Strona · s. 3strona oryginału ↗
Piractwo w eterze telewizyjnym Dlaczego dla ukraińskiej telewizji dziecięcej nie ma miejsca w przestrzeni medialnej?
Слово Просвіти, №06 за 2012 рік
Petro ANTONENKO Telewizję „Malatko TV” założył w 2008 roku ukraiński twórca filmowy i telewizyjny Wołodymyr Kmetyk. W latach 1990–1995 pracował jako dyrektor Ukraińskiej Studii Filmowej „Hałyczyna-fiłm” we Lwowie, a następnie jako dyrektor generalny Lwowskiej Obwodowej Państwowej Telewizji i Radia. Przez kilka lat zajmował stanowisko zastępcy przewodniczącego Państwowego Komitetu Telewizji i Radia Ukrainy oraz pierwszego wiceprezesa Narodowej Telewizji Ukrainy. Produkował szereg filmów fabularnych i dokumentalnych, był scenarzystą i reżyserem filmów dokumentalnych. Od 2005 roku jest dyrektorem studia animacji „Fresky” (Kijów). Najważniejszym dziełem artysty w dziedzinie filmu animowanego jest 26-odcinkowy film „Lis Mykyta” na podstawie utworu Iwana Franki, który powstał we współpracy z Ogólnoukraińskim Towarzystwem „Proświta”. Film ten zdobył ogromną popularność wśród naszych dzieci. Telewizja „Malatko TV” to całodobowa transmisja wyłącznie w języku ukraińskim, najciekawsze filmy, programy, koncerty dla ogromnej widowni: od maluchów po nastolatków. Nadawanie odbywa się drogą satelitarną i kablową, jednak studiu jak dotąd nie udaje się uzyskać włączenia do sieci nadawania naziemnego, aby kanał był odbierany w całej Ukrainie również na zwykłą antenę. W tym eterze jest zbyt ciasno i wciśnięcie się w częstotliwości jest praktycznie niemożliwe, pomimo normy prawnej, według której kanał dziecięcy (jedyny w Ukrainie) ma pierwszeństwo w otrzymaniu częstotliwości w eterze telewizyjnym. W ubiegłym roku kolejny konkurs, przeprowadzony przez Narodową Radę ds. Telewizji i Radiofonii, odmówił kanałowi przyznania takich częstotliwości. Okazuje się jednak, że jedyny kanał dziecięcy komuś „przeszkadza” także w nadawaniu kablowym i satelitarnym. Pierwszy sygnał padł na konferencji prasowej, którą Narodowa Rada przeprowadziła w sierpniu 2011 roku. Oto co powiedziała tam zastępczyni przewodniczącego Narodowej Rady Łarysa Mudrak: „Niestety, kanał „Malatko TV” ma niewiarygodnie niską liczbę własnych produktów”. Poparła ją członkini Narodowej Rady Iryna Opilat, która mówiła o małej liczbie własnej produkcji na kanale oraz o tym, że „ja osobiście nie zawsze mogę zostawić swoje dziecko przed telewizorem, kiedy włączone jest „Malatko TV”. To nie zawsze są jakościowe zagraniczne filmy animowane… Własna produkcja na dzień dzisiejszy to zapowiedzi, piosenki”. Cóż, zarzuty są poważne dla tak doświadczonego twórcy i telewizyjnika, jak Wołodymyr Kmetyk. Jaka była jego reakcja na te ataki? Mówi Wołodymyr Kmetyk: „Napisałem oficjalne listy do pani Mudrak i pani Opilat, prosząc o wyjaśnienie, co dokładnie miały na myśli, gdy stwierdziły, że na kanale telewizyjnym jest mało własnego produktu oraz jaka jest jakość jego audycji? Jednocześnie, ponieważ Narodowa Rada powoływała się na jakiś monitoring audycji naszego kanału, przeprowadzony w ubiegłym roku, poprosiłem o udostępnienie mi wyników tego monitoringu. Od razu zaznaczę, że żadnych materiałów z monitoringu Narodowa Rada tak i nie udostępniła. A członkinie Rady Mudrak i Opilat odpisały niekonkretnymi listami, unikając odpowiedzi na moje bezpośrednie pytania. Musiałem ponownie pisać listy, ale reakcji na
Wołodymyr Kmetyk żadnej z nich. Były też mądre rady, by polegać na dalszym rozwoju telewizji kablowej i satelitarnej, a to po prostu hipokryzja, ponieważ w Radzie Narodowej dobrze wiedzą, że wraz z wprowadzeniem telewizji cyfrowej to właśnie ona będzie miała przewagę w eterze”. Kilka wyjaśnień. Na Ukrainie zadeklarowano przejście do 2015 roku na telewizję cyfrową. Bez wątpienia jest to postęp techniczny, wyższa jakość obrazu na ekranie. Jednocześnie już teraz słyszymy wiele krytycznych uwag dotyczących tego, jakimi metodami będzie u nas wprowadzana telewizja cyfrowa. Po pierwsze, ludzie będą musieli kupować tak zwane „przystawki” do swoich telewizorów. Co prawda, państwo rzekomo obiecuje rozdać je wszystkim widzom za darmo. Zobaczymy. Po drugie, pojawiają się pytania, jakie dokładnie kanały telewizyjne będą transmitowane „cyfrowo”? Przecież będzie ich tylko 28 ogólnoukraińskich, plus 4 kanały regionalne w obwodach. Oczywiście będą istniały także telewizja kablowa i satelitarna. Ale nawet kablowa (to dziesiątki kanałów) działa tylko w centrach obwodowych i dużych miastach. A satelitarna (setki kanałów) jest ogólnie jak dotąd najmniej rozpowszechniona — czy widzicie wiele anten „talerzowych” na budynkach, zwłaszcza na wsi? Zatem bardzo ważne jest, kto znajdzie się wśród owych 28 kanałów cyfrowych. Te kanały zostały już wyznaczone: są to w szczególności „1+1”, Nowyj kanał, TET, TRK „Ukraina”, „Inter”. Według twierdzeń tejże L. Mudrak, większość z tych kanałów telewizyjnych „określiła w licencjach objętość audycji dziecięcych od 20 minut do 2 godzin na dobę”. Wołodymyr Kmetyk: „Napisałem pani Mudrak, że skoro audycje dziecięce są obecne tylko w 9 z owych 28 kanałów, które wygrały konkurs, to wcale nie jest to „większość”. Nie mówiąc już o ilości audycji dziecięcych, których na niektórych kanałach w ogóle nie ma, albo są to minutowe transmisje. Dziwna jest też metoda obliczania przez Radę Narodową własnego produktu właśnie dla naszego kanału, kiedy nie uwzględnia się całych godzin transmisji takiego produktu”. Tutaj również potrzebne jest wyjaśnienie. Rada Narodowa, lekceważąco wypowiadając się o transmitowanych na kanale „piosenkach”, nie uważa ich za własną produkcję. Choć w rzeczywistości chodzi o prawdziwe teledyski muzyczne, gdyż na te dziecięce piosenki „nakłada się” animację. A proszę zwrócić uwagę, jakie szalone sumy wymieniają gwiazdy naszego show-biznesu, kiedy mówią o tworzeniu teledysków do swoich piosenek. To naprawdę poważna praca. O piosenkach dziecięcych warto powiedzieć osobno. Są bardzo popularne wśród maluchów i ich rodziców. Na przykład piosenkę „Czerepacha Acha”, do której słowa i muzykę napisała znana ukraińska poetka Hanna Chubacz, stała autorka kanału, tylko na YouTube według stanu na 1 lutego obejrzało ponad 318 tysięcy widzów. Swoją drogą, ta i wiele innych stron spokojnie umieszczają u siebie produkcję kanału „Malatko TV”, oczywiście za darmo, nie wypłacając kanałowi ani kopiejki. Czy więc istnieje u nas prawo autorskie? I czy nie warto byłoby, żeby zajęła się tym Rada Narodowa? W tej kwestii Wołodymyr Kmetyk zaznacza: „Niech umieszczają, będzie większa widownia ukraińskiej piosenki, filmu”. Taką samą ogromną popularnością cieszą się u młodych widzów także piosenki Łesi Horowej, również stałej autorki kanału. Można przytoczyć bardzo wiele zachwyconych opinii widzów, które nadeszły na stronę kanału mal-yatko-tv.com.ua. Więc jaka jest w końcu przyczyna tych absolutnie wyssanych z palca ataków na „Malatko TV”? Oto niektóre przypuszczenia: w listach z Rady Narodowej w ostatnim czasie kilkakrotnie wspominane są jako „niepożądane” i praktycznie niedozwolone do pokazywania na kanale dwie audycje, które przeszły w eterze. Pierwsza — cykl „Logos” autorstwa przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Pawła Mowczana, poświęcony ojczystemu językowi ukraińskiemu. Te rozmowy „Proświta” wydała na płytach i są one szeroko rozpowszechnione w naszych szkołach. Druga audycja — wielki, liczący ponad 100 odcinków, cykl dokumentalny „Nieznana Ukraina”, stworzony przez Narodową Kinotekę jako „serial naukowo-poznawczy”, czyli nawet nie popularnonaukowy czy oświatowy, a właśnie poznawczy, znaczy, zaadaptowany i dostępny dla dziecięcej widowni. Serial został zaliczony do kategorii „ZA”, czyli „ogólna widownia”. Swoją drogą, tę kategorię posiada także serial „Logos”. Wołodymyr Kmetyk: „Mimo wszystkich tych określeń, Rada Narodowa wysunęła wobec tych dwóch seriali dziwny zarzut: rzekomo te audycje są bardziej dla dorosłej widowni, a nie dla dzieci, zatem naruszamy warunki licencji kanału. Tego, że te programy są i dla dorosłych, i dla dzieci, Rada Narodowa woli nie zauważać”. Znowu jakiś absurd. Może na Ukrainie jest zbyt dużo dziecięcej telewizji? O jej udziale na najpopularniejszych kanałach naziemnych wspomniano już wyżej. To może lepiej sprawy mają się w telewizji kablowej lub satelitarnej? W naszym eterze telewizyjnym (w sieciach kablowych) dozwolonych do pokazywania jest 16 zagranicznych tak zwanych „zaadaptowanych” dziecięcych kanałów: Wielka Brytania — 6 kanałów, Rosja — 5, Francja — 2, Holandia, Łotwa, Czechy — po 1. Znamienne, że kanał telewizyjny, na przykład z Czech, który w rzeczywistości retransmituje znany amerykański kanał telewizyjny, zamiast na Ukrainie transmitować programy w państwowym języku ukraińskim, przedkłada rosyjski. Dziwna „adaptacja”. Czyżby Czesi czy Amerykanie koniecznie musieli rezygnować z języka ukraińskiego w naszej przestrzeni telewizyjnej? Dlaczego więc nie ma ani organu państwowego, ani urzędnika, którzy próbowaliby uzgodnić stan rzeczy z ukraińskim ustawodawstwem? Pretensje są tylko do kanału telewizyjnego, który jako jedyny ze wszystkich dziecięcych zarejestrowanych na Ukrainie jest ukraińskojęzyczny, który nie odmawia. Nieoczekiwany „najazd” na firmę telewizyjną „Malatko TV”, jedyny dziecięcy kanał telewizyjny na Ukrainie, naświetlił nie tylko problemy dziecięcej telewizji. Ta historia to jeszcze jedno potwierdzenie tego, że trwa podział, a dokładniej rozciąganie naszego eteru telewizyjnego między klanami biznesowymi i wypychanie z niego i tak nielicznej ukraińskiej audycji.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
