Strona · s. 5strona oryginału ↗
Język — kwestia czasu
Слово Просвіти, №07 за 2013 рік
Potrzebna jest nowa jakość ruchu „za językiem i Ukrainą”. Ołeksij Klasztornyj, wiceprzewodniczący stowarzyszenia społecznego „Ukraińska Sprawa”, wraz z innymi przedstawicielami ruchu przeciwko niszczeniu języka ukraińskiego przez obecną władzę, wielokrotnie demonstrował wyważone i konstruktywne podejście do rozwiązania tego problemu. Na poprzednich forach obrońców języka, zainicjowanych przez „Proświtę” przy udziale innych organizacji społecznych, stale generuje nowe myśli i propozycje. Tym razem, w przededniu Dnia Zjednoczenia, po raz kolejny wezwał różne siły proukraińskie do zjednoczenia swoich wysiłków. „Bo miniony 2012 rok stał się — mówi O. Klasztornyj — rokiem tak smutnych wydarzeń, których nie sposób było sobie wyobrazić, na przykład, ani w 2009, ani nawet w 1989 roku: powrotem w nowej »niepodległej« Ukrainie do państwowej polityki celowego, niesłychanego niszczenia naszego języka, dyskryminacji i poniżania jego użytkowników. Zatem bronić swoich praw możemy tylko jednocząc się”. — W tej walce wiele zależy od naszej Rady Najwyższej, przede wszystkim od opozycji parlamentarnej. Ale… — Słusznie — ale… Dziś wszyscy rozumieją niezdolność współczesnej „opozycji parlamentarnej”, która nazywa siebie „ukraińską” i „demokratyczną”, do skutecznej obrony praw językowo-kulturowych Ukraińców. Jak widzimy, ubiegłoroczne wybory póki co niczego nie zmieniły: nasze prawa językowo-kulturowe jak „oddawano” (czy sprzedawano?), tak i „oddają” (czy też, by rzec, sprzedają?). „Opozycja polityczna”, która ustami swojego lidera Arsenija Jaceniuka wielokrotnie przysięgała „zatrzymać” osławiony projekt ustawy językowej Kołesniczenki-Kiwałowa, osiągnęła tylko jedno: jego uchwalenie i podpisanie przez prezydenta. Zatem antykonstytucyjna ustawa ukrainożerców weszła w życie. Smutny (ale — realistyczny!) wniosek z tego jest jeden: „opozycja parlamentarna” ani w zeszłym roku nie była, ani w tym roku nie będzie tą „główną siłą przebicia”, która rzeczywiście zdoła zatrzymać „maszynę antyukraińskiej polityki”. Jest ona budowana i rozwijana na naszych oczach nie przez pojedynczych kołesniczenków czy tabaczników, a przez cały obecny reżim w ogóle. Całkowicie oczywiste jest, że za jego plecami stoi Moskwa z jej nie tylko iluzorycznymi interesami geopolitycznymi, ale także całkiem konkretnymi i zrozumiałymi interesami pragmatyczno-ekonomicznymi. — Kto więc może ich wtedy zatrzymać? — Sami obywatele ukraińscy na całym terytorium Ukrainy — od Ługańska po Użhorod, w każdym konkretnym mieście, wsi. To sprawa każdego z nas osobiście. Naszej postawy obywatelskiej i ludzkiej tam, gdzie żyjemy, pracujemy, uczymy się lub uczymy swoje dzieci, chodzimy do sklepów, kin itp. Karina MESZKO, studentka I roku KNUKiM, m. Siewierodonieck. Siewierodonieck — miasto, które dopiero niedawno stało się znane całej Ukrainie, ale które już około 80 lat istnieje w obwodzie ługańskim. Siewierodonieckie zjednoczenie „Azot” — trzeci pod względem wielkości na Ukrainie producent amoniaku i jedno z największych w Europie przedsiębiorstw przemysłu chemicznego zajmujących się produkcją nawozów azotowych. Zakład to główny i najważniejszy mechanizm produktywności w Siewierodoniecku, ale nie jedyne przedsiębiorstwo, bo tutaj pracują także zjednoczenia „Skłoplastyk”, „Ukrchimienerho”, „Zakład Obronny” i wiele innych. Ale właśnie dzięki „Azotowi” ludzie mają pracę, zarabiają pieniądze i rozbudowują miasto. Jego mieszkańcy aktywnie uprawiają sport. Siatkarska drużyna kobieca „Siewierodonczańka”, na przykład, została mistrzem w 2009 roku, a klub piłkarski „Chimik” w 1998 roku występował w mistrzostwach pierwszej ligi. Ale nie to uczyniło miasto popularnym dzisiaj. W 2004 roku miasto o kontrowersyjnej nazwie Siewierodonieck i obraźliwym przydomku „miasto, w którym widzisz, czym od-
Jednak to nie oznacza, że możemy zrobić to w sposób rozproszony: pojedynczo lub w małych grupach. Rzeczywistość jest odwrotna. Potrzebujemy zorganizowania i organizacji. I to całkiem nowego typu. — Jakiego dokładnie — nowego? — To znaczy specjalnie ukierunkowanej na ochronę naszych praw językowo-kulturowych. Organizacji o węższym niż obecnie istniejące ukierunkowaniu, a jednocześnie o szerszym formacie, czymś podobnej do tej, którą był dawny pierwotny Ruch Ludowy, który doprowadził nas do tej, choćby formalnej, niepodległości. To musi być szeroka koalicja różnych sił, która będzie obejmować na zasadach stowarzyszeniowo-konfederacyjnych wszystkich, czyli organizacje, nieformalne grupy i po prostu poszczególnych bojowników. Organizacja, która z pewnością nie będzie rywalizować o władzę dla samej siebie, jako oddzielna partia, ponieważ będzie obejmować członków różnych partii. Organizacja nastawiona na działanie, a nie na realizację jakichkolwiek funkcji reprezentacyjnych. To znaczy bez prezydiów, które nie wynoszą się na scenę, a jedynie z organami roboczymi, do planowania i koordynacji konkretnych działań. Taka forma organizacji typu stowarzyszeniowo-obywatelskiego będzie zdolna wchłonąć w siebie nie kilkudziesięciu aktywistów czy tysiące partyjniaków, a naprawdę miliony ludzi. — Czyli twierdzi Pan, że obecnie w walce o ukraińską Ukrainę potrzebna jest nowa jakość organizacyjna, która wykraczałaby poza granice dużej liczby dobrych, lecz partykularnych inicjatyw. I proponuje Pan społeczeństwu projekt założeń dla stworzenia tak zwanej Konfederacji działań…, na których ma dojść do zjednoczenia ukraińskich sił. Jaki konkretny cel będzie przed nią stał? — Konfederacja działań w obronie języka ukraińskiego musi postawić przed sobą cel troisty: po pierwsze, uchylenie antykonstytucyjnej ukrainofobicznej ustawy O zasadach państwowej polityki językowej; po drugie, przyjęcie demokratycznego ustawodawstwa językowego, które będzie opierać się na realnym statusie języka ukraińskiego jako jedynego państwowego na całym terytorium Ukrainy i będzie szanować prawa obywateli nieukraińskojęzycznych; po trzecie, wspieranie rozpowszechniania używania języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia na Ukrainie i poza jej granicami. — Kto może wejść do Konfederacji? — Członkami Konfederacji mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, które swoimi działaniami lub zasobami aktywnie wspierają realizację postawionego celu. Konfederacja nie jest jakąś nową organizacją społeczną, więc i praw osoby prawnej nie potrzebuje. Dla koordynacji działań w ramach Konfederacji muszą zostać stworzone oprócz stale działających i tymczasowych grup roboczych także platformy terytorialne. Będą je tworzyć na zasadach dobrowolności sami członkowie. Warto, aby były takie grupy robocze, jak organizacyjna, prawna, ds. pracy z mediami, planowania strategicznego i rozwoju itp. Również mogą — i powinny! — tworzyć się tymczasowe lub stałe grupy robocze dla koordynacji poszczególnych kampanii i akcji, które będą powstawać w procesie pracy. Na kolejnej sesji rada miejska ma rozpatrywać kwestię ograniczenia wydatków budżetu miejskiego kosztem najbardziej wrażliwych mieszkańców miasta — dzieci. Dżankoijscy włodarze zamierzają zamknąć w szkole-kompleksie nr 2 klasę z ukraińskim językiem nauczania, a także ograniczyć wydatki na utrzymanie kółek dziecięcych. Chcę przypomnieć wam, że uczniowie szkoły-kompleksu nr 2 reprezentują nasze miasto na różnorodnych krymskich, ukraińskich, a także międzynarodowych konkursach, wielokrotnie byli ich zwycięzcami. Jaką perspektywę proponujecie im zamiast tego? Brudne i nędzne podwórka, gdzie bez przeszkód można kupić alkohol i narkotyki? Może u nas w mieście jest niski poziom przestępczości nieletnich? A kto dał uprawnienia, by pozbawić nasze dzieci konstytucyjnego prawa do nauki w języku państwowym?
— Jak w praktyce będzie przebiegało wchodzenie organizacji do Konfederacji? — Na podstawie stosownych pisemnych wniosków i potwierdzających komunikatów tych czy innych platform, grup roboczych, które będą napływać do Organizacyjnej grupy roboczej. Dobrowolne wystąpienie ze składu Konfederacji będzie odbywało się w ten sam sposób. Nikt nie ma prawa odmówić przyłączenia do Konfederacji czy dobrowolnego wystąpienia z niej, poza sytuacjami, gdy osoby lub organizacje będą szkodzić naszemu celowi. — Jak będą formowane te grupy robocze? — Poprzez delegowanie tam przez organizacje uczestniczące swoich przedstawicieli oraz kooptację przez same grupy dodatkowych indywidualnych członków, których udział będzie z tych czy innych względów niezbędny. — Jaki będzie porządek podejmowania decyzji? — Platformy terytorialne i grupy robocze samodzielnie określają porządek podejmowania przez nie decyzji (w szczególności — w kwestii przyjmowania członków) w zależności od warunków działalności i tych środków technicznych (grupy na Facebooku, Google itp.), z których będą korzystać. — Zważywszy na to, że nowo tworzone zjednoczenie to konfederacja, jak zatem będą podejmowane strategiczne kwestie ruchu? — Będą rozstrzygane na walnych zgromadzeniach (kongresach i forach) — „kwalifikowaną większością” trzech czwartych głosów (od liczby obecnych delegatów z prawem głosu). Każda organizacja, grupa czy komórka, zarejestrowane przez Grupę Organizacyjną jako członek Konfederacji, ma na wszystkich posiedzeniach jeden głos. A posiedzenia będą prawomocne tylko pod warunkiem obecności większości delegatów posiadających prawo głosu. Rozmawiał Mykoła CYMBALIUK Nie trzeba być wielkim ekonomistą, aby rozumieć, że groszowa oszczędność na edukacji naszych dzieci dzisiaj obróci się w milionowe straty państwa w przyszłości. Ta kwestia była już w porządku obrad sesji rady miejskiej mniej więcej pięć lat temu. Wtedy zamiast Domu Ucznia chciano zrobić salon meblowy. Ale poprzedniemu składowi rady miejskiej wystarczyło odwagi i mądrości, by do tego nie dopuścić. Skróćcie wydatki na utrzymanie rady miejskiej, premie dla pracowników rady miejskiej itp. Czy podniesie się wam ręka, by zagłosować za taką decyzją?” — czytamy w apelu do władz Dżankoja przewodniczącego miejskiej organizacji WS „Swoboda” Pawła Kołomijczenki. Biuro prasowe Wszechukraińskiego Zjednoczenia „Swoboda” Dżankojska „Swoboda” żąda od rady miejskiej zaprzestania „optymalizacji” klas z ukraińskim językiem nauczania Przewodniczący Dżankojskiej organizacji miejskiej WS „Swoboda” Pawło Kołomijczenko zwrócił się z listem otwartym do mera miasta Arkadija Zajdmana oraz radnych Dżankojskiej rady miejskiej w sprawie bezprecedensowych działań władz miejskich dotyczących zamykania w miejskich szkołach klas z ukraińskim językiem nauczania. W zamian swobodowiec proponuje władzom oszczędzanie na utrzymaniu rady miejskiej.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
