Strona · s. 2strona oryginału ↗
Czcijmy swoich generałów
Слово Просвіти, №07 за 2020 рік
Żytomierza oraz członkowie Centralnej Rady, nie wydając żadnych rozporządzeń ani rozkazów oddziałom armijnym, które stacjonowały na liniach obronnych stolicy. 9 lutego auto dowódcy I Korpusu Ukraińskiego Jakowa Handziuka wyjechało z miasta Biała Cerkiew, gdzie znajdował się sztab korpusu, do Kijowa. Musiał on pilnie uzyskać wyjaśnienia dotyczące sytuacji operacyjnej od ministra spraw wojskowych Mykoły Porsza oraz członków Sekretariatu Generalnego URL, którzy dzień wcześniej opuścili stolicę. Razem z Handziukiem byli szef sztabu korpusu, generał Jakow Safonow oraz kierownik oddziału operacyjnego pułkownik Ołeksandr Hajewski. Na dojeździe do stolicy oddział czerwonych marynarzy bałtyckich zatrzymał ich samochód. W ten sposób wszyscy, w tym Jakow Handziuk, trafili do niewoli. Podczas przesłuchania, na propozycję M. Murawjowa przejścia na stronę bolszewików, Handziuk, podobnie jak jego podwładni, kategorycznie odmówił. Dopiero latem 1918 roku, już za czasów hetmanatu Skoropadskiego, żony straconych generałów właśnie z pomocą Hajewskiego odnalazły i rozpoznały ciała mężów w jednej z licznych kijowskich mogił zbiorowych na placu Sołomianskim. Przy aktywnym udziale Pawła Skoropadskiego, który dobrze znał zarówno Jakowa Handziuka, jak i Jakowa Safonowa, obaj zostali pochowani z honorami wojskowymi na terenie Monasteru św. Michała Archanioła na Wydubiczach. Na grobie Handziuka postawiono dębowy krzyż z napisem: „Generał-major Jakow Handziuk. 1873—1918. Bestialsko zamordowany przez bolszewików”. Rosyjscy okupanci, zajmując po raz kolejny Kijów, oczywiście zniszczyli groby ukraińskich wojskowych i krzyże na nich… Już w naszych czasach, na prośbę syna generała Jakowa Handziuka z Kalifornii, grób odnalazły historyk kijowskiej nekropolii Ludmyła Andrijiwna Procenko oraz kijowianka Antonina Arsentiewa. Pisały o tym kijowskie gazety.
s. 5 · strona oryginału ↗
Niestety, niemało „producentów” produktów książkowych uchodzi u nas za „klasyków”, chociaż do tego statusu jeszcze im bardzo daleko. Właśnie dlatego, że w słowniku bohaterów ich „arcydzieł” często używana jest słona wulgarna mowa (ciekawe, że ombudsman T. Monachowa wielkodusznie pozwoliła pisarzom „artystycznie” wzbogacać niecenzuralnymi słowami swoją „twórczość”, bo okazuje się, że są oni artystami (?!) i tak właśnie widzą świat. To może wprowadźmy też w placówkach oświatowych lekcje „mocnych wyrażeń” i brutalnych przekleństw?
Co więc robić? Przede wszystkim pamiętać, że prasa, radio i telewizja to unikalny sposób psychologicznego wpływu na społeczeństwo. I jeśli jest on wykorzystywany nie do rozwoju intelektualnego i utwierdzania narodowo świadomego obywatelstwa, to tworzy wypaczoną rzeczywistość.
I na koniec o tym, co najbardziej boli — plagiat. Ten bezczelny chwast zaśmiecił już niejedno z naszych pól literackich. Najbardziej sprzyja jego niepowstrzymanemu natarciu ignorowanie i nieznajomość obowiązującego ustawodawstwa, a konkretniej — prawa autorskiego.
Sprytni nieudacznicy zbierają najczęściej wydawnictwa dokumentalne, na przykład biografistykę, i naprędce robią „swoje” książki, a potem oferują je niewybrednym (lub obojętnym na wszystko) wydawcom, dla których najważniejszy jest wymarzony zysk finansowy.
Lwowskie „Wydawnictwo Starego Lwa” (redaktor naczelna M. Sawka, która znana jest jako niestrudzona autoreklamistka swojej działalności) „podarowało” czytelnikom na pierwszy rzut oka niby ciekawą książkę „NASI na mapie świata” dziennikarki kanału telewizyjnego „24” U. Skyckiej (właściciel kanału telewizyjnego K. Kit-Sadowa; pomimo zwrócenia się do t/k „24”, rozpowszechnianie i propaganda przywłaszczonej przez U. Skycką informacji trwa w audycjach „Nasi”, „Nasi pierwsi”. Pozostaje ostatnia szansa — zwrócenie się do instancji sądowych).
Trzeba podkreślić, że plagiatorzy, podobni do U. Skyckiej, dobrze rozumieją, czym się zajmują, ale bezczelnie kontynuują swoją czarną robotę. Nazwana wyżej plagiatorka hipokrytycznie przyznaje, że korzystała z internetu i innych źródeł. Ale dlaczego nie wskazała autorów, których pracę cynicznie przywłaszczyła?
Nawet tytuł wypocin U. Skyckiej jest ukradziony — określenie „nasi” od dawna używane jest w publikacjach poświęconych noblistom — pochodzącym z Ukrainy, lecz niebędącym Ukraińcami z narodowości.
Przejrzałem napisane i zapytałem siebie:
do czegośmy dożyli?
Oto dostąpią (a nuż?) nagrody Nobla S. Żadan czy I. Karpa oraz O. Zabużko i niektórzy będą zmuszeni spuścić oczy i pożałować siebie, że nie byli zdolni zachwycić się ich „wysokoartystycznymi arcydziełami”, na przykład „Wódką dla bramkarza” czy „Pizzą „Himalaje” I. Karpy albo „Badaniami terenowymi nad ukraińskim seksem” O. Zabużko (nawiasem mówiąc, kiedy nie tak dawno O. Zabużko została jednak wyróżniona Nagrodą Szewczenki, to ironiczni dziennikarze nie mogli zrozumieć, w jakiej hipostazie została wyróżniona — jako publicystka czy pisarka).
W europejskiej epoce Odrodzenia żył włoski artysta L. B. Alberti (1404—1472). Dążył on do wyjaśnienia piękna poprzez jego antypodę — brzydotę i był przekonany, że zadaniem sztuki nie jest naśladowanie brzydoty, nie naprawianie jej, lecz ukrywanie.
Jeśli posłuchamy słów L. B. Albertiego, to zbyt wiele będziemy musieli ukryć. A czy uratuje to rodzimą literaturę?
Zakończenie. Początek na str. 2
„O priorytetowych działaniach na rzecz wspierania wzmocnienia jedności narodowej i konsolidacji ukraińskiego społeczeństwa, wsparcia inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego w tej sferze” z 01.12.2016 nr 534; „O upamiętnieniu wybitnych działaczy Ukraińskiej Republiki Ludowej oraz Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej” z 16.05.05 r. nr 793/2005; „O uhonorowaniu uczestników walki o niepodległość Ukrainy w XX wieku” z 28.01.10 r. nr 75/2010; „O działaniach związanych z obchodami 100-lecia wydarzeń Rewolucji Ukraińskiej 1917—1921 lat” z 22.01.16 r. nr 17/2016; Ustawy Ukrainy „O statusie prawnym i uhonorowaniu pamięci bojowników o niepodległość Ukrainy w XX wieku” z 09.04.2015 nr 314, wnieść datę rozstrzelania generałów armii URL J. Handziuka i J. Safonowa do corocznego honorowania naszych Bohaterów zmagań wyzwoleńczych.
Podczas ceremonii i honorowania bohaterów ksiądz cerkwi św. Michała Archanioła monasteru Wydubickiego kijowskiej eparchii Prawosławnej Cerkwi Ukrainy ks. Mychajło przeprowadził litię za wszystkich poległych za wolność Ukrainy.
Zastępca przewodniczącego Kijowskiego oddziału miejskiego Ogólnoukraińskiego zrzeszenia weteranów, badacz heroicznego czynu bohaterów-generałów i inicjator ustawienia tablicy pamiątkowej w miejscu rozstrzelania przez moskiewskich okupantów naszych generałów Ołeś Hryb poinformował obecnych o wynikach swojej pracy. Zapewnił uczestników, że tablica pamiątkowa w tym roku zostanie ustawiona.
Licealista liceum wojskowego imienia Iwana
Bohuna Maksym Startanowycz, który przybył na honorowanie Bohaterów wraz z rodzicami i młodszą siostrą, powiedział, że heroizm generałów Handziuka i Safonowa jest dobrym przykładem dla nich, młodych licealistów: „Są oni wzorem dla nas, jak służyć narodowi ukraińskiemu”.
Żona Bohatera Niebiańskiej Sotni Wiktora
Szwecia p. Tamara zauważyła, że bohaterowie Niebiańskiej Sotni również szli na pewną śmierć w imię wolności i niepodległości Ukrainy, za naszą przyszłość.
W porównaniu z bitwą studentów pod Krutami, ten epizod wojny bolszewicko-ukraińskiej 1917—1921 lat do dziś pozostaje białą plamą w historii. Kilka publikacji historyków i znanych badaczy, którzy studiują tę kartę naszej historii, nie daje ogólnego obrazu. Społeczeństwu do dziś mało co jest o tym wiadomo. Dlatego heroiczny czyn rozstrzelanych i obecnie poddawany jest niezasłużonemu zapomnieniu.
Ze szczerą wdzięcznością uczestnicy wiecu pamięci wspomnieli historyków Tetianę Parchomczuk oraz Jarosława Tynczenkę, którzy jako jedni z pierwszych wystąpili w prasie i opowiedzieli o heroicznych i jednocześnie tragicznych losach wyższych wojskowych I Korpusu Ukraińskiego. Dołączył do tego potomek Jakowa Handziuka, winniczanin Stepan Handziuk, który jeszcze przed pieriestrojką zaczął zbierać informacje o rozrzuconym po świecie rodzie. To dzięki jego wysiłkom jedna z wiejskich ulic w Bahryniwcach obecnie nosi imię generała Handziuka. Wnuk bratanka generała Iwan Fedorowycz Handziuk opiekuje się rodzinnym domem Handziuków, który cudem się zachował. Współpracownik SBU Ołeh Szewczenko odnalazł ciekawe dokumenty archiwalne o ostatnim dniu generałów URL. Kijowski kolekcjoner Ołeksij Szeremietiew udostępnił do publikacji fotografie z albumu rodzinnego J. W. Safonowa. Kijowianie Lidia Handziuk-Łohwynenko, Tamara i Mykoła Nikitczukowie również przekazali materiały fotograficzne dla badaczy o J. H. Handziuku.
Oto tak my, społeczeństwo (nie władza!),
nie tylko czcimy swoich Bohaterów, ale i odradzamy prawdę o ich wyczynie. Na przykładach ich życia i czynu musimy wychowywać młodych obrońców Ukrainy.
Jewhen ŁUPAKOW
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
