Strona · s. 12strona oryginału ↗
Notatki szpitalne
Слово Просвіти, №06 за 2017 рік
Margarita DOWHAN Zdjęcia Serhija BORYSOWSKIEGO Prawnuk Semena Palija XVII wieku. Przyszedł chłopak Semen Hurko na Sicz, by przystać do kozactwa. — A kim jesteś, co potrafisz? Milczy chłopak. Rozgląda się. Ujrzał kureń. Na wpół rozwalony. Wziął snop słomy, zapalił go i rzucił w tę ruinę. Zapłonęła, w popiół się obróciła. — Co ty robisz! — Dobrze robię. Jak tam kozacy wejdą odpocząć, zawali się ta buda i bez walki wszystkich przygniecie, pokaleczy. Nowy kureń trzeba stawiać. I dali kozacy temu parobkowi wojskowe miano „Palij”. Chyba jest prawda w tej legendzie. A oto już historyczna prawda: pułkownik białocerkiewsko-fastowski Semen Palij zasłynął swoimi zwycięskimi wyprawami przeciwko Turkom, którzy wtedy często napadali na ukraińskie ziemie. I wszyscy kozacy, którzy walczyli pod jego dowództwem, także nazywali się Palijami, bo kochali odważnego wodza. A dalej — żywa prawda teraźniejszości: siedzę w 5. sali oddziału neurologii szpitala i rozmawiam… z praprawnukiem Semena Palija (rodzina strzeże pamięci o wielkim przodku) dwudziestoletnim kijowianinem Ołeksandrem Palijem. Jeszcze jeden sławny wnuk, raczej prawnuk, pojawił się u mnie! Powiedział: „Mój przodek był wojskowym, chcę być wojskowym i ja”. I pojechał uczyć się do liceum wojskowego w Czernihowie. Od wiosny 2015 roku był już na froncie… Stało się to 7 października w Zajcewem. Cała separatystyczna hołota upiła się i zaczęła walić bez wyboru. Starszyna kompanii zmotoryzowanej 43 batalionu Ołeksandr Palij wyszedł z ziemianki do okopu zobaczyć, co się dzieje. W tym momencie do okopu wleciał granat… Miękkie tkanki, brzuch, kończyny, nawet prawą nogę połatali lekarze. A oto z kontuzją mózgu trudniej. Bóle głowy, nieprzyswajanie światła, problemy z pamięcią miejscową, ruchem — wszystko to pokonuje się wolniej. Ale pokonuje się! „Teraz strasznie wspominać — mówi Ołeksandr — jaka to była bieda — pierwszy tydzień po zranieniu!”. Póki młody wojownik się leczy, jest stale w kontakcie z towarzyszami broni. Niepokoi Saszę problem odzieży wojskowej. Szyją ją u nas z nieкачественного, sztywnego i ciężkiego materiału. Inna sprawa — wzory natowskie. Teraz najważniejsza dla państwa jest ochrona przed wrogiem. Więc trzeba bogaczom podzielić się swoimi luksusami i za te pieniądze armię ubrać tak, jak w rozwiniętych państwach — uważa Ołeksandr. A jeszcze młodego wojownika cały czas niepokoi myśl, którą słyszę od żołnierzy nie po raz pierwszy. Kremlowskiego złodzieja można zatrzymać tylko siłą. A u nas starczy i sił, i środków, i woli narodu. Jeszcze mój młody rozmówca rozmyśla o niskim stanie moralnym wrogiej armii, dokąd siłą gonią tych, co wyszli z więzień, pijaków itp. „Ta straszna imperium od wieków nie żałowała swoich ludzi, mając ich za bydło, którego nie szkoda. Jeszcze II wojna światowa to pokazała. U nas jest bardziej demokratyczna atmosfera. Ludzie są bardziej życzliwi. O poległych pamiętają, wspominają. A wolontariat jaki!”. Gdzie władza jest niezdolna lub nie chce, tam człowiek człowiekowi pomoże. Ołeksandr kocha historię. Poradziłam mu zainteresować się naszą historią wojskową, a może z czasem będzie ją pisał. Już nie leży — chodzi! Idę korytarzem szpitalnym. Naprzeciw promienieje uśmiechem dawny znajomy — elegancki, z modną fryzurą! Może rok się nie widzieliśmy. Wtedy leżał ledwo żywy w naklejkach, rurkach, różnych konstrukcjach medycznych. Koło bezradnego taty Jewhena kręcił się na łóżeczku, radośnie świergocząc, jego mały synek. Mama kontrolowała sytuację. Wtedy pomyślałam — ta terapia od własnego dziecka jednoznacznie pomoże chłopakowi. — I pomogła! — zażartowałam, radośnie witając się z moim dawnym bohaterem — Jewhenem Symonenkiem. Na nogach jego — ortezy medyczne (zimowy wariant obuwia medycznego). One stabilizują nogę pod kątem 90 stopni, dodają, gdzie trzeba, trochę wysokości. Ale przecież nie leży! Chodzi, stoi, siedzi. Jewhen jest kijowianinem. Razem z żoną, naukowcem, pracuje w muzeum w Pyrohowie. Pełnowartościowe życie powraca… Szczęśliwa za Ciebie, Jewhenku. 10 dni, jak zaczął chodzić W międzyczasie Jewhen przedstawia mnie towarzyszowi broni Ołeksijowi, którego zraniła 15 sierpnia 2016 roku mina przeciwpiechotna. „W klinice Miecznikowa w Dnieprze mnie po kawałkach zbierali. Tułów okaleczony, w nogach 12 dziur, stłuczenie mózgu, krwiaki, pęknięcie kości potylicznej”. 10 dni jak zaczął Ołeksij chodzić, a już wierzy, że wróci na linię frontu. Prawda, żonie Alinie ten pomysł się nie podoba. Najpierw trzeba stać się w pełni zdrowym. Alina jest tuż obok, koło Ołeksija, grzeje go ciepłym, uśmiechniętym spojrzeniem. Ona jest donieczanką. Czarująca. Piosenkarka i zajmowała się modelingiem. Mają pięcioletniego synka. Dobre u mamy syny Wasyl — lwowiak. Jeszcze jeden towarzysz broni Ołeksija. Starszy żołnierz oddzielnego batalionu rozpoznawczego. Wasyl ma swoją biedę — atrofię strun głosowych. I tak bywa w chłodzie, wilgoci w warunkach frontowych. Leczyć się przysłali. Ma nadzieję, że wkrótce znowu do walki. Tata Wasyla był wojskowym. Obaj synowie poszli jego śladem. Najpierw walczył na wschodzie jeden brat, a jak zdemobilizowali — poszedł drugi, Wasyl. Na zmianę na wojnie, żeby mamy samej nie zostawiać. Zrusyfikowanie — to też wojna przeciwko nam — Ja teraz czytam cudowną książkę — „Zalysheneć” Wasyla Szklara. Pięknie napisana i skłania do refleksji. Jeszcze w tamtych dalekich latach przeciwko tym samym walczyli nasi dziadowie za Ukrainę — pokazuje książkę Dmytro Kraslanski, 28-letni starszy żołnierz, pomocnik granatnikowego drugiego batalionu 72. Białocerkiewskiej Brygady. Mieszka w rejonie jahotyńskim, wieś Sotnykiwka. Ucieszyliśmy się wspólnie, że, dzięki Bogu, wysiłkami mądrych i energicznych zaczęto naszym wsiom i miastom przywracać ludzkie nazwy, które komuniści kiedyś zniekształcili. Kozak Dmytro jeszcze 20 marca 2014 roku, jak tylko ogłosili mobilizację, poszedł walczyć o wolność Ukrainy, zostawiając rodziców, spokojną pracę, ukochany futbol, tenis. Był ranny 2 lata temu koło legendarnej Sawur-Mohyły. W okop przyleciała mina. Po trzecim wybuchu stracił przytomność. Okaleczyło obie nogi, dwa odłamki wleciały w głowę… Przeszedł 28 operacji. Leczył się w Niemczech. Na Ukrainę wrócił 6 listopada 2016 r. „Niemiecką krew przetaczali, nie żałując — z humorem mówi Dmytro — więc jestem teraz w 30% Niemcem. Trochę nauczyłem się języka niemieckiego. I protezę nogi mam niemiecką, chociaż części składali u nas — w Kijowie, na Podolu”. Pochwaliłam jego język ukraiński. A on mi: „No u nas w rodzinie nigdy nie przystosowywali się do „ogólnie przyjętego”. Wiecie, rusyfikacja — to też wojna przeciwko nam, Ukraińcom. Oburza mnie, kiedy w różnych urzędach, firmach mówią i papierki piszą językiem okupanta. A w naszej kozackiej wsi słaboduszni renegaci-komuniści, chociaż ukrywają się obecnie w swoich okopach, bywa, wyrzucają mi, że poszedłem walczyć przeciwko „braciszkom”, niby oni są tacy sami jak my. Zupełnie nie tacy! Ja
Dmytro Kraslanskyj szczególnie teraz dobrze odczuł ich „braterstwo”! Dodał, że wielki wpływ na jego ukraińskość miał Taras Szewczenko. A także Kateryna Biłokur, jej obrazy. Ojczyzna artystki, wieś Bohdaniwka, znajduje się obok jego rodzinnej Sotnykiwki. Dmytrowi przyznano dożywotnią emeryturę. Ma wiele pokojowych planów. Żegnając się, podśpiewuje mi Szewczenkowe „Słowik w ciemnym gaju…”, a dalej — nawet nie powtórzę! Tam o Moskalu tak się śpiewa!.. Na froncie przerobili…. Rozmawiałam z Dmytrem Kraslanskyjem w oddziale medycyny ludowej i niekonwencjonalnej, w sali nr 4. Tam skutecznymi środkami ludowymi wzmacniają zdrowie. Po długiej walce o życie, tutaj Dmytrowi dzisiaj podreperowują serce. Tylko przez celownik optyczny! „Wszystko na odwrót: trwa wojna, mówią — rozejm. Przedstawiciele OBWE powinni kontrolować sytuację stale, a oni — jak w pracy w biurze: do piątej po południu poobserwowali, kiedy jest najciszej, i poszli odpoczywać. Właśnie wtedy separatyści zaczynają ostrzeliwać nasze pozycje bojowe, ludność cywilną. Swobodnie i bezkarnie! Ciemno i przebiegle wszystko się plecie wokół tej wojny. W marcu 2015 roku, zaraz po tym, jak ludzie z OBWE odjechali z pozycji, zaczął się wrogi ostrzał. Trzymaliśmy wtedy obronę pod Butiwką i kolejowym Wilczym mostem. Wilczym nazwaliśmy go na cześć naszego dzielnego dowódcy kompanii o pseudonimie „Wilk”. …Granat wybuchł pół metra ode mnie. Nogę rozerwało na strzępy, pokruszyło rękę, w trzech miejscach nerwy zostały przecięte… Zaczęła się moja epopeja po szpitalach. Chłopaki prosto na polu walki podali środki przeciwbólowe i na pancerzu BMP pognali do batalionowych medyków. Szpitale w Krasnoarmijsku, Dnieprze. Ciągła narkoza. Pierwsza poważna operacja tutaj, na chirurgii ropnej. Chirurgowi Kostiantynowi Wołodymyrowyczowi dziękuję za złożenie nogi. A potem były Niemcy, Berliński Szpital Wojskowy. Prawie rok doprowadzali mnie do normy. Z miłością i cierpliwością. Wielkie podziękowania dla niemieckich specjalistów. A już jak jestem wdzięczny tamtejszej ukraińskiej diasporze, to słów nie znajdę! Podsumowanie: przez półtora roku — 61 operacji! Chyba światowy rekord. Jesteśmy w piątej sali traumatologii. Swoją historię opowiada mi 45-letni sierżant 25. oddzielnej brygady powietrznodesantowej, pochodzący z Winnicy Jurij Rużycki. — A dlaczego Pan znowu w szpitalu? — Będzie jeszcze operacja. Sześćdziesiąta druga. Będą zrastać kość… Odwracam uwagę rozmówcy na inny temat — czy zdarzało się rozmawiać z separatystami w jakimś pokojowym momencie, czy z jeńcami. — Nie. Tylko przez celownik optyczny! Z następnym naciśnięciem na spust… I myślę —
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
