Strona · s. 4strona oryginału ↗
Krymski okupant
Слово Просвіти, №07 за 2012 рік
Ołeh CZORNOHUZ, Kijów
W 1942 roku skończyłem 6 lat. Ale ten krwawy „policzek-uderzenie” zapamiętałem na zawsze. Nie chodziłem jeszcze do szkoły. I kolejny rok edukacji też mi nie świecił. Ukraina była całkowicie okupowana przez hitlerowców. W naszym domu niemiecki intendent zakwaterował dwóch oficerów. Esesmanów. Pamiętam, mundur był czarny, jak i ich dusze. Mój starszy brat Hryhorij miał wtedy 14 lat i znał język niemiecki. Całkiem nieźle mówił po niemiecku, a jeden z hitlerowców przynosił mu za to z kuchni polowej (stała dwie chaty od naszej) zupę grochową. Brat dziękował (oczywiście po niemiecku, żeby językiem ukraińskim nie drażnić faszysty-okupanta) i przystępował do obiadu, czekając, aż esesman się odwróci, żeby coś zostawić i mnie, młodszemu. Dlatego Hryhorij jadł długo i nudno. Drażniło to faszystę, ale Hryhorij zapewniał go, że niemiecka zupa to zupa szczególna i podobają mu się w niej długie mięsne włókna, podobne do domowego makaronu, tylko różowego koloru, i że po prostu się nią delektuje. To łechtało duszę hitlerowca, jakby brat smarował ją ukraińskim miodem. Esesman przyjaźnie klepał brata po policzku i powtarzał: „Gut, gut, sprechen”. Dobrze mówisz po niemiecku. My was, untermenschów, wkrótce wszystkich nauczymy mówić językiem Hitlera bez akcentu. Pewnego razu brata nie było w domu. A u nas w pokoju, gdzie spaliśmy, na ścianie w drewnianej ramce wisiała fotografia dwóch moich starszych braci. Jeden, Fedir, ukończył, zdaje się, Armawirską Szkołę Wojskową, a drugi brat, Wołodymyr, po prostu założył taki sam mundur i sfotografował się na pamiątkę z młodym absolwentem-oficerem. W tamte okupacyjne dni obaj bracia gdzieś marzli w okopach. Jeden, jak już po wojnie się dowiedzieliśmy, bronił Moskwy, a drugi – Stalingradu. Przedwojenna stalinowska
Wskrzesiwszy imperialny mit Rady Perejasławskiej, prorosyjskie kozactwo, inni zwolennicy „ruskiego miru” wraz z komunistami przeprowadzili pod zapomnianym hasłem „na wieki razem” wiece, uroczyste zebrania i pseudonaukowe konferencje, wykorzystując datę 358. rocznicy wydarzenia w Perejasławiu jako pretekst, by jeszcze raz potwierdzić swoje oddanie „starszemu bratu”, a nieposłusznego „młodszego” wezwać do imperialnego jarzma, czy też – „unii eurazjatyckiej”.
Serhij SŁOBOŻANSKI, Odessa
Zebrane w światowej pajęczynie zdjęcia z tych niezbyt licznych wydarzeń pokazują, że większość manifestujących świętowała „zjednoczenie” jedynie pod rosyjskimi trójkolorowymi flagami oraz z prorosyjską czy komunistyczną symboliką. Chyba że w Kijowie na placu Sofijskim oraz w Odessie można było zobaczyć naszą państwową niebiesko-żółtą flagę. Jeśli chodzi o samą Radę Perejasławską z 1654 roku, to była ona przedstawiana przez „ruskomirzan” według przesiąkniętych naftaliną podręczników historii KPZR. Choć współcześni historycy dawno udowodnili, że Rada Perejasławska okazała się tragedią dla zniewolonej Ukrainy, niektórzy do dziś uciekają się do koniunkturalizmu
samy srogi mróz. Wyszedłem na dwór boso. Jedyne buty na wszystkich założył Hryhorij i gdzieś poszedł. Zobaczywszy pistolet w rękach esesmana, matka zaczęła krzyczeć na całą ulicę, błagając hitlerowca, by nie rozstrzeliwał dziecka. Faszysta tymczasem podziwiał swój pistolet i, zdaje się, czekał, aż zbierze się więcej ludzi, by ukarać nas publicznie. W rękach oprócz pistoletu trzymał też fotografię w drewnianej ramce. Właśnie w tym czasie przybiegł Hryhorij. Śmiało podbiegł do esesmana i coś wybełkotał po niemiecku. Esesman uśmiechnął się, powiedział swoje „zer gut”, ale pistoletu nie schował. I wtedy nie wytrzymałem i powiedziałem mu coś po ukraińsku. I to znów tak go rozwścieczyło, że bez wahania uderzył mnie rękojeścią pistoletu w głowę. Krew zalała całą moją twarz. Hryhorij w języku esesmana coś dalej mówił, a mnie prosił, bym zamilkł, żeby więcej nie drażnić faszysty. Dawno już nie ma moich braci, którzy walczyli o naszą z wami wolność i pokój, nie ma matki, tylko autograf od rękojeści hitlerowskiego pistoletu do dziś zachowuje się na mojej głowie jako gorzkie wspomnienie czasów hitlerowskiej okupacji. Nigdy o tym nie wspominałem ani w swoich wspomnieniach, ani w książkach. Nie wspomniałbym i w przyszłości, ale kilka dni temu, gdy dowiedziałem się z prasy, że spikera parlamentu Autonomicznej Republiki Krymu, która wchodzi w skład Ukrainy, W. Konstantinowa tak samo, jak hitlerowskiego esesmana, drażni język ukraiński, przypomniał mi się ten straszny epizod. Okupacyjny epizod z mojego wczesnego dzieciństwa. Jako dziecko wojny, przeżyłem już w niepodległej Ukrainie ponad 20 lat i nigdy nie myślałem, że w 21. roku w mojej Ukrainie, gdzie żyje gościnny i cierpliwy naród, staniemy się znów, jak za ideologa faszyzmu Alfreda Rosenberga – untermenschami. Untermenschami w swojej i nie swojej Ukrainie. Nigdy nie myślałem, że za wyszywaną koszulę czy język ukraiński ten, kto stale podkreśla, że jest „bratem” Ukraińca i chce z nim „wiecznie przyjaźnić się”, może wykuwać oczy takiemu, jakim byłem w 1942 roku. Wykuwać oczy czy rozstrzeliwać małego kijowianina tylko za to, że mówił po ukraińsku lub nosił wyszywaną koszulę. Przecież właśnie tak było za czasów osławionego moskiewskiego pułkownika Murawjowa w Kijowie w 1918 roku. Przecież właśnie ten rosyjski szowinista, okupant i kat w ciągu miesiąca-dwóch wybił 20 tysięcy Ukraińców za jeden jedyny grzech moich rodaków: drażnił go język ukraiński. Niszczył całkowicie ukraińskie licea i gimnazja, w których przedmioty wykładano po ukraińsku. Drażnił go język. Tak, jak dziś drażni gospodina Konstantinowa, który póki co żyje na Ukrainie i ona rzekomo jeszcze nie jest okupowana przez takich jak on. A może ja, naiwny, mylę się. Może już po obaleniu przez ukrainofobów, moskiewskich pachołków i naszych „steczkomyślicieli” Ukraina jest w okupacji?! Bo skąd taka nieustraszoność u wysokiego ukraińskiego(?) urzędnika, który, naruszając Konstytucję państwa, zajmuje się antypaństwowymi sprawami, a Prokuratura Generalna i SBU milczą, jakby wody w usta nabrały. Czyżby nie było na nich sposobu? Tak, jak dziś zachowuje się Konstantinow, tak na Ukrainie przez wszystkie czasy
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
