Strona · s. 5strona oryginału ↗
MAŁORUSYFIKACJA
Слово Просвіти, №07 за 2006 рік
APEL do społeczeństwa, sił politycznych i władz państwowych Ukrainy (List otwarty)*
Nie będąc uczestnikami wyborczej rywalizacji i nie reprezentując interesów żadnej z partii politycznych ani bloków, uważamy za konieczne opublikowanie tego apelu z jedynym celem: zwrócenia uwagi obywateli, polityków i władz państwowych na jeden z najważniejszych problemów społeczeństwa ukraińskiego — problem, zwlekanie z rozwiązaniem którego grozi, naszym zdaniem, katastrofą na pełną skalę dla państwa i społeczeństwa.
Nietrudno zauważyć, że idea nowoczesnego narodowego europejskiego państwa, która wyraźnie zarysowała się w procesie wydarzeń „pomarańczowej” rewolucji, w rzeczywistym życiu przekształca się w zupełnie inną ideę: budowy ponadnarodowego tworu państwowego, w którym z Ukrainy pozostaje tylko nazwa. W procesie oczywistego dalszego zacierania języka i kultury Ukraińców coraz wyraźniej rysują się kontury nowej Ukrainy-Małorosji — postkolonialnego terytorium bez własnej tożsamości narodowej. Wśród znaczących graczy ukraińskiej sceny politycznej wielu patrzy na to przez palce. Nie mniej jest także tych, których nie zadowala tempo tego procesu — liczni zwolennicy rosyjskiego wyboru cywilizacyjnego, przy aktywnym poparciu państwa rosyjskiego, są gotowi zalegalizować proces ostatecznej rusyfikacji Ukrainy według sprawdzonego już scenariusza białoruskiego: poprzez wprowadzenie państwowego statusu języka rosyjskiego. Czego zatem można oczekiwać dla Ukraińców i wszystkich obywateli państwa, gdy pociąg o nazwie „Ukraina” w końcu dotrze na swoją ostateczną stację o nazwie „Małorosja”? Przede wszystkim władza, politycy i społeczeństwo muszą wyraźnie uświadomić sobie, że w tym przypadku chodzi o ostateczną likwidację narodu ukraińskiego jako substancji historycznej. Nastąpi pełny triumf kolonizatorów nad skolonizowanymi, a krwawe ludobójstwo imperium (rosyjskiego i radzieckiego) wobec Ukraińców zostanie historycznie usprawiedliwione. Jeśli politycy, władza i obywatele chcą żyć w samowystarczalnym, zamożnym, sprawiedliwym kraju, muszą uświadomić sobie, że wszystkie główne choroby naszego społeczeństwa, haniebne przejawy niecywilizowanictwa, ubóstwo, korupcja, są konsekwencją długotrwałego kolonialnego położenia Ukrainy pod władzą imperium o zasadniczo innych podstawowych wartościach, a stała zdrada polityków i urzędników interesów państwowych dla osobistej korzyści wiąże się z głęboką denacjonalizacją ich świadomości. Metropolia wkładała wszelkie wysiłki w to, aby Ukraińcy utracili swoją tożsamość, zamienili europejską liberalną mentalność na totalitarną (która była i pozostaje dominującą w Rosji), stając się posłusznym i bezwarunkowym zasobem imperium.
* Drukowane ze skrótami.
Niestety, uzyskanie przez państwo niepodległości w 1991 r. nie towarzyszyło przeglądowi ciężkiego kolonialnego dziedzictwa Ukraińców, a świadomość kolonialna została przeniesiona do nowego państwowego tworu o nazwie Ukraina. Po pierwsze, przesądzającym błędem było to, że państwo nie stworzyło warunków do odbudowy pozycji języka ukraińskiego — nie tylko głównego elementu narodowo-kulturowej identyfikacji narodu, ale także niezbywalnego czynnika konsolidacji społeczeństwa. W konsekwencji Ukraińcy na Ukrainie nadal doświadczają dyskryminacji ze względu na język, stale zawęża się realna sfera funkcjonowania języka ukraińskiego. Wymogi art. 10 Konstytucji, zgodnie z którymi „państwo zapewnia wszechstronny rozwój i funkcjonowanie języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy”, są całkowicie ignorowane. Upośledzenie i brak perspektyw języka ukraińskiego na Ukrainie jest dla całego ukraińskiego establishmentu czymś oczywistym — bo nie jest tajemnicą, że przedstawiciele najwyższych organów władzy i inni wysocy urzędnicy, z nielicznymi wyjątkami, pielęgnują w swoich rodzinach język dawnej metropolii, a ich dzieci, w przeciwieństwie do rodziców, nie uważają już za konieczne udawanie użytkowników języka ukraińskiego choćby przed kamerami telewizyjnymi. W tych warunkach rusyfikacja Ukraińców (zwłaszcza młodzieży) przebiega w przyspieszonym tempie. Podobnie jak w czasach Imperium Rosyjskiego i ZSRR, młode pokolenie Ukraińców, przechodząc krótki etap przejściowej dwujęzyczności, zatrzymuje się na wariancie jednojęzyczności rosyjskiej i w ten sposób, znajdując się pod wpływem agresywnej maszyny informacyjnej sąsiedniego państwa, traci możliwość uświadomienia sobie, że jest pełnoprawną częścią narodu ukraińskiego. Zatem orientacja przeważającej części społeczeństwa na jednojęzyczność rosyjską staje się realnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa narodowego kraju i jego integralności, co tak wyraźnie potwierdziło doświadczenie minionych wyborów prezydenckich. Po drugie, państwo nie sprzyjało odbudowie prawdziwej historii narodu ukraińskiego. Ukraińcy do dziś nie mają obiektywnie napisanej, spójnej rodzimej historii, wolnej od nawarstwień rosyjskich i radzieckich mitów i stereotypów. Oczywiste jest bowiem, że właśnie obiektywna historia narodu ukraińskiego — historia pod każdym względem europejska — powinna stać się ważnym czynnikiem samoidentyfikacji Ukraińców i konsolidacji całego społeczeństwa na drodze do urzeczywistnienia prawdziwych, a nie deklaratywnych europejskich wartości demokracji, praw człowieka i budowy realnego, a nie „manipulacyjnego” społeczeństwa obywatelskiego. Po trzecie, państwo niemal dobrowolnie oddało swoją przestrzeń informacyjną pod pełną kontrolę dawnej metropolii, która obiektywnie nie jest zainteresowana ani kształtowaniem narodu ukraińskiego, ani istnieniem Ukrainy jako państwa, nawet w formie słabej i quasi-niepodległej Małorosji. W warunkach narastającej denacjonalizacji społeczeństwa ukraińskiego, utraty własnego języka i nieświadomości własnej historii, in
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
