Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

Powieść-pieśń Hryhorija Luteho „Mama-Marija” na scenie teatru

Слово Просвіти, №07 за 2013 рік

To doprawdy unikalne, nieprzeciętne wydarzenie w kulturalnym, duchowym życiu odradzającej się Ukrainy. Autorskie wiersze w spektaklu czyta poeta Hryhorij Lutyj. W spektaklu biorą udział: artysta ludowy Ukrainy Jurij Bakum, a także Wałentyna Kostysz, Ałła Karpenko, Ałła Anzina, artyści dramatu, baletu i wokalu. Wiaczesław DRYHAJŁO, zasłużony dziennikarz Ukrainy. Zostawiajcie siebie na ziemi! Wam nieśmiertelność otworzyła przyroda! Niech zawsze rozgrzewa nagroda Niełatwe wasze dni i odciski. Zostawiajcie siebie na ziemi! Nie bierzcie ze sobą do grobu Ani ognia, ani miłości, ani siły, Ani ufnych, łagodnych słów… — Te prorocze, wzywające słowa współczesnego poety pobudzały naszą twórczość — powiedział przed premierą poetyckiej historii życia na motywach powieści-pieśni o tym samym tytule Hryhorija Luteho „Mama-Marija” scenograf, zasłużony działacz sztuki Ukrainy, dyrektor Zaporoskiego Akademickiego Obwodowego Teatru Muzyczno-Dramatycznego im. W. Mahara Wałentyn Słonow. — Pierwszymi widzami, koneserami poetyckiego wierszowanego utworu Hryhorija Luteho oraz inscenizacji i scenicznego wcielenia reżysera-inscenizatora, zasłużonego działacza sztuki Ukrainy Ihora Borysa, stali się ziomkowie poety — zaporoscy budowniczowie lotniczy — pracownicy otwartej spółki akcyjnej „Motor Sicz”, którzy w tych dniach obchodzą 105. rocznicę założenia swojego przedsiębiorstwa. U podstaw poezji Hryhorija Luteho leży właśnie miłość, miłość do rodzinnego kraju, do ludzi, do przyrody, do kobiety, do Matki… To widowisko trzeba zobaczyć… On jest jakby krwią związany z ludowymi źródłami, z których czerpie siłę dla swojej poezji, pojmuje nierozerwalną jedność człowieka i przyrody, która jest wieczna. Hryhorij Lutyj, i to również imponuje ziomkom, aktywnie zajmuje się działalnością społeczną, dba o odrodzenie duchowości narodu ukraińskiego, języka ukraińskiego, kultury, tradycji, miejsca literatury ukraińskiej w procesie literackim dzisiaj. Jego pióro prowadziło Hulajpole… — Mamie mojej Marii, tacie, rodowi mojemu pięknemu, ziomkom, tej bosej ścieżce w rdeście (od horyzontu do kołyski), która przywiodła mnie, bym urodził się Ukraińcem, dedykuję — wyznaje Hryhorij Lutyj o swoim utworze (powieści-pieśni) „Mama-Marija”, nad którym „wierszował” 8 lat. Ten utwór wysoko ocenili znani mistrzowie słowa: — Nowoczesny Homer ukraińskiego stepu — tak wychwalał autora Pawło Zahrebelny. — To niezabliźniona pieśń o matce narodu ukraińskiego, o naszych matkach i babciach, których suknie ślubne zakwitają w skrzyniach i schowkach! — Wielką rzecz uczynił Hryhorij Lutyj — zaznacza laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki, pisarz-akademik, Bohater Ukrainy Iwan Dziuba. — Z wielu rzeczy się cieszysz, czytając powieść-pieśń. …Maria powstała nad latami I zaśpiewała szczęściem, jak wiosna… Obraz Marii-Matki (Najwyższej matki narodu ukraińskiego) pojawia się w powieści-pieśni na tyle osobiście bliski autorowi, że wydaje się (a zapewne tak jest), jakby w nim w pełni „dopowiedział” całą tę miłość do kobiety-dziewczyny, ukochanej, żony, matki, która „w sercu kłosiła się”. I jeszcze — bardzo wyczuwalny w powieści-pieśni ton szacunku dla piękna, estetycznego wymiaru życia, czci przed jego urokiem… — Ceny nie można ustalić waszej pieśni-powieści — zachęca do dalszej twórczości zaporoskiego poetę Hryhorija Luteho patriarcha literatury ukraińskiej, laureat Narodowej Nagrody Ukrainy im. Tarasa Szewczenki, wybitny prozaik Anatolij Dimarow. — Wymęczonej duszą i sercem naszej nieszczęsnej Ukrainy, którą tylko ostatni leń nie grabił, nie uciskał. Nie na darmo wy nad nią męczyliście się, rozdzieraliście, krwią spływaliście przez długie lata i gorszej katorgi trudno i wymyślić. I… słodszej. Kiedy błysnie jasna strofa i poprowadzi-poprowadzi za sobą w czarowny świat poezji. — Wasza powieść-pieśń nie ma analogów w dzisiejszej poezji — autorytatywnie twierdzi znany poeta, krytyk, publicysta, laureat Narodowej Nagrody im. Tarasa Szewczenki Wołodymyr Bazylewski. — Nie znam innego takiego utworu zarówno pod względem objętości przyswojonego materiału, jak i jego wcielenia. Same pieśni są wiele warte. Są wśród nich po prostu cudowne, z tą nowością, która nie śniła się wielu naszym bezbarwnym tekściarzom. Wśród opinii i recenzji, życzeń Hryhorij Lutyj ze szczególną uwagą wczytuje się także w wersy Mykoły Lukiwa, Ołeksandra Syzonenki, Mykoły Soma, Dmytra Iwanowa, nauczycielki Oleny Domanczenko z Donbasu, Tetiany Dihaj, kandydatki nauk filologicznych Tetiany Biłenko oraz innych znanych nie tylko na Zaporożu ludzi, którzy zaznaczają bogactwo palety poety: On wycisnął z kamienia tę kroplę, Lecz z kamienia zbiera on i rosę… A sam poeta, autor powieści-pieśni „Mama-Marija” wyznaje: „Brałem się za pióro, a w skroniach dudniła dla samego siebie napisana przysięga: Przysięgam nie oddać ani wersa Takiego, by samemu nie leżało na sercu. Bo jeśli sfałszuje mistrz nawet pierwszy raz, To kara go czeka taka, że znika…” Powieść-pieśń znanego zaporoskiego pisarza Hryhorija Luteho świat ujrzał w 2008 roku i niemal od razu w Zaporoskim teatrze powstał pomysł stworzenia spektaklu na podstawie tej powieści. Ten utwór przyciągnął uwagę teatru jako liryczno-epickie płótno, w którym połączyły się ukraińskie tradycje, folklor, rodzima historia i zrozumienie naszej ukraińskiej duszy. Inscenizacja zachowuje w sobie wszystkie te cechy powieści-pieśni i oferuje widzowi wielkoskalowe widowisko sceniczne, które językiem muzyki, plastyki i autorskiej gry mówi o człowieczeństwie, o potrzebie komunikacji człowieka z człowiekiem, o szczerości i otwartości, których brakuje we współczesnym zglobalizowanym społeczeństwie. Niesamowita współczesna plastyka, głęboko symboliczna scenografia i stylizowane kostiumy, pełna potężnej siły gra aktorska i oddech żywej pieśni — wszystko to łączy się w przejmujący i wzruszający obraz pod nazwą „Mama-Marija”!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn