Strona · s. 10strona oryginału ↗
HRYHORIJ HUSEJNOW: «MAM BARDZO WIELE DŁUGÓW WOBEC STE-
Слово Просвіти, №07 за 2006 рік
o kulach i musiałem codziennie wchodzić na ostatnie piętro po stromych schodach. Może jedyną rzeczą, która zmuszała mnie do nieprzerywania poszukiwań starego Krzyworoskiego, były i pozostają wyjątkowej urody okolice miasta — Karaczuny, wieś Zełene, gdzie niegdyś mieszkali ziemianie Dobrowolscy, krewni rosyjskiego kompozytora Rimskiego-Korsakowa, wieś Andrijiwka, gdzie zachowały się pozostałości majątku szlachcica Rotto-Slipakowskiego, a w Hanniwce — las słynnych Koczubiejów. Lubię bywać w znacznie starszej od Krzywego Rogu wsi Saksahań, gdzie mieszkają krewni kompozytora Andrija Sztoharenki. Właśnie tutaj poczułem unikalnego ukraińskiego ducha i stało się zrozumiałe, dlaczego ten kraj wydał wybitnego atamana Mykołę Hryhorjewa, esera i przyjaciela Jurka Tiutiunnyka. Oczywiście, niszczenie ukraińskości w samym mieście zaczęło się od lat 30., kiedy zaczęto budować „Kryworizstal”, a zakończyło się w latach 50.—60., kiedy powstały kombinaty górniczo-wzbogaceniowe. Nawiasem mówiąc, jeden z nich, Nowokrzyworoski, budował wtedy jeszcze całkiem młody Taras Melnyczuk. Miasto wtedy zalali przyjezdni z Woroneża i Kurska. Pierwszy sekretarz komitetu miejskiego dopiął swego, by teatr stał się rosyjskojęzyczny i był zorientowany wyłącznie na operetkę, i pozostaje tylko marzyć, że kiedyś w tym mieście coś może się zmienić. Czasopismo „Kurjer Krywbasa” powstało wtedy, gdy pojawiły się pierwsze pieniądze z wydawania miejskiej gazety reklamowej. Były to wielkoformatowe zeszyty po 16 stron na najtańszym papierze gazetowym. Ale kiedy na pierwszą rocznicę przyjechaliśmy ze sprawozdaniem do Kijowa (w marcu 1995 r.), byliśmy bardzo zdziwieni uwagą poświęconą nam. Wtedy w Domu Nauczyciela zebrało się ponad dwieście osób. Przyszli Iwan Dziuba, Fedir Pohrebennyk, Wołodymyr Bazylewski, całkiem już niemocny Stepan Kryżaniwski, Petro Biba, Andrij Miastkiwski, Roman Korohodski, młodsi — Bohdan Żołdak, Wiaczesław Medwid, Jewhen Paszkowski i wielu, wielu innych. Czasopismo nigdy nie stawiało sobie za cel dzielenia pisarzy czy biegania za najmodniejszymi. Jednocześnie staraliśmy się być taktowni i kiedy odmawialiśmy komuś, to staraliśmy się robić to tolerancyjnie. — Jak powstał zamysł „Pańskich ziaren”? Jak Panu pracowało się nad wielotomem? Co w planach? — „Pańskie ziarna” nigdy nie były planowane. Mnie teraz wydaje się, że każdy z wątków książki rodził się nawet bez mojego udziału. Gdzieś na początku lat 80. fotoreporter gazety miejskiej po raz pierwszy zabrał mnie do parku Dawydowskiego pół setki kilometrów od Krzywego Rogu i byłem porażony jego strasznym zaniedbaniem. Poznałem jego dyrektora i okazało się, że ten nic nie wie o historii parku, ale z powodzeniem przez 25 lat go niszczy. Prawie od pierwszego spotkania staliśmy się z nim zażartymi wrogami. Po tym przeżyłem jeszcze czterech dyrektorów i każdy groził mi zakazem bywania w parku. Inny wątek książki to historia Mlijewa i rodziny Symerenków. Tutaj, z wyjątkiem kilku podręcznikowych wątków (historia z wydaniem „Kobziarza”, Czubynski, Renet Symerenki…), wszystko inne to biała plama. Dosłownie w mój pierwszy przyjazd tam okazało się, że jeden z dyrektorów stacji sadowniczej zapisał w testamencie, by pochować go w grobie żony Symerenki. A na kościach Jachnenków, Chropałów i Symerenków przez wiele lat tańczyli działacze klubowi… Osobno chciałem jak najszerzej pokazać unikalny chersoński step i zdumiewających ludzi, którzy z niego wyszli. Jeśli mówić tylko o pisarzach,
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
