Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

GEOPOLITYKA

Слово Просвіти, №06 за 2008 рік

Wołodymyr JAWORIWSKIJ Ciąg dalszy. Początek w nr 50, 51 za 2007 r. ANARCHICZNE POCZUCIE WOLNOŚCI Tylko dwa razy w życiu schodziłem do najgłębszej w Donbasie kopalni imienia Zasiadki. Tragicznej kopalni, krwawej: pochłonęła ona najwięcej ludzkich istnień w ciągu ostatnich piętnastu lat. Tysiąc dwieście metrów głębokości. A do tego kilometr drogi pieszo i jazdy na leżąco na transporterze do przodka. Możliwe, że górnicy, którzy schodzą do tego piekła codziennie, mają przytępione odczucie kilometrowej warstwy skały nad głową, niebezpieczeństwa, które czai się w każdym metrze pokładu węglowego. A do tego zimna podstępność tysiącleciami sprasowanego węgla, jego czarno-mory, jak żałobna wstążka, połysk. Ty, twoje życie, twoja osobowość w takich głębinach — to zaledwie niezabezpieczona drobina materii, która zabłądziła w głąb wieków. Kręte zakręty szyn wagonikowych, przeciągi gorącego powietrza, brudne kałuże, ślizganie się świateł latarek po już wybranych chodnikach, cienie ludzi w ciemnych niszach, huk wagoników i transporterów. Trzeba wytężać wyobraźnię, by przekonywać siebie, że tam, na powierzchni, prawie półtora kilometra w pionie — jest inne życie. Pamiętacie: “Górnik do kopalni schodzi, z białym światem się żegna”. Tutaj, w węglowym piekle, w ziemskich głębinach, gdzie co chwila za plecami stoi śmierć, górnik zarabia na życie sobie i rodzinie, ale ileż tego prawdziwego życia zostaje mu na powierzchni? I czy w ogóle ono istnieje? Stąd, bracia Ukraińcy, bierze się charakter i zachowanie Donbasu. Stąd też skuteczność tego zawołania-symbolu: “Swój!”. A jeśli swój, to choćby nie wiadomo jaki był — trzeba go wesprzeć! Stąd też odpowiedź na to, dlaczego Donbas głosuje na regionalnych, wiedząc, że oni, a dokładniej ich polityczna wierzchowina, dawno sprywatyzowała wypracowane przez nich dobro i bezczelnie ich okrada. Wiedzą. Ale oni są swoi, donieccy, im można wybaczyć nawet zbrodnie. Nawet ciężkie zbrodnie, bo… komu się nie zdarza… Ależ ja się rozgadałem. Przecież czeka na słowo nasz mądry, wysoko wykształcony Japończyk Hiroaki Kuromiya, który podarował nam, Ukraińcom, w naszym ojczystym języku swoją polityczną i etnograficzną historię Donbasu. Słuchajcie go, bracia. “Dyrektorem kopalń (w Eristowie) był człowiek o nazwisku Konoplannikow. Pracowało tam około pięciu tysięcy górników. Było to centrum rewolucyjne. Zdołał on przekonać górników, że “on, Konoplannikow, i tylko on jest ucieleśnieniem rewolucji, prawdy i sprawiedliwości”. Przekonywał górników, że każda partia, w tym bolszewicy — to “wrogowie ludu i rewolucji”. Konoplannikow z okna dwupiętrowego budynku wygłasza przemówienie przed sześcio-siedmiotysięcznym tłumem górników. “Na kolana, całujcie ziemię!” — krzyknął władczo donośnym głosem dzielnego dowódcy Konoplannikow. Sześciotysięczna masa, jak skoszona trawa, padła na kolana. “Podnieście ręce i przysięgajcie, powtarzając moje słowa”. — “Przysięgamy!” — wyrywa się z sześciu tysięcy górniczych gardeł i donośnym echem jeszcze raz odbija się w lesie. “Przysięgamy! Wszyscy zginiemy za Konoplannikowa. Wszyscy zginiemy! Nikomu nie wyjawimy. Nie zdradzimy. Zginiemy!”. Okazało się, że była to próba: wiec został zaatakowany przez “uzbrojony oddział Rządu Tymczasowego”. Górnicy wiernie bronili swojego atamana i odparli atak. Po tym, jak w Piotrogrodzie wydarzyła się Rewolucja Październikowa, Donbas znalazł się pod krzyżowym ogniem z Nowoczerkaska i Kijowa. Kijów stał się centrum ruchu na rzecz niepodległości Ukrainy, który reprezentowała Centralna Rada, a Nowoczerkask, stolica Donu, przyjął rolę stolicy kontrrewolucji, czyli rosyjskiej Wandei. Kijowski “nacjonalizm” skłonił Donbas do oddzielenia się od Ukrainy. Aby przeciwstawić się utworzonej w Kijowie Centralnej Radzie, która w styczniu 1918 r. ogłosiła niepodległość Ukrainy, w lutym 1918 r. przemysłowo najbardziej rozwinięta wschodnia część Ukrainy oraz przemysłowy rejon Donu utworzyły Doniecko-Krzyworoską Republikę Radziecką ze stolicą w Charkowie. Ta republika była biurokratycznym tworem. Nawet W. Lenin występował przeciwko formowaniu republiki, ponieważ podzieliłoby to ukraiński front. Republika

s. 5 · strona oryginału ↗

Choćby jaki bogacz, ryj mu skręcę w tył. Niektórzy z dawnych kozaków otwarcie okazywali swoją wrogość wobec bolszewików i patrzyli na Ukrainę jak na raj: My — heroji-kozaky, Komunisty — duraky. My komunu rozabjom — Na Wkrainu żyt pojdom. Donosy, jak wspomina Borodin, „stały się zabójczą i bardzo wygodną bronią dla tych, którzy byli zbyt brzydliwi, by splamić własne ręce krwią swoich osobistych wrogów. Obydwa obozy zachęcały do donosów i bardzo łatwo rozstrzeliwały „wrogów”, na których wskazywali im palcem „wiernopoddańczy”. Następny rozdział książki Hiroakiego Kuromiyi o szczycie komunistycznego ludobójstwa na Ukraińcach — Hołodomorze lat 1932—33. W Donbasie. W tym Donbasie, który dzisiaj ma swoją partię, uważającą, że na Doniecczyźnie. Sąd nad roztrwonicielem w Stalino, 1934 r. Słuchając Państwa audycji, bardzo zainteresowałem się książką „Ukraina — ziemia kozaków” Pawła z Aleppo (i Mykoły Riabego), ale wyszła ona w bardzo małym nakładzie. Czy nie pomogliby Państwo w jej nabyciu, abym mógł dowiedzieć się więcej o moich legendarnych przodkach? Będę zdawał na wydział historyczny, ale rodzice mi nie pozwalają, mówią, że zawód historyka jest nieperspektywiczny. Ja jednak uważam, że to moje powołanie. Ktoś musi nieść prawdę ludowi, tak jak Pan, panie Jaworiwski, wszak przez 350 lat imperium niszczyło nas milionami, korzystało z naszych bogactw. Nawet dzisiaj, kiedy Ukraina jest niepodległym państwem, przybysze łakomią się na nasze prawa i wolności. Czytałem „sowieckie książki”, w nich Rosja pisała ukraińską historię dla siebie. Tak nie powinno być. Oto dlaczego koniecznie będę historykiem”. Wierzę, młody Iwanie, że naszą audycję słuchają wykładowcy wydziałów historycznych i Drohobycza, i Lwowa. Dlatego proszę ich, aby zapamiętali to piękne imię maturzysty — Iwan Czajka. Chcę, Iwanie, abyś stał się takim ukraińskim historykiem, żeby nawet Twoi rodzice przekonali się, że ukraiński historyk to superprestiż. A książka „Ukraina — ziemia kozaków” wkrótce wyjdzie drukiem i będzie w księgarniach. Kateryna Marczenko, m. Sewastopol: „W jednej z audycji poruszyli Państwo kwestię bazowania rosyjskiej floty w Sewastopolu. Jakim antyukraińskim duchem przesiąkniętych jest wiele artykułów o sławie Sewastopola niektórych polityków i dziennikarzy! Ukrainą tutaj nawet nie pachnie i nie będzie „pachnieć”, dopóki będzie tu bazować rosyjska flota. A rosyjscy szowiniści będą propagować swoją moskiewską politykę: niby Krym podarowano Ukrainie. Zbyt słaba jest propaganda wyjaśniająca ze strony ukraińskiej. Wyjaśniajcie częściej, że Moskwa nie darowała Ukrainie Krymu! Wyjaśniajcie częściej naszym obywatelom, jakie najlepsze czarnoziemy, najżyźniejsze stepy odeszły do Federacji Rosyjskiej wraz z trzema wielkimi obwodami odwiecznej Ukrainy. A ilu rodaków zakatowali enkawudziści?! Oto przyczyna pierwotna, która zrodziła Ukraińską Powstańczą Armię, która nie chciała ani faszyzmu, ani bolszewizmu! Przypomnijcie sobie powieści Michaiła Szołochowa „Cichy Don”, „Zaorany ugór”, gdzie pisarz-realista pokazał, jak walczyło południe przeciwko bolszewickiemu zaborowi. Przeciwko takiemu samemu bolszewickiemu zaborowi walczyła i Zachodnia Ukraina, i UPA. A rosyjskich szowinistów, którzy propagują wrogość między narodami, nadanie językowi rosyjskiemu statusu drugiego państwowego, i w końcu wykończą ostatecznie język ukraiński, czas pociągnąć do odpowiedzialności! Dopóki nie zamienili Krymu w gorący punkt!” Wierzę, pani Kateryno, że nowy, prawdziwie ukraiński (a nie małorosyjski Janukowycza!) rząd Julii Tymoszenko będzie pracował nad tymi kwestiami, a my w parlamencie poprzemy jego proukraińską politykę.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn