Strona · s. 6strona oryginału ↗
Sztuka jest wieczna, choć życie krótkie…
Слово Просвіти, №06 за 2013 рік
totalitaryzmu i represji: czarne tło, drut kolczasty, umowne kraty, zza których patrzą na współczesnych tak uduchowione twarze M. Bojczuka, W. Sedlara, O. Pawłenko, K. Hwozdyka. Jednak system totalitarny wyraźnie śledził zalążki tego, co narodowe. Wtedy Padałka zmuszony był pracować w dziedzinie grafiki książkowej. Ale i to nie zadowoliło systemu. Wielu artystów ustępowało ze swoich zasad pod naciskiem władzy. Odbiło się to również na późniejszych pracach artysty. Podczas wystąpienia na pierwszym plenum Orgbiura Związku Radzieckich Artystów i Rzeźbiarzy USRR 27 listopada 1933 roku mówił: „Śmieszy mnie, gdy mówią o bojczukizmie jako o pewnym formalistycznym kierunku, absolutnie jednorodnym w swoim składzie. Po co to zrównywanie wszystkich artystów, którzy uczyli się u profesora Bojczuka? Trzeba jakoś ostrożnie i bardziej precyzyjnie określać, a nie naklejać ogólne etykiety. Mam teraz około 40 lat. Uczyłem się u Bojczuka, ale ile lat już samodzielnie pracuję. Oto mówicie o koszarach łuckich, pomalowanych w 1918 roku. Myślę, że większość z was nie myślała lepiej niż ja wtedy. Byliśmy naiwni w niektórych kwestiach, a wy próbujecie przedstawić sprawę tak, jakby ja i Bojczuk robiliśmy to wczoraj. Historię także trzeba znać, jak i wszystkie inne nauki”. Trzeba oddać sprawiedliwość organizatorom wystawy, którzy odszukali oryginały prac Iwana Padałki w zbiorach różnych muzeów, w szczególności w zbiorach Akademii Narodowej, i przedstawili je pod osąd widzów. Nawet znani historycy sztuki niektóre z tych prac widzieli po raz pierwszy i byli porażeni kunsztem artysty. Ze szczególnymi odczuciami czyta się kopie z archiwów KGB, które jeszcze niedawno były zamknięte dla ogółu. I niejedna osoba pytała: „Za co?”. Przecież teraz wszyscy rozumieją, że sprawy przeciwko Bojczukowi, Padałce i ich współmyślicielom, ich rodzinom, szyte były grubymi nićmi. 30 września 1936 roku Iwana Padałkę, profesora malarstwa, aresztowano jako „wroga ludu”. W odczytanym wyroku zaznaczono: „Winny tego, że był aktywnym uczestnikiem nacjonalistycznej faszystowskiej i terrorystycznej organizacji, która stawiała sobie za zadanie oderwanie Ukrainy od ZSRR i restaurację kapitalizmu, osobiście wchodził do grupy terrorystycznej Bojczuka…”. Wyrok — kara śmierci — nie podlegał zaskarżeniu. W 1958 roku sprawę I. Padałki uznano za sfałszowaną przez pracowników organów NKWD. Artystę zrehabilitowano. Do dziś porażają dzieła bojczukistów. Oryginalne obrazy, przedstawione na wystawie, to bezcenny skarb, który w innych krajach już dawno przyciągnąłby do siebie setki tysięcy wielbicieli.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
