Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

DUSZA PATRIOTYCZNA

Слово Просвіти, №06 за 2008 рік

Wadym PEPA, m. Kijów. Poruszające fakty patriotyzmu błyskają w historii ludzkości. Rzymski młodzieniec Gajusz Mucjusz Scewola spalił prawą rękę na ogniu, aby pokazać wrogom męstwo osobiste oraz swoich współplemieńców. Trzystu Spartan pod wodzą legendarnego króla Leonidasa zatrzymało w wąwozie termopilskim wielotysięczną armię Persów i, wierni przysiędze, nie zachwiali się, walczyli do ostatniego tchu. A nasza epoka kozacka! Podżegana i podsycana przez kręgi panujące całej Europy Zachodniej, polska szlachta chwytała za gardło odwiecznych gospodarzy ziemi, gdzie, jak sobie wyobrażała, rzeki płyną mlekiem i miodem. I coż pozostawało miłującym wolność? Odradzali się po nieustannych najazdach koczowniczych hord z bezdennych wnętrzności Azji, po drapieżnym najeździe huńskim, po inwazjach Gotów, po napadach Awarów, po zdominowaniu przez Waregów, po wężowych wpełznięciach w samą duszę Cesarstwa Bizantyjskiego, podnieśli się, jak nieśmiertelnik, po trzystuletnim deptaniu przez tatarsko-mongolskich koczowników. Nie dali się na pastwę zwierzęcemu zaborczości pogan Imperium Osmańskiego. Zmartwychwstawali, jak feniks z popiołów, wbrew najstraszniejszym nieszczęściom w okrutnym padole ziemskim. I coż? Znowu zginać głowę? Już w znienawidzone szlacheckie jarzmo? Na placach miast i wsi, na bazarach, gdzie tłumy, rozbrzmiewa z ust śmiałków, którzy odważyli się wejść w samo piekło, wezwanie: “Kto chce za wiarę chrześcijańską być posadzonym na pal, kto chce być ćwiartowanym, łamanym kołem, kto gotów wycierpieć wszelkie męki za święty krzyż, kto nie boi się śmierci — przystawaj do nas. Nie trzeba bać się śmierci — od niej się nie uchronisz. Takie kozackie życie”. W ostatnim czasie takie bluźniercze fale antynarodowej propagandy zalewają Ukrainę, że rozmywa się nawet święte pojęcie patriotyzmu. W innych państwach jest ono na wszelkie sposoby utwierdzane, a w naszym dyskredytowane. Urzędnicy najwyższych rang, w rękach których jest zarządzanie sferą duchową, nie przepuszczą przez usta słowa, by nie zganić świetlanych narodowych porywów jakichkolwiek czasów. Rycerze wolności, wylatując z orlich gniazd — Siczy Zaporoskich — uchronili ukraińską ziemię, jej naród od zguby, od podboju pogan. Komu obróci się język zaprzeczyć, że bez kozackiego oporu zniknęłaby pamięć o Ukrainie? A pod ręką obecnej władzy, która od dawna jest w pierwotnym Kijowie, nie byłoby ani węglowego Donbasu, ani krzyworoskich złóż rudy żelaza, ani chersońskich gruntów, ani wód Mikołajowa dla szkutnictwa, ani leczniczych krymskich uzdrowisk… Z Siczy Nikityńskiej, z Niżu, gdzie Liman, Bohdan Chmielnicki podnosił uciemiężony lud na samostanowienie w swoich świętych prawach, rozbił ogrodzenia kolonialnej egzystencji, zapewnił samozachowanie Ukrainy i, patrząc szerzej, jej obecne prawo do samostanowienia. I jakiż pokłon pamięci godnych heroicznej sławy przodków? Zaślepieni zyskiem łapownicy napełniają sakiewki miliardami z eksploatacji kopalin, ogłaszając chronioną ofiarną odwagą ukraińskiego narodu ziemię już nie Ukrainą, a beznarodowym konglomeratem. Nie pojmują krótkowzroczni, że bez Ukrainy sami zginą, jak Obrowie. Było przecież, że w 1917 r. międzynarodowy kapitał. Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki. Wasyl Wasylaszko przywiózł w zaplombowanym wagonie przywódców na jedną szóstą kuli ziemskiej. Przez nieprzemyślenie rdzennych warstw międzynarodowym szalbierzom udało się rozdmuchać choć nie światowy pożar, to nie mniej krwawe wojny domowe. Wpuścili “wężową żmiję waśni” i całe stulecie zamulali głowy nierozumnych. Lecz ponad przebiegłe wysiłki pękło, jak mydlana bańka. Spada bielmo z oczu. W wirze globalizacji, jeśli nie przejrzeć, to pociągnie na dno. Spójrzmy, za słowem wielkiego Kobziarza, “śmiałym orlim okiem”. Czyż nie z tego jedna z przyczyn naszych nieszczęść, że w Moskwie, Petersburgu — Piotrogrodzie — Leningradzie przez wszystkie wieki władcy byli, delikatnie mówiąc, nie prosłowiańscy. A raczej na odwrót. To jakże mogło spełniać się prorocze szewczenkowskie — “Żeby wszyscy Słowianie stali się Dobrymi braćmi”? Za równoprawnym samostanowieniem sąsiadów — przyszłość. A zamachy na zwierzchność za nie własnej natury namowami podrywają siły obopólnie. “Gdybyż, — myślę, — gdyby Nie pochylili się niewolnicy…” Już przecież dwudziesty pierwszy wiek. Rozwiewa się mrok. Odstępuje ciemność. Nabiera sił epoka rozumu. Czy nie pora już masom nie pokazywać palcami tylko na władzę, a na siebie spojrzeć w lustro? Na co stać nas w definicjach swoich świętych praw, to mamy. Kto się nie chyli, tego nie zegną. Po Bohdanie Chmielnickim rozdarta i podzielona Ukraina żyła pod cudzą zwierzchnością. Jej narzucano nieprawdę i niesprawiedliwość we wszystkich sferach bytu. Życie ze swej natury jest surowe i skomplikowane. A pod piętą ciemiężycieli — nie do zniesienia. Aby nie cierpieć bez wyjścia, wykrzeszmy wszystkie siły dla samorządności. Nasz światopogląd zniekształcają nieustanne potoki antyukraińskiej na naszej własnej rodzimej ziemi propagandy. Wbrew obłudzie musimy uświadamiać sobie, że dla Ukrainy ratunkowa jest tylko prawda. Każdy jej przejaw — jak łyk ozonu w burzę. Zatem zwracam uwagę na książkę laureata nagrody imienia Łesi Ukrainki W. Wasylaszki “Odradzajmy się — nie przeistaczajmy się”, którą niedawno wydało kijowskie wydawnictwo “Witchyzna”. Przedmowa — szczery apel do czytelników akademika NAN Ukrainy M. Żułynskiego podkreśla ważność przedstawionego przez autora i odkrywa główne: “Przyjacielu! Jeśli boli cię los kultury, przyszłości ukraińskiego narodu, dotknij sercem wycierpianych, Nadija ONYSZCZENKO, m. Niżyn” Edukacyjno-poznawcze czasopismo o Ukrainie i Ukraińcach diaspory „Ukraiński dom” wydaje Centrum Współpracy Humanitarnej z Ukraińską Diasporą Niżyńskiego Państwowego Uniwersytetu imienia Mikołaja Gogola. Ponad pięćdziesiąt ukraińskich ośrodków w Rosji i na Białorusi, na Łotwie i w Kazachstanie, na Litwie i w Estonii, w Australii, Ameryce i Kanadzie, w Argentynie i Niemczech raz na dwa miesiące z zainteresowaniem czyta wiadomości o życiu w etnicznej ojczyźnie. Numer 27—28 za 2007 rok otwiera rubryka „Sylwetki ukraińskich osobistości”, która zapoznaje z wybitnym potomkiem ukraińskich kozaków, urodzonym w Niżynie Jurijem Lisianskim. W czasach radzieckich jego szczerych rozważań Wasyla Wasylaszki o języku, do żywego pulsu jego energetycznych wierszy, ciekawego badania o fenomenie Tarasa Szewczenki, przejmij się utwierdzeniem ojczystego języka, zainspiruj się niezłomnością Wasyla Stusa, cudownym światem czarodzieja słowa, niezapomnianego Dmytra Biłousa”. Znamienne, że uczony z Narodowej Akademii Nauk podkreśla: „Niech na patriotyzm, z lekcjami zwycięstw i porażek, lepiej popracuje i historia kraju”, wskazując na unikatowy zabytek archeologiczny „z archiwum ściennych malowideł w 62 grotach Kamiennej Mogiły XII—III tysiącleci p.n.e.” oraz na przejawy „zdumiewającej, prawdopodobnie i praukraińskiej, kultury trypolskiej”. Te dawne okresy do tej pory nie zostały zbadane i ocenione w należyty sposób. Ustawodawcy oficjalnej mody nie chcą widzieć praukraińskich śladów w najodleglejszej przeszłości. Biedna wysoka nauka, zaćmiona obłudnymi metodologiami, które wpajali przyboczni fałszu, przewożonego za srebrniki międzynarodowego kapitału przez granice do odurzonej Rosji. A jakże zbliżyć się do prawdy? Czy nie nasuwa się samo przez się obiektywne? I, oczywiście, na podstawie wspólnych osiągnięć historii, archeologii, antropologii, językoznawstwa, etnografii, folklorystyki, krajoznawstwa. Od pierwszego pojawienia się człowieka na dotąd etnicznych ukraińskich ziemiach, nieprzerwanie i niezniszczalnie snuje się nić ukraińskiego rodu. A wraz z nim nieoddzielnie i nieodrywalnie rozwija się jego język. Czyż nie odgaduje się tego w pozostałościach mezyńskiego obozowiska człowieka późnego paleolitu? A temu siedlisku — ponad dwadzieścia tysięcy lat. Zasób słownikowy języka ukraińskiego jest tak bogaty, różnorodny, rozwinięty, doskonały, że dochodzisz do wniosku, iż nasz język — to zdumiewająco hojny owoc tysiącleci rozwoju z ust niezniszczalnego narodu, który od wieków jest na swojej, nikomu nie odebranej, nie zagrabionej ziemi. Według chytrego zamysłu Cesarstwa Bizantyjskiego wprowadzany za podpowiedzią Rzymian przez władzę mających wariackiego rozlewu język cerkiewnosłowiański chwytał za gardło ludowy ukraiński. I udusiłby, gdyby korzenie od natury danego nie chłonęły soków potomka świata. Tylko jakże do tego skłonić się tym filarom naszej oficjalnej nauki, na spróchniałych postulatach których dotąd trzymają się szkolne i uczelniane podręczniki, a także tytułowane wydania akademickie. Oczywiście, prościej wyznawać-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn