Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Nasz rodak — bohater spod Krut

Слово Просвіти, №06 за 2018 рік

Szanowna Redakcjo tygodnika „Słowo Proświty”! Przesyłam artykuł, który zasługuje na uwagę szerokiego grona obywateli Ukrainy, a nie tylko mieszkańców naszego rejonu. Do takiego wniosku doszli członkowie osiedlowego oddziału „Proświty”, przeglądając posiadany przez nas materiał dotyczący obchodów 100-lecia bitwy pod Krutami. Oto informacje, które przekazała nam nauczycielka historii Gimnazjum w Rużynie, kierownik muzeum krajoznawczego gimnazjum, Maria Dmytriwna Kowalczuk. Trudne dni 1918 roku. Wojska bolszewickie ruszyły na Ukrainę w celu zniewolenia naszego państwa. Walka była okrutna i krwawa. Wojsko ukraińskie pod dowództwem Symona Petlury okazało się bezsilne wobec bolszewickiej nawały. Na ratunek stolicy pospieszyły nowo utworzone oddziały młodych patriotów. Jeden z nich, w szeregi którego wchodził nasz rodak Pawło Iwanowycz Kolczenko, spotkał wroga na stacji kolejowej Kruty. Pawło Iwanowycz urodził się we wsi Bałamutiwka w powiecie skwirskim guberni kijowskiej (obecnie wieś Zariczzia w rejonie rużyńskim obwodu żytomierskiego) w rodzinie rolnika Iwana Opanasowycza Kolczenki. Uczył się w Czwartej Gimnazji Kijowskiej, gdzie ukończył 7 klas. 10 sierpnia 1917 roku złożył podanie o przyjęcie do 8 klasy Drugiej Gimnazji Kijowskiej im. Bractwa Cyrylo-Metodiańskiego. Zachował się protokół jego egzaminu wstępnego z języka niemieckiego z dnia 6 września 1917 roku. W trudnych dla kraju dniach młodzież nie stała z boku. Na początku stycznia 1918 roku odbył się wiec ukraińskich studentów Uniwersytetu Świętego Włodzimierza oraz Ukraińskiego Uniwersytetu Narodowego, na którym studenci postanowili utworzyć studencki kureń Strzelców Siczowych. Na propozycję odpowiedzieli także uczniowie Drugiej Gimnazji Kijowskiej. Przeprowadzili zebranie, na którym na przewodniczącego wybrali Pawła Kolczenkę, ucznia 8 klasy gimnazjum, który zdążył już pobyć na froncie (trwała I wojna światowa), dlatego Pawła uważano za najbardziej doświadczonego w sprawach wojskowych. Zaproponował on przyjęcie uchwały podobnej do tej, którą przyjęli studenci na wiecu. Uchwałę przyjęto i uczniowie byli gotowi wyruszyć do walki z wrogiem. Dyrektor gimnazjum próbował ich odwieść od tego zamiaru, ale mu się to nie udało, dlatego ogłosił przerwę w nauce dla dwóch starszych klas na okres ich pobytu w wojsku. Następnego dnia młodzież zebrała się w budynku Muzeum Pedagogicznego w celu rejestracji. Pawło Kolczenko wystąpił przed studentami. Podkreślił ogólną sytuację w państwie oraz to, że moskiewscy okupanci zagrażają zniewoleniem Ukrainy, dlatego konieczne jest chwycenie za broń. ...W Kijowie pod Krutami, Był ciężki bój z Moskalami, setki katów na jednego, na studenta młodego. Czerwienieje śnieg na polu, To przelali krew bohaterowie... …W niezapomnianym dniu 29 stycznia 1918 roku zginął także nasz rodak, jeszcze całkiem młody Pawło Kolczenko. Dostał się do niewoli i został rozstrzelany przez bolszewików. 19 marca 1918 roku bohaterów spod Krut pochowano ponownie w zbiorowej mogile na jednym z kijowskich wzgórz (Mogiła Askolda). Taką historię bohaterskiego czynu opowiadają uczniowie-przewodnicy w muzeum krajoznawczym Gimnazjum w Rużynie. Nasz oddział „Proświty” zwrócił się pisemnie do przewodniczącego osiedla W. I. Żarskiego z propozycją postawienia znaku pamięci Bohatera Pawła Kolczenki na placu przed szkołą w Zariczziu. Szef osiedla zapewnił nas, że już w tym roku taki pamiątkowy znak będzie ozdobą wsi, z której ponad 100 lat temu wszedł do Panteonu pełnych poświęcenia bojowników o Ukrainę Pawło Kolczenko. P. S. Nauczycielka M. D. Kowalczuk podała mi źródła, z których zaczerpnięto te informacje. Wśród nich jest książka „Heroika tragedii Krut”, redaktor W. I. Serhijczuk, zbiór prac naukowych „W służbie Klio”, 2000 r., powieść historyczna „Symon Petlura. Na przebudzonym wulkanie”, gdzie znajduje się epizod o zainteresowaniu S. Petlury młodym patriotą P. Kolczenką. Ponadto żyją jeszcze potomkowie Kolczenki, a mianowicie Wasyl Melnyczuk, rodzeństwo stryjeczne P. Kolczenki. Z poważaniem, Wiktor MYTIUK, przewodniczący Rużyńskiego osiedlowego oddziału „Proświty”

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn