Strona · s. 14strona oryginału ↗
PIEŚŃ TEŻ MA MARZENIE I CEL Zasłużony artysta Ukrainy Ołeh MARCYNKOWSKI — piosenkarz, kompozytor, kobziarz, działacz społeczny. We wszystkich sprawach wykazuje się człowieczeństwem i wysokim kunsztem zawodowym. Rozmawiając z Ołehem, zobaczyłam w rozmówcy prawdziwego rycerza, poczułam jego liryzm i romantyzm, których nam tak brakuje.
Слово Просвіти, №07 за 2005 рік
WSPÓŁCZESNY KOBZIARZ — Ukończywszy szkołę muzyczną, konserwatorium, stał się Pan profesjonalnym i znanym piosenkarzem. Kochają Pana zarówno na Ukrainie, jak i poza jej granicami... — Długi czas pracowałem w Filharmonii Tarnopolskiej. W latach 80. stworzyłem jedyny na Ukrainie profesjonalny zespół folklorystyczny „Medobory”. Wcześniej istniały tylko zespoły wokalno-instrumentalne. Zespół ten zdobył wielką popularność przede wszystkim dzięki temu, że w opracowaniach pieśni ludowych nie wykorzystywał amerykanizowanych melodii i figuracji rytmicznych, a orientował się na tradycje narodowe. Niestety, nie tylko w tamtych latach, ale i dzisiaj wszyscy próbują przybliżyć ukraińską pieśń do amerykańskiego folku. Jest to cechą tych ludzi, którzy nie doceniają własnego. Dzisiaj na wsiach prawie się nie śpiewa, uważa się to za niemodne. Im dalej, tym bardziej oddalamy się od naszych ukraińskich tradycji, a może się ich wyrzekamy. Moją duszę niepokoi to, że zapominamy o swoim. Od dzieciństwa nasza rodzina żyła pieśniami i muzyką. Słyszałem ukraińską pieśń ludową od swoich rodziców i ich przyjaciół, którzy uczyli się w szkole muzycznej i konserwatorium. Urodziłem się w Połtawie na chutorze Czerwony Szlak, w tym pięknie lasów, zielonych wzgórz, gdzie majestatycznie stoi Monaster Podwyższenia Krzyża Pańskiego. Pamiętam, jak kochałem wchodzić na wzgórze i śpiewać, podziwiając piękno ukraińskiej ziemi. Jak ja wtedy chciałem, żeby mój głos dotarł do każdego połtawskiego domu! FILOZOFICZNY DISPUT Podczas burzliwych wydarzeń ostatnich miesięcy bodaj najważniejszą zasadą podziału obywateli na Ukrainie stał się podział na zwolenników Juszczenki i zwolenników Janukowycza. Jednak prawie nikt nie wspomina o innym ciekawym przekroju. Wyborcy (zarówno aktywni, jak i potencjalni) podzielili się na sceptyków i niesceptyków. Przy tym pierwsza kategoria jest znacznie większa, niż może się wydawać. Do niej, oprócz tych obywateli, którzy głosowali przeciwko wszystkim kandydatom, należy znaczna część zarówno tych, którzy z własnej woli (czy też niechęci) nie brali udziału w wyborach, jak i tych, którzy głosowali na jednego z kandydatów jako na „mniejsze zło”. Pozycję „wszyscy oni tam są tacy sami, wszyscy to złodzieje i w ogóle nie interesuje mnie cały ten polityczny brud” można nazywać filisterską. Aktywne poparcie któregoś z polityków, zaufanie do nich można nazywać naiwnym. A wszystko sprowadza się do jednego pytania: czy moralność i polityka są w ogóle kompatybilne? Właśnie temu pytaniu poświęcony był dysput, przeprowadzony niedawno podczas Dni Nauki przez filozoficzny klub dyskusyjny Akademii Kijowsko-Mohylańskiej. Problem, nawiasem mówiąc, wcale nie jest nowy. Moralność polityki głosił jeszcze Arystoteles. Przeczył jej jeszcze Machiavelli. Pytanie do dziś jest jednym z najbardziej aktualnych i najpopularniejszych w akademickich kręgach filozoficznych. We współczesnej filozofii spór toczy się głównie między postmodernistami, którzy kładą nacisk na względność jakichkolwiek systemów wartości, a zatem i możliwości zastosowania wobec polityki jednolitego standardu moralnego, a przedstawicielami komuni- — W swoim czasie stworzył Pan wizerunek współczesnego kobziarza, łącząc motywy ludowe i współczesne... — Tak, chciałem pokazać kobziarstwo, opowiedzieć o kobziarzach. Śpiewałem pieśni powstańcze, strzeleckie. Wniosłem swój wkład w to, by Ukraina stała się niepodległa. Ale okazało się, że słuchaczom kobziarze nie są potrzebni. Znajdowałem stare, zapomniane pieśni, studiowałem historię ich powstania i wykonania, a niektórzy artyści tylko za jedną pieśń otrzymywali tytuły ludowych i zasłużonych. Taki ciekawy paradoks: kiedy śpiewałem pieśni o Ukrainie, nikomu to nie było potrzebne. Wtedy zrozumiałem, czego brakuje Ukrainie: liryzmu i romantyzmu. I zacząłem śpiewać romanse. Od razu mnie zauważono — i młodzież, i starsze pokolenie. Artysta powinien „wnosić” na scenę nie siebie, a piękną pieśń. Są tacy artyści, którzy boją się pięknej pieśni, bo nie będą mogli „pokazać” siebie, a po prostu rozpuszczą się w utworze. Bardzo przykro, że niektórzy wykonawcy chcą osiągnąć popularność intrygami, udzielając tanich wywiadów bulwarowej prasie o swoich preferencjach seksualnych. Nie przystoi tego robić inteligentnemu człowiekowi, myślę, że świadczy to o niskim poziomie duchowym człowieka. — Pracuje Pan już ponad 20 lat jako solista, czy pojawiają się nowe zamysły twórcze? — Ostatnio pracuję nad stworzeniem nowego zespołu. W naszych czasach zrobić to jest niezwykle trudno, ponieważ artyści muszą profesjonalnie grać i śpiewać na poziomie wykształcenia konserwatoryjnego. Trudno znaleźć ludzi, którzy w życiu codziennym posługują się językiem ukraińskim. Jeśli człowiek nie rozmawia w języku państwowym, nawet go nie przesłuchuję. Podczas zagranicznych tournée musimy pokazać, że jesteśmy wysoko wykształconym, intelektualnie rozwiniętym narodem. — Jaki jest Pana pogląd na zagraniczne wyjazdy naszych artystów? — Artyści jadą zarobić pieniądze i przejąć co nieco ze stylu życia — takie jest moje zdanie. Ci, pierwsi emigranci, już przesycili się naszymi artystami. W swoim czasie Ministerstwo Kultury i Sztuki popełniło wielki błąd, nie kontrolując występów naszych rodaków. Jeśli muzyk, który znał dwa akordy na gitarze, miał wuja za granicą, miał tam koncert. Jakie były wrażenia z tych występów, wiadomo. Kiedy dzwoniłem do USA, umawiałem się na tournée, to musiałem wysłuchiwać dość nieprzyjemnych rzeczy. Ale kiedy rozpoznano we mnie profesjonalistę, stosunek od razu się zmienił. — A jaki jest Ołeh Marcynkowski w życiu? — Porozumiewam się wyłącznie w języku ukraińskim, kocham piękne kobiety i moim zdaniem wszystkie kobiety są piękne. Szanuję ludzi, którzy mają cel, marzenie. Niech i wasze marzenia się spełnią! Rozmawiała Ałła ZAHYNAJKO z KONKURS MIĘDZYNARODOWA NIEPAŃSTWOWA UKRAIŃSKO-NIEMIECKA NAGRODA LITERACKA im. OLESIA HONCZARA Każdej wiosny młodzi pisarze Ukrainy walczą o prawo do zostania laureatami prestiżowej międzynarodowej nagrody im. Olesia Honczara, założonej w 1996 roku przez niemieckich mecenasów: pisarkę Tetianę Kusztewską, przedsiębiorcę Dietera Karrenberga oraz Narodowy Związek Pisarzy Ukrainy. 3 kwietnia 2005 roku — w dniu urodzin autora „Soboru” — zostaną ogłoszeni zwycięzcy konkursu twórczego za 2004 rok. Wybór najlepszego z dorobku twórczego pretendentów do nagrody odbywa się w kategoriach: — proza (powieść, opowiadanie, cykl opowiadań, nowel); — poezja; — praca literaturoznawcza poświęcona twórczości Olesia Honczara; — publicystyka. Konkurs w ostatniej kategorii przeprowadzany jest po raz pierwszy. Nagrodą zostaną uhonorowani ci, którzy zaproponują pod rozwagę jury publikacje prasowe, a także materiały radiowe, telewizyjne i internetowe na aktualne tematy (wydrukowane na papierze, kopia elektroniczna mile widziana). Przyjmujemy materiały (w języku ukraińskim) na konkurs do 15 marca. Adres jury: 01034, Kijów-534, ul. Zołotoworitska, 65a, „Na konkurs im. O. Honczara”. Tel. 2345 16545. E-mail: ukrsvit@prf.org.ua Wiek uczestników konkursu — do 30 lat.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
