Strona · s. 9strona oryginału ↗
ENERGIA DOBRA
Слово Просвіти, №07 за 2005 рік
Niedawno zakończyła się wystawa indywidualna Wałerija Franczuka „Owoce ogrodu ludzkiego”, która odbywała się w Ukraińskim Domu. Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” zgłosiło tę wystawę do Nagrody Narodowej im. Tarasa Szewczenki. Wałerij Franczuk (nawiasem mówiąc, laureat nagrody im. Wasyla Stusa) był nominowany do tej nagrody w 2001 i 2004 roku. Liczni wielbiciele twórczości artysty mają nadzieję, że w tym roku w końcu zdobędzie on to wysokie wyróżnienie. Wałerij Franczuk to artysta prawdziwie ludowy. Poetyckość, filozoficzność, patriotyzm, duch obywatelski jego obrazów, własny, niepodobny do niczego innego malarski styl jego dzieł są niezwykle bliskie koneserom sztuki. Rozmawiając z odwiedzającymi wystawę, staje się jasne, że nie tylko profesjonalni krytycy i historycy sztuki potrafią zrozumieć ogromne znaczenie twórczości Franczuka dla współczesnej sztuki ukraińskiej (a napisano o niej ponad 150 artykułów w periodykach Ukrainy i świata), ale także zwykli miłośnicy malarstwa. Warto przytoczyć choć kilka wrażeń usłyszanych od zachwyconych widzów. — Wystawa bardzo mi się podobała. To, co tutaj zobaczyłam, jest o wiele bardziej uduchowione niż w innych galeriach, w których byłam ostatnio. Obrazy pozostawiają bardzo przyjemne wrażenie w duszy, oczarowują swoją głębią (Wałentyna, studentka). — Patrząc na te obrazy, naprawdę czujesz się częścią tej ziemi. Wspaniałe pejzaże, w szczególności obraz „Moja ziemia”, są pełne prawdziwych patriotycznych uczuć. Czujesz dumę, że człowiek, który urodził się na mojej ziemi, potrafi tak tworzyć (Switłana, studentka). — Wrażenia z wystawy są niezwykle dobre. Przyjemnie zaskakuje pracowitość artysty — jak wiele prac powstało w ciągu ostatniego roku. My z kolegami śledzimy twórczość artysty i uważamy, że jest godzien najwyższych nagród na Ukrainie, a zwłaszcza — Narodowej Nagrody im. Szewczenki. Obrazy Franczuka to dusza narodu, dusza lasów i stepów. Jest w nich cząstka naszej Ojczyzny, wszystko, co drogie i bliskie. Czujesz się Ukraińcem na poziomie genetycznym. Chociaż codziennie widzimy tylko swoje miasto, chce się odwiedzić każdy z przedstawionych na obrazach zakątków. Bardzo piękna malarska maniera, którą zawsze można odróżnić od innych. Można patrzeć na te obrazy codziennie — i będzie mało. Życzymy Wałerijowi Franczukowi wszystkiego najlepszego i żeby w tym roku w końcu zasłużenie wyróżniono go Nagrodą im. Szewczenki (Switłana Huła, główny specjalista ds. kontaktów z opinią publiczną biblioteki rejonu sołomiańskiego). „Zakwitła stara grusza” * * * Obecna ekspozycja jest w pewnym stopniu podsumowująca: wystawiono na niej prace z ostatnich pięciu lat. Widzowie mieli jeszcze raz okazję przekonać się, jak wielostronna i głęboka jest twórczość artysty, jak jasna jest jego paleta tematyczna i światopoglądowa. Przedstawiono tu dzieła poświęcone Hołodomorowi (tryptyk „Pokłoń się i wspomnij”), twórczości Szewczenki („Nie, nie jest mi wszystko jedno”), obrazy, które można nazwać malarskimi rozważaniami filozoficznymi („Warstwy wieków”, „Zaplotły się myśli jak los”, „Odłamki duszy”, „Nostalgia”). Szczególnie dużo na tej wystawie jest pejzaży — różnorodne krajobrazy, pory roku, nastroje… „Ojcowska rola”, „Zabłąkana chmurka”, „Wrota nieba”, „Zmarszczki ziemi”, „Łodzie na brzegu” i inne — to nie odtworzenie jakiejś konkretnej miejscowości, to zbiorowy obraz Ukrainy, który żyje w duszy artysty i stale zasila jego natchnienie. Pod względem nastroju ta wspaniała wystawa jest niezwykle jasna, czasem melancholijnie zadumana („Dusza studni zapomnianej przez ludzi”, „Zakwitła stara grusza”), czasem iskrząco afirmująca życie („Pierwszy taniec”, „Letni walc”), czasem refleksyjnie zagadkowa („Jabłka”, „Ziele czarodziejskie”). Lecz każdy z tych obrazów i nastrojów odbija się echem w sercach widzów, „Łodzie na brzegu” Zdjęcie H. Oborśkiej odnajduje kluczyk do ludzkich dusz. Nie na darmo artystyczne credo malarza brzmi: „Tworzę po to, by ludzie nie zapominali, że mają duszę, a mówią, że jest ona wieczna”. O pomyśle i koncepcji wystawy opowiedział „Słowu Proświty” sam autor, Wałerij Franczuk. „Moja wystawa, która nazywa się „Owoce ogrodu ludzkiego”, została zgłoszona przez OT „Proświta” do Nagrody Narodowej im. Tarasa Szewczenki. Chce się pokazać swoje prace ludziom — bo dla kogo pracuję, dla kogo ten ogród, dla kogo te owoce? Ogród to ziemia, to my i wszystko to jest połączone w taki sposób, że nie można jednego od drugiego oddzielić. Właśnie taki jest kierunek tej wystawy i uważam, że obrazy z ostatnich pięciu lat są innym spojrzeniem na świat i dlatego nieco różnią się od poprzednich, bo wcześniej prezentowałem serię „Modlę się za ciebie, Ukraino” (poświęconą twórczości Tarasa Szewczenki), która też była nominowana do Nagrody im. Szewczenki, potem robiłem dużą wystawę w Muzeum Literatury „Pamiętaj”, poświęconą Hołodomorowi. Obecnie pojawiło się natchnienie, by trochę popracować w gatunku pejzażu, bo Ukraina jest piękna i wielostronna w wymiarze krajobrazowym. A nasza wspaniała przyroda zadziwia cały świat. Jakże harmonijnie jest zbudowana! Chciałem poprzez pejzaż pokazać duszę mojej ziemi, a także pamięć o naszych korzeniach. W szczególności obraz „Ojcowska rola” powstał właśnie z tej pamięci o moim ojcu, bo jego już nie ma wśród żywych, a droga jego pościeliła się w niebo, i dusza jego za tymi drzewami lata i wiecznie będzie nad nami, dopóki będziemy żyć i pamiętać o niej. Pamięć człowiekowi dana jest do najważniejszego — by nie zapomnieć, gdzie przyszedłeś na świat, kim jesteś na tej ziemi, wszak rodząc się, otrzymujemy „Święto ziemniaków” Boże błogosławieństwo do czegoś ważnego. Staram się przedstawić w swoich pracach to przejmujące widzenie duszy ukraińskiej — poprzez kwiat, poprzez drzewo, poprzez pejzaże i poprzez ogólny nastrój każdej chwili. Chwila jest przemijająca, ale jednocześnie wieczna, bo ktoś może ją utrwalić. Ja, jako artysta, utrwalam to poprzez swoją duszę i przenoszę na płótno. Dla mnie bardzo ważne jest, że ta wystawa, to spotkanie z widzami odbywa się po wielkim przejrzeniu mojego narodu, jego wielkim odnowieniu. Bóg dał mi możliwość pokazania swoimi pracami nowych jasnych odczuć. W wielkiej i ciężkiej serii „Pamiętaj” obecne jest składanie kwiatów — tym niewinnie zamordowanym duszom, bo myśmy ich nawet nie odprawili i są pochowane bez świec. Dlatego składanie kwiatów w tryptyku „Pokłoń „Letni walc”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
