Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

HISTORYCZNA WYSTAWA «UKRAINA OD TRYPILLA DO DZISIAJ»

Слово Просвіти, №06 за 2008 рік

Halina LEWYCKA, członkini Narodowego Związku Dziennikarzy Ukrainy „Politycy kradną narodowi ideały, a sztuka je zachowuje”. Prawdziwość tego stwierdzenia potwierdza ogólnonarodowa wystawa sztuki „Ukraina od Trypillia do współczesności”, na której zaprezentowano przede wszystkim prace o tematyce historycznej. Wystawy te odbywają się co dwa lata. Pierwsza zgromadziła zaledwie trzydziestu artystów, którzy tworzyli w gatunku historycznym. Obecna, otwarta w Domu Artysty, liczyła ponad setkę uczestników. Niezmiennym organizatorem wystaw „Ukraina od Trypillia do współczesności” jest kijowski artysta Ołeksandr Melnyk. Ekspozycja w Kijowie to dopiero pierwszy jej etap. W lutym wystawę „Ukraina od Trypillia do współczesności” będzie można zobaczyć we Lwowie. Od 1 marca zostanie eksponowana w Donieckim Muzeum Sztuki. Że ukraińskie płótna poświęcone przeszłości historycznej wyruszą na Doniecczyznę, zawdzięczamy Ministerstwu Kultury – podkreśla kurator wystawy O. Melnyk. To jedna z cech współczesnej Ukrainy. Bez zgody z Kijowa nikt w Doniecku nie odważy się przyjąć wystawy, na której widz będzie mógł zobaczyć wiele niezwykłych prac. Gdy na Doniecczyźnie aktywnie rozbrzmiewają apele do wielbienia rosyjskiej cesarzowej Katarzyny II, obraz z jej hulankami może wielu wydać się nietypowy. Oto płótno z ukrzyżowanym, lecz nie zabitym duchem obrońcą umiłowanego Baturyna. Nie mówiąc już o portrecie Romana Szuchewycza. Podczas otwarcia wystawy przedstawiciele Ministerstwa Kultury wyrażali życzenie, aby wystawę pokazano także w innych miastach Ukrainy, gdyż powinna stać się ważnym elementem samoświadomości narodu ukraińskiego. Dyrektor Baturyńskiego Muzeum-Rezerwatu wyraziła chęć nabycia wszystkich prac poświęconych 300-leciu tragedii Baturyna. Na wystawie wiele prac dotyczy Hołodomoru oraz strasznej rozprawy, której car Piotr I dokonał z Baturynem – centrum ukraińskiego dążenia do samodzielności. Wiadomo, że w okresie radzieckim robiono wszystko, aby gatunek historyczny, wyrażany środkami artystycznymi, jeśli nie zupełnie zniszczyć, to przynajmniej zepchnąć na margines. „Żyjemy w czasach, gdy na nowo odradza się tematyka historyczna” – powiedział na otwarciu wystawy ukraiński historyk sztuki i działacz społeczny Bohdan Horyń. Podkreślił on zwłaszcza, że przez setki lat Ukraińcy żyli w podwójnej świadomości: malarze malowali obrazy, poeci pisali wiersze. Ludzie o podwójnej świadomości nazywali Mazepę zdrajcą, nie mieli prawa wspominać o Kałnyszewskim. „W końcu obrabowano nas materialnie i duchowo, a wiele z naszych wartości znajduje się obecnie w muzeach poza granicami Ukrainy” – stwierdził historyk sztuki. Według Horynia neobaroko, które rozkwitło za czasów Mazepy, ma swoich kontynuatorów. Jednym z nich jest Mykoła Storożenko. Jego praca „Święta Olga” jest jedną z najwybitniejszych w twórczości tego artysty – powiedział historyk sztuki. Publiczności przypadły do gustu prace charkowskich artystów. W pełnym tego słowa znaczeniu stworzyli oni odrębną szkołę, a Hontariw – ich wykładowca – pokazał, jak można łączyć rzeczywiste przedmioty z fantastycznymi i tworzyć prawdę duchową, przedstawioną w naturalistycznym wyrazie. Według historyka sztuki do dzieł realizmu fantastycznego należą zarówno praca Muraszkiny, jak i praca Serdiuka oraz innych autorów. Bohdan Horyń zauważył: na wystawie są prace, które kontynuują szkołę Bojczuka. Podkreślił też, że wiernym tradycjom bojczukistów pozostaje kijowski artysta Ołeksandr Melnyk. Według historyka sztuki wystawiona praca Melnyka „Rozpięty Baturyn” jest zarazem symbolem wystawy i symbolem tragedii Baturyna. Zwrócono uwagę na prace kolejnego kijowskiego artysty, Ołeksandra Iwachnenki, ze względu na jego wyszukany styl oraz doskonale opracowaną kompozycję i obraz. I chociaż ogólnonarodowa wystawa sztuki „Ukraina od Trypillia do współczesności” właśnie się otworzyła, jej organizatorzy już planują następną.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn