Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

Wymowne milczenie Prezydenta

Слово Просвіти, №07 за 2018 рік

Najpierw fakty, przekonująksze niż jakiekolwiek apele: — 10 listopada 2017 roku 178 posłów do Rady Najwyższej zwróciło się do Prezydenta z propozycją ogłoszenia 2018 roku „Rokiem utrwalenia języka państwowego”; — 17 listopada 2017 roku Komitet ds. kultury i duchowości Rady Najwyższej Ukrainy poparł tę propozycję w swoim liście do Prezydenta Ukrainy; — luty 2018 roku. Do obecnego Prezydenta zwracają się byli prezydenci Leonid Krawczuk, Leonid Kuczma, Wiktor Juszczenko: „W warunkach hybrydowej agresji przeciwko naszemu państwu, zagrożenia naruszenia integralności jego terytorium najważniejszym czynnikiem jednoczącym w przeciwdziałaniu temu jest utrwalenie języka państwowego we wszystkich sferach życia publicznego na całym terytorium Ukrainy (…). Dlatego zwracamy się do Pana z prośbą o poparcie inicjatywy ogłoszenia 2018 roku — Rokiem utrwalenia języka państwowego. Z niezachwianą pewnością stwierdzamy, że ten krok umocni fundament ukraińskiej państwowości w tak burzliwym czasie naszej historii, sprzyjać będzie konsolidacji społeczeństwa i pokaże zagranicznym partnerom naszą twardość i pewność w swoich ideałach”. Nie wiem, czy jego poprzednicy otrzymali odpowiedź od obecnego prezydenta, ale jako jedna z wielu sygnatariuszek listu do P. O. Poroszenki z prośbą o poparcie listopadowych zwrotów z propozycją ogłoszenia 2018 roku „Rokiem utrwalenia języka państwowego” zmęczyłam się oczekiwaniem, że taka odpowiedź nadejdzie: wszystkie terminy przewidziane dla urzędników państwowych na oficjalną reakcję na zwroty i listy obywateli upłynęły już w 2017 roku. Prezydent nie zwrócił uwagi na nazwiska akademików NAN Ukrainy Iwana Dziuby, Myrosława Popowycza, Mykoły Żulynskiego, Ihora Mryhłoda, Andrija Czebykina, Ihora Juchnowskiego, Jarosława Jackiwa, członków-korespondentów NAN Ukrainy Romana Kuszniра, Mykoły Polisczuka, Bohaterów Ukrainy Dmytra Pawłyczki, Iwana Drača, Anatolija Pałamarenki, Jewhena Sawczuka, Myrosława Skoryka, Jewhena Stankowycza, Marii Stefiuk, laureatów Narodowej Nagrody Ukrainy im. T. H. Szewczenki, kierowników narodowych związków twórczych, teatrów akademickich, naukowców, dyplomatów, artystów — słowem, wszystkich tych, których wzruszeni Dniem Niepodległości Ukrainy władcy nazywają „założycielami, dumą państwa i kwiatem narodu”. Najwyraźniej w dni powszednie zwroty tych szanowanych ludzi nie są zauważane przez urzędników administracji prezydenckiej — czy na tych zwrotach napisano choćby „przyjęto do wiadomości” i czy widziały je jasne oczy prezydenta? Co tu dużo mówić, urzędnicza braciszkowa oszczędza państwowy atrament, gdy chodzi o ojczysty język, kulturę, całą sferę humanistyczną i naukową państwa w zwrotach jej pełnoprawnych obywateli. Ignorowane są także ich natarczywe żądania wstrzymania działania ukrainofobicznej ustawy „Ka-Ka” i przestrzegania 10. artykułu Konstytucji Ukrainy. Dla przykładu, żaden przedstawiciel Prezydenta ani razu (choć wymaga tego procedura sądowa) (!) nie pojawił się na rozprawach Sądu Konstytucyjnego, który od maja 2014 roku rozpatruje wniosek posłanki Ireny Farion o niekonstytucyjność i antydeżaciturowanie: „nie rozgrywajcie karty językowej, bo wojna!” — i to właśnie stanowi wyjaśnienie prezydenckiego milczenia-ignorowania wszelkich i wszelkich zwrotów, które ostrzegają Gwaranta Konstytucji przed niszczeniem państwowego statusu języka ukraińskiego. Dlatego tak trudno P. O. Poroszence ogłosić 2018 rok „Rokiem utrwalenia języka państwowego”. Trzeba bowiem uznać, za przedstawicielami społeczeństwa, że „Strategicznym zadaniem państwa jest zapewnienie nieuchronnego przestrzegania konstytucyjnych gwarancji wszechstronnego rozwoju i funkcjonowania języka państwowego we wszystkich sferach życia publicznego na całym terytorium Ukrainy. Państwo musi zapewnić bezwarunkowe wykonanie ważnej normy konstytucyjnej. Sprzyjać temu będzie realizacja kompleksu działań na wykonanie Pańskiego Dekretu o ogłoszeniu Roku utrwalenia języka państwowego”. W warunkach hybrydowej agresji przeciwko Ukrainie ochrona narodowej przestrzeni językowo-informacyjnej — składnika bezpieczeństwa narodowego — wymaga nie otwierania rosyjskojęzycznej gazety i kanału telewizyjnego dla Donbasu, lecz ukraińskich mediów. Właściwie na tym można by postawić kropkę. Ale poczta czytelnicza redakcji dostarcza świeżych argumentów. Łamiąc zasady gatunku, zacytuję fragment świeżo otrzymanego listu z Kostiantynówki w obwodzie donieckim: „Bez języka ukraińskiego nie będzie ukraińskiego Donbasu. Zachowanie, ochrona, rozwój języka ukraińskiego to kwestia wyjątkowo aktualna w dzisiejszych warunkach, gdy od lat w Ukrainie toczy się krwawa wojna z Moskwą. Nie zapominajmy, że kremlowski dyktator rzucił swoich „ichtamnetów” w obronie „russkojawyszczich” w regiony, gdzie zawsze dominowała mowa rosyjska, gdzie zagnieździł się „russkij mir”. Dziś w strefie frontowej, a Kostiantynówka, niestety, jest takim miastem, sytuację z językiem państwowym można nazwać, bez przesady, katastrofalną. Ukrainizacja jest tu potrzebna jak powietrze. Przede wszystkim dotyczy to edukacji, nauczania właśnie w języku ukraińskim, z czym są istotne problemy, na co władze — i miejscowe, i regionalne, i centralne, a także Ministerstwo Edukacji i Nauki Ukrainy nie zwracają uwagi, choć dawno trzeba było zacząć tu prawdziwą ukrainizację. Placówek edukacyjnych z językiem ukraińskim jest zaledwie 5 z 14. Bo kategorycznie nie mogą być uznawane za ukraińskojęzyczne szkoły, gdzie na przykład z 25 klas tylko w 8 prowadzi się nauczanie w języku państwowym, z 28 klas — w 16, gdzie jest 13 klas rosyjskojęzycznych i ukraińskojęzycznych. Takie szkoły są DWUJĘZYCZNE, ale z zarządu oświaty wysyłane są optymistyczne sprawozdania do wyższych instancji i meldowane jest wykonanie wymogów Konstytucji Ukrainy i ustawodawstwa dotyczących NAUCZANIA dzieci w języku państwowym. Taka haniebna sytuacja, sądząc po publikacjach w mediach, ukształtowała się nie tylko w naszym regionie, ale i w większości miast, rejonów, wsi, gdzie władze uparcie nie chcą sprzyjać ukrainizacji procesu nauczania w edukacji”. Dlaczego zatem 2018 rok wciąż nie został ogłoszony „Rokiem utrwalenia języka państwowego”? Dzień ojczystego języka, który powstał na krwi tych, którzy go bronili, puka do naszych serc. Lubow Hołota

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn