Strona · s. 2strona oryginału ↗
Ze strony Pełnomocnika ds. ochrony języka państwowego
Слово Просвіти, №06 за 2021 рік
Zatem: Za naruszenie wymogów artykułu 30 Ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego” Pełnomocnik ds. ochrony języka państwowego zgodnie z art. 57 Ustawy od 16 stycznia 2021 roku może ogłosić podmiotowi gospodarczemu ostrzeżenie. Grzywna może zostać nałożona na podmiot gospodarczy w przypadku, gdy naruszenie wymogów Ustawy dotyczących stosowania języka państwowego w sferze obsługi zostało dopuszczone przez ten podmiot powtórnie w ciągu roku. Faktycznie sankcje karne będą stosowane wobec złośliwych naruszycieli. Jednocześnie zmiany do Kodeksu Ukrainy o wykroczeniach administracyjnych (KUpAP), którymi wprowadza się odpowiedzialność administracyjną bezpośrednich sprawców – osób fizycznych – za naruszenie ustawodawstwa dotyczącego funkcjonowania i stosowania języka ukraińskiego jako państwowego, wchodzą w życie od 16 lipca 2022 r. (po 3 latach od wejścia w życie Ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego”). Przewidziana w art. 18852 KUpAP odpowiedzialność administracyjna będzie dotyczyć przede wszystkim kierowników i osób zajmujących stanowiska urzędowe w organach władzy państwowej, samorządu terytorialnego, przedsiębiorstwach państwowych lub komunalnych, instytucjach i organizacjach, i tylko w określonych przez ten artykuł przypadkach będzie mogła zostać zastosowana wobec kierowników innych podmiotów. Tak samo w zależności od konkretnej sytuacji, istnienia okoliczności łagodzących lub obciążających, przewidzianych przez KUpAP, wobec sprawców będzie mogła zostać zastosowana odpowiedzialność administracyjna w postaci ostrzeżenia, jeśli wykroczenie zostało przez nich popełnione po raz pierwszy, lub grzywny. Razem z tym, do wejścia w życie art. 18852 KUpAP odpowiednie podmioty będą miały ponad 1,5 roku na to, aby w należyty sposób poinformować i zapewnić wykonanie przez wszystkich swoich pracowników norm ustawodawstwa o zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego. Dlatego nawet po lipcu 2022 r. sankcje karne będą stosowane przez Pełnomocnika tylko wobec złośliwych naruszycieli prawa lub podmiotów gospodarczych, które będą odmawiać dostosowania swojej działalności do jego wymogów i będą nadal naruszać prawa obywateli. – Ilu Ukraińców składa skargi na naruszycieli ustawy językowej do Pełnomocnika ds. ochrony języka państwowego? Odpowiada Taras Kremiń. – Od 16 stycznia wpłynęło do nas około 250 zgłoszeń z różnych zakątków Ukrainy. Najwięcej – z Kijowa i obwodu, około 80. Na drugim miejscu – obwód lwowski (17), dalej – obwód odeski i charkowski (po 12), dniepropetrowski (5), po kilka zgłoszeń z obwodów zaporoskiego, winnickiego, połtawskiego i ługańskiego. Z obwodu lwowskiego wpłynęły skargi, które nie dotyczyły naruszeń na terenie obwodu. Sumienni mieszkańcy skarżyli się przede wszystkim na sklepy internetowe, strony turystyczne z powodu braku menu w języku ukraińskim. Było kilka skarg na strony ministerstw. Na przykład na portal Ministerstwa Spraw Wewnętrznych: na nim podczas prośby o wydanie zaświadczenia o niekaralności trzeba wypełnić odpowiedni formularz w dwóch językach – ukraińskim i rosyjskim. W MSW już nam wyjaśnili, że baza tworzyła się jeszcze w ubiegłym wieku, i obiecali, że w najbliższym czasie ją udoskonalą. — Na co skarżono się w innych regionach? — 34 obywateli oświadczyło, że odmówiono im udzielenia informacji i usług po ukraińsku. Chodzi o poszczególne supermarkety i małe punkty handlowe (MAF). Oprócz tego naruszenia dotyczyły umieszczania reklamy zewnętrznej w języku rosyjskim. Jeszcze kilka zgłoszeń dotyczyło poszczególnych osób urzędowych, organów władzy państwowej i samorządu terytorialnego. W szczególności z mojego rodzinnego Mikołajowa są skargi na kilku deputowanych, którzy podczas prowadzenia komisji deputowanych rozmawiali nie w języku państwowym. Analogiczna sytuacja została odnotowana w Radzie Miejskiej Odessy, w tym dotyczyło to odeskiego mera Hennadija Truchanowa. Swoją drogą, po naszym apelu mer miasta zaczął prowadzić narady w języku państwowym, tak jak komisje deputowane i posiedzenia plenarne rady miejskiej. – Gdzie, Pana zdaniem, obecnie jest najgorsza sytuacja ze świadczeniem usług w języku państwowym? – W Kijowie, Charkowie, Odessie, Dnieprze. To skutki polityki kolonizatorskiej i rusyfikacji, które dotknęły duże miasta. – Co grozi naruszycielom? – Najpierw zostanie do nich skierowane ostrzeżenie. Grzywny będzie można stosować od 16 lipca 2022 roku. Ostatecznie nie chcemy straszyć ludzi karami. Wręcz przeciwnie, dążymy do stymulowania obywateli do stosowania ukraińskiego. CZY WIĘC USTAWA JEST EFEKTYWNA BEZ KAR? O to zapytaliśmy ekspertów. Taras Marusyk, ekspert ds. polityki językowej, współautor pierwszej wersji projektu ustawy nr 5670 (ustawy językowej): – Wielu ludzi uważa, że ustawa jest zbyt miękka. I to rzeczywiście prawda. Ale to maksymalnie możliwy wynik, jaki udało nam się osiągnąć w 2016 roku podczas dyskusji nad projektem ustawy. Jego pierwszy wariant zawierał ostrzejsze postanowienia. Tak, nie udało nam się wprowadzić zmian do Kodeksu karnego Ukrainy, więc za naruszenie ustawodawstwa językowego nie ma istotnej kary. Wiele postanowień rozciągnięto w czasie. Na przykład norma o zdawaniu wszystkich przedmiotów ZNO (zewnętrznej niezależnej oceny) w języku państwowym wejdzie w życie dopiero 1 stycznia 2030 roku. Dopiero w 2024 roku na kanałach ogólnokrajowych powinno być 90% języka ukraińskiego... Ale mimo wszystko, chociaż poruszamy się, niestety, żółwimi krokami, to robimy to w dobrym kierunku. Ukrainizacja – to nieodwracalny proces w naszym kraju. Łarysa Masenko, językoznawczyni, profesorka katedry języka ukraińskiego Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”, wiodąca pracownica naukowa Instytutu Języka Ukraińskiego NAN Ukrainy: – Polityka językowa musi łączyć wytrwałość i elastyczność, więc nie sądzę, aby w tej kwestii celowa była surowość. Wysokie grzywny za naruszenie ustawodawstwa językowego w dużych zrusyfikowanych miastach, takich jak Charków, Dniepr, Odessa, mogłyby stać się podstawą dla przewodników „ruskiego miru” do podburzenia społeczeństwa. Przymusowa ukrainizacja zrodziłaby nastroje protestacyjne. Serhij Osnacz, członek grupy eksperckiej ds. polityki językowej przy Gabinecie Ministrów: – Ustawa już pokazała, że jest efektywna, mimo że na razie jeszcze nie wypisuje się grzywien. Mnóstwo firm, spółek przeszło na ukraiński. Odczuli to konsumenci, jest już sporo pozytywnych opinii. Jednocześnie ustawę wykorzystują w celach prowokacyjnych. Rozpuszczają plotki, jakoby na Ukrainie zakazano wszystkich języków, oprócz państwowego. To nonsens. Ołeksandr Majboroda, zastępca dyrektora Instytutu Badań Politycznych i Etnonarodowych im. I. F. Kurasa NAN Ukrainy: — Ustawa językowa jest rzeczywiście dość miękka, ale nie uważam, że powinna być ostrzejsza. Normy są wystarczająco liberalne, demokratyczne i to jest słuszne, zważywszy na realia, które ukształtowały się w naszym kraju. Trzeba rozumieć, że przejście ludzi na inny język – to długotrwały proces. Nie warto spodziewać się, że ustawa od razu radykalnie zmieni sytuację. 16 stycznia 2021 r. weszła w życie art. 30 Ustawy Ukrainy „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego”, który przewiduje stosowanie języka państwowego w sferze obsługi.
Jeśli chodzi o kary za naruszenie ustawy językowej, w przestrzeni informacyjnej aktywnie rozpowszechniane są dwie przeciwstawne tezy: jedni twierdzą, że od 16 stycznia 2021 roku nie przewidziano żadnych sankcji za naruszenie norm dotyczących języka obsługi, a zatem nie trzeba przestrzegać ustawy, inni natomiast wręcz przeciwnie – straszą „patrolami językowymi”, „nalotami”, masowym karaniem każdego pracownika sfery usług. Jednak żadne z tych twierdzeń nie odpowiada rzeczywistości. Dlatego uważamy za konieczne jeszcze raz wyjaśnić, jak jest naprawdę, aby wreszcie po
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
