Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

KRYMINAŁY BAŚNIOWE MARYNY PAWLENKO

Слово Просвіти, №06 за 2008 рік

Iryna KOWAŁ-FUCZYŁO Obecnie na Ukrainie wiele wydawnictw dąży do stworzenia ciekawej książki dla dzieci. Nie pozostaje w tyle winnickie wydawnictwo „Teza”. Jego produkcja jest przeznaczona przede wszystkim dla czytelników-uczniów, a także, oczywiście, dla ich rodziców, którzy decydują, czy kupić książkę, czy nie. Najczęściej decyzja jest pozytywna, jeśli chodzi o utwory znanej umańskiej pisarki Mariny Pawlenko. „Rusałeczka z klasy 7-B, czyli Klątwa rodu Kułakiwskich” to współczesna baśń o niezwykłych i porywających przygodach rozsądnej i odważnej uczennicy z Wyszniopolia, Zofijki. W pierwszej książce Zofijka próbuje rozplątać złowieszczą tajemnicę związaną z losem jej kolegi z klasy, Wadyma Kułakiwskiego. „U mnie, jeśli chcesz wiedzieć, ród jest przeklęty. Pieniądze się trzymają, szczęścia — ani grama!” — wyznaje on koleżance. Trzeba więc zdjąć klątwę. Ale jak to zrobić? Pomocna okazuje się stara, staroświecka szafa, która okazała się maszyną czasu i może przenieść w różne epoki historyczne, jeśli wejdzie się do niej ze starym zdjęciem. Na pomoc przychodzi wierny przyjaciel Zofijki, Saszko, który zawsze trzeźwo, po dorosłemu potrafi przeanalizować sytuację i podjąć właściwą decyzję, a musi to robić dość często, ponieważ jest zmuszony pomagać matce wychowywać trzy siostry-bliźniaczki, porzucone przez ojca na pastwę losu. Druga książka opowiada o przygodach Zofijki w starożytnym zamku w Leśkowie, dawnej posiadłości rodziny Daszkiwskich. Tam błąka się duch dziecka, który co noc gra „Sonatę księżycową”, czym już nie straszy miejscowych mieszkańców, przyzwyczajonych do znanej melodii. A ponadto duch uratował zamek przed bezlitosnym niszczeniem przez ludzi, którzy nieodpowiedzialnie, dla własnego zysku odsprzedają majątek zamku, bezmyślnie go niszczą: „Jakie tu były żyrandole! … Gdzie się podziały? No dobrze, meble — na opał, rury — na złom, ale dokąd wywieźli żyrandole, droga Sofi?!” — szczerze oburza się duch. Zofijka poznaje ducha, który okazał się nieszczęśliwym dzieckiem, dorastającym bez miłości rodziców. Jego tułaczkę można zakończyć, jeśli wyjdzie na jaw, czyją częścią duszy jest dusza ducha. Dziewczynka kładzie wszelkie wysiłki, by rozwikłać tę tajemnicę. Chyba najbardziej charakterystyczną cechą pisarskiej maniery Mariny Pawlenko jest umiejętność zachwycania czytelnika — zarówno dorosłego, jak i małego. Fabuła baśni-powieści przypomina detektywistyczną przez dynamizm, tajemniczość, napięcie. A do tego wspaniały język, lekki, barwny. Trafne repliki każdej postaci, czyli mowa bohaterów jest spersonifikowana. Mam tylko jedno życzenie — jak najszybciej zobaczyć „Rusałeczkę” na ekranie — nadaje się do tego bardzo dobrze. Wspomnę tu jeszcze o jednej książce umańskiej pisarki. To zbiór dwunastu baśni „Półtora życzenia (Baśnie ze skrzyni Jałosowiety)”. Książka ma tak zwane obramowanie: wszystkie baśniowe historie są wplecione w jedną fabułę. Okazuje się, że każda baśń mieszka w skrzyni tajemniczej babci Jałosowiety, która od czasu do czasu wypuszcza je, by polatały po świecie. Aż pewnego razu baśnie zbuntowały się i rozleciały. Niektóre z nich, najciekawsze, zebrano pod jedną okładką. Czytanie ich to ogromna przyjemność. Charaktery bohaterów, ich zachowanie, działania i czyny, a także opisane sytuacje dają podstawy twierdzić, że dla baśni Mariny Pawlenko charakterystyczna jest głęboka ludowość, która wdzięcznie splata się z autorskim kunsztem pisarki. Książkę jasno i z miłością zilustrowała sama autorka.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn