dzięki jego staraniom w Gruzji zaczęła działać ukraińska szkoła, zaczęła pracować Koordynacyjna Rada Ukraińców, która wydawała swoją gazetę. Obroty towarowe między Ukrainą a Gruzją wzrosły dziesięciokrotnie. Muzeum Łesi Ukrainki w Surami ożyło, a w Kutaisi uporządkowano miejsca, gdzie przebywała nasza wielka prorokini. Kiedy Wołkowecki pracował w randze ambasadora Ukrainy w Azerbejdżanie, dzięki jego aktywnej pomocy doszło do rozszerzenia współpracy gospodarczej między „państwem chleba i państwem ropy”. Zorganizował budowę pomnika T. Szewczenki w Baku, zapewnił wydzielenie działki ziemi pod budowę ambasady Ukrainy w Azerbejdżanie, aby usunąć istniejący dysparytet. Stepan Wołkowecki był i pozostaje jednym z najwybitniejszych polityków Ukrainy. Narodowy Komitet Obrony Ukrainy, którego był przewodniczącym na Frankiwszczyźnie za czasów „prezydenta” Janukowycza, działał aktywnie. Radziłem się go, jak działać, co robić w tamtych ciężkich czasach. A na początku Europejskiej Rewolucji zwróciłem się do Wołkoweckiego z prośbą o pomoc dla NKOU, by podnosić hasło „Precz z kremlowskim jarzmem!”, by wytrwać w walce przeciwko zdrajcy Janukowyczowi. Razem z Dmytrem Zacharukiem Wołkowecki teraz aktywnie wspiera „Ruch Ukrainy do NATO”. Dzięki niemu obecnie w każdej wsi na Frankiwszczyźnie działa „Proświta”, spadkobierczyni Towarzystwa Języka Ukraińskiego im. T. Szewczenki, które w swoim czasie tworzył. Stepan Wołkowecki dokładnie i głęboko analizuje nie tylko warunki, w jakich doszło do ogłoszenia Aktu niepodległości Ukrainy 24 sierpnia 1991 r., ale i przyczyny tego, dlaczego Ukraina do tej pory nie stała się ukraińską, a hybrydową konstrukcją. Mówi, że po ogłoszeniu niepodległości „wielu wydawało się, że państwo będzie budować się samo z siebie i wszyscy będą pracować na tę sprawę. Przy tym u nas, w Radzie Narodowej, nie było możliwości wtedy wymienić całego systemu władzy, uczynić niepodległość realną we wszystkich jej wymiarach. Pozostała, w istocie, okupacyjna administracja USRR. Problem systemu władzy państwowej i kadr, które ją sprawują, istnieje do dzisiaj. Właśnie dlatego jeszcze nie staliśmy się gospodarzami na swojej ziemi nawet po dwóch rewolucjach 2004 i 2014 roku, dopuszczając do władzy złodziejską, oligarchiczną wierchuszkę, z reguły nieukraińskiej kultury, która wykorzystuje Ukrainę jako źródło swojego wzbogacenia”. Stepanowi Wołkoweckiemu stuknęło siedemdziesiąt lat. Myśląc o nim, w pamięci przeżywając razem z nim niewielką w czasie, ale w znaczeniu genialną epokę wyjścia Ukrainy z niewolniczego, podmoskiewskiego stanu do swojego państwowego, europejskiego życia, składam mu, mojemu ziomkowi i współtowarzyszowi, wdzięczność za to, że gromadził i gromadzi wokół siebie mądrych, odważnych i pracowitych Ukraińców, dla których ponad wszystko jest europejska, soborowa, wolna Ukraina. Dmytro PAWŁYCZKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
