Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 16strona oryginału ↗

Pierwsza ukraińska „Szkoła gry na fortepianie”

Слово Просвіти, №07 за 2020 рік

W Domu Muzyki Organowej i Kameralnej w Białej Cerkwi odbyło się niezwykłe wydarzenie w dzisiejszej przestrzeni muzycznej — prezentacja unikalnego pod względem zamysłu wydawnictwa „Szkoła gry na fortepianie” autorstwa zasłużonego działacza sztuki Ukrainy, laureata nagród im. I. Ohijenki i A. Wedela, docenta Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego, Ołeksandra Jakowczuka. Prezentację, zainicjowaną przez dyrektor Białocerkiewskiej Szkoły Sztuk nr 1 Łesię Kryżeszewską, przeprowadzono w ramach posiedzenia obwodowego zrzeszenia metodycznego sekcji „fortepianu specjalistycznego” placówek początkowej edukacji artystycznej obwodu kijowskiego, gdzie z nowym zbiorem artysty zapoznali się pedagodzy-pianiści wielu szkół Kijowszczyzny. Olha KUSZNIRUK, kandydat nauk o sztuce W słowie wstępnym dotyczącym idei bezpośredniego spotkania z Ołeksandrem Mykołajowyczem, Ł. Kryżeszewska, przedstawiając gościa, opowiedziała o dobrych relacjach twórczych zespołu szkoły z kompozytorem, wielkim zainteresowaniu pedagogów i dzieci jego muzyką oraz chętnym włączaniu jej do repertuaru pedagogicznego. Wystąpienie kandydatki nauk o sztuce, starszego pracownika naukowego Instytutu Sztuki, Folklorystyki i Etnologii im. M. T. Rylskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Olhy Kuszniruk, dotyczyło stałych estetycznych postaci artystycznej O. Jakowczuka. Muzykolog ukazała zebranym cechy uniwersalizmu postaci artystycznej twórcy, które przejawiają się w szerokiej palecie wyboru gatunkowego (oratoria, symfonie, koncerty, kantaty kameralne, opracowania pieśni ludowych, kompozycje duchowe, muzyka kameralno-instrumentalna itp.). Przeprowadzając paralelę z założycielem ukraińskiej świeckiej szkoły kompozytorskiej Mykołą Łysenką, zauważyła jako cechę priorytetową wielowektorowe opracowanie i przewartościowanie źródeł narodowych, pielęgnowanie ukraińskiej intonacyjności jako wyrazu mentalnej etnoreprezentacji w muzyce, a także wyczucie przez kompozytora wymogów współczesności (w wyborze tematyki i środków jej wcielenia). Swoimi wnioskami dotyczącymi aprobaty „Szkoły gry na fortepianie” O. Jakowczuka podzieliła się wykładowca-metodyk, kierowniczka wydziału fortepianu Białocerkiewskiej Szkoły Sztuk nr 1 T. Jewdokimowa. Akcentowała ona uwagę zebranych na pedagogicznym znaczeniu zbioru, kształtowaniu jego zawartości na zasadach dydaktycznej zasady „od prostego do złożonego”, na wielości obrazów artystycznych, obecności niezbędnych w klasie fortepianu rozdziałów (utwory, tańce dawne, sonatiny, formy polifoniczne, zespoły, etiudy). Najcenniejszą częścią wydarzenia była natchnienie przygotowana, dość nasycona premiera — program koncertowy z udziałem uczniów Białocerkiewskiej Szkoły Sztuk nr 1 (wykładowcy R. Łysenko, T. Jewdokimowa, I. Nekryłowa, O. Kluszniczenko, N. Akastiołowa, W. Borodina, T. Szadrina, L. Mychajluk, O. Jesypenko, S. Neczypurenko, I. Sanżarowa, T. Tkaczowa, W. Czepinoh, A. Baranowa, O. Pidstepna, A. Beń), w całości ułożony z utworów „Szkoły gry”. Prawie cztery dziesiątki utworów fortepianowych, które stanowiły zaledwie jedną czwartą zasobu zbioru, po raz pierwszy zademonstrowały cały wykorzystany przez autora wachlarz materiału dydaktycznego, pokazując wspaniałą sprawność młodych wykonawców zarówno w technicznym wcieleniu, jak i w celowym rozumieniu obrazów artystycznych. Tak więc barwne przykłady wykorzystania programowości, co jest niezwykle ważne dla dziecięcej percepcji, stanowiły utwory „Żabi duet”, „Taniec gnomów”, „Zięba i czarny niedźwiedź”, „Sikorki”, „Burunduk”, „Bałwan”, „Jeżyki”, „Taniec pszczółki”, „Mały słonik”, „Sowa śnieżna”, „Kot z kłębkiem”, „Jeleń wirginijski” itp. Spośród gatunków tanecznych pokazano kilka walców, szereg wzorów o dawnym pochodzeniu — menuet, ecossaise, polonez, gawot, tarantela, bourrée. Dzieci-pianiści wykonali kilka miniatur o charakterze polifonicznym (fugetta, kanon) i instruktywnym (etiudy), a także bardziej złożone pod względem kompozycyjnym sonatiny. W rozdziale poświęconym zespołom fortepianowym młodzi muzycy za pomocą barw dźwiękowych niezwykle wyraziście nakreślili obrazy wymarłych zwierząt prehistorycznych — dinozaurów („Iguanodon”, „Ichtiozaur”, „Brontozaur”, „Pterodaktyl”). Efektowne okazały się zrealizowane w manierze jazzowej zespołowe opracowania kilku ukraińskich pieśni ludowych na fortepian na cztery ręce — „We Włodzimierzu” (kolęda), „Bóg się rodzi” (kolęda), „Rekrucka”, „Jak szedłem z Debreczyna”. Na zakończenie programu do występu dołączył duet fortepianowy w składzie: żona kompozytora, zasłużona artystka Ukrainy, kandydatka nauk o sztuce, docent Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego Nadija Jakowczuk oraz Olha Kuszniruk, które wirtuozowsko wykonały ze wspomnianego opusu „Wesniankę” oraz „Szczedryk”. Ciekawy i nadzwyczaj ważny projekt artystyczny Ołeksandra Jakowczuka jest skierowany na wzbogacenie repertuaru dydaktycznego małych pianistów, poszerzenie ich światopoglądu muzycznego o intonacyjnie nowatorski materiał muzyczny, z wykorzystaniem technik polifonicznych z uwzględnieniem dokonań austriackiej „drugiej szkoły wiedeńskiej”, z elementami sonorystyki, techniki modalnej, współczesnej harmonii. W muzyce ukraińskiej jest to pierwszy przykład kompozytorskiej „Szkoły gry na fortepianie”, co daje prawo uznać jej autora za odkrywcę nowych perspektywicznych dróg na niwie ukraińskiej sztuki muzycznej, co z powodzeniem potwierdziła premiera-prezentacja podręcznika O. Jakowczuka dla młodych zdobywców gry na fortepianie.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn