Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

SIEWCY NA SPOŁECZNYM POLU

Слово Просвіти, №08 за 2005 рік

Wołodymyr ZAREMBA, Dniepropetrowskie Obwodowe Zrzeszenie: Posiedzenie Rady Głównej przebiegło pomyślnie, w sposób przemyślany, dzisiaj Pawło Mowczan przedstawił nie tylko sprawozdanie, ale wskazał, co mamy robić, jak wcielać w życie te projekty, które wysunął Prezydent Juszczenko. Dzisiaj trzeba mniej mówić, mniej występować, a wykonywać ciężką, konkretną pracę. Czym zawsze zajmuje się „Proświta”. Świadczy o tym także nasza działalność podczas wyborów. Jeśli chodzi o pracę naszego oddziału, to wydajemy gazetę „Siczewśkyj kraj”, staramy się pracować z ludźmi zrusyfikowanymi, przeprowadziliśmy dzień pamięci Bohaterów Krut, mamy ruch młodzieżowy. Często stykamy się z agresją wobec nas, przeważnie ze strony ludzi starszego pokolenia. Można powiedzieć, że ściągamy ogień na siebie, ale nie trzeba się bać. Kim jest proświcianin? To ten, który chce i może działać. Praca proświciańska to nie odpoczynek czy rozrywka, jak niektórzy ją postrzegają. To ciężka praca, ciągła, codzienna… Leonid FIŁONOW, Winnickie Obwodowe Zrzeszenie: — Uważam, że „Proświcie” należy nadać status społeczno-oficjalny, ponieważ ta organizacja skupia inteligencję naukową i twórczą. Ze środowiska prośwician mogłoby wyjść niemało urzędników, którzy bezpośrednio zajmowaliby się kwestiami kultury czy sprawami humanitarnymi, które dzisiaj stoją przed każdym regionem, byliby doradcami w obwodowych, rejonowych administracjach państwowych. Anatolij KINDRATENKO, Charkowskie Obwodowe Zrzeszenie „Proświty”: — „Proświta” odegrała znaczącą rolę w zwycięstwie Pomarańczowej rewolucji. Jeśli chodzi o Charkowszczyznę, to tam, gdzie istnieją silne rejonowe oddziały „Proświty”, tam Wiktor Andrijowycz zdobył najwięcej głosów. „Proświta” powinna pełnić rolę ideologiczną w budowaniu państwa. I może to robić. Chcielibyśmy, aby nowa administracja nie ignorowała „Proświty” (a już obserwujemy takie fakty), lecz wykorzystała nasz potencjał twórczy i organizacyjny do budowy zamożnego, kwitnącego ukraińskiego państwa. Ołeksandr PTAŚCZENKO, Odesskie Obwodowe Zrzeszenie: — W Odessie sytuacja jest taka sama, jak w innych obwodach. To znaczy, ani proświcianie, ani nawet sztab Juszczenki nie mają póki co swoich miejsc w administracji. Stworzyliśmy w Odessie radę ukraińskich organizacji narodowo-patriotycznych (jestem przewodniczącym tej rady), chcemy sformułować nasze żądania wobec nowego przewodniczącego obwodowej administracji. Chodzi zarówno o lokal dla „Proświty”, jak i o „zieloną ulicę” dla „Proświty” w każdej wyższej uczelni, oraz o kwestię językową. Musimy od razu postawić pewne ramy, które pokazałyby: czy jest z nami, czy przeciwko nam. Chcemy, aby był z nami i chcemy z nim konstruktywnie współpracować — z pozycji ukraińskiej organizacji patriotycznej. Wasyl WORON, zastępca przewodniczącego Wołyńskiej Organizacji Krajowej: — Dzisiaj zostały wyznaczone ciekawe, ważne punkty orientacyjne na najbliższą perspektywę. Popieram moich kolegów w tym, że mamy jeszcze jedną bardzo konkretną i bardzo ważną szansę historyczną nie tylko dla „Proświty”, ale i dla wszystkich naszych sił narodowo-patriotycznych, aby wykorzystać tę nową falę ukraińskiego odrodzenia narodowo-kulturowego. Rozumiem, jak ważne są te konkretne projekty, o których mówił dzisiaj Pawło Mowczan, bo pamiętam, jak pozytywnie wpłynęły na sytuację społeczno-polityczną na przełomie lat 80. zrealizowane przez nas wtedy przedsięwzięcia, takie jak festiwal piosenki autorskiej i poezji śpiewanej „Oberih”. Obecnie dojrzała u nas idea szeregu projektów regionalnych, wśród których jest festiwal ukraińskiego humoru i satyry, poświęcony pamięci Żurawnyćkiego, festiwal spektakli według sztuk Łesi Ukrainki. Wasyl FOLWAROCZNYJ, członek Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy: — „Proświta” i pisarze — to nierozerwalne: wszyscy jesteśmy nosicielami słowa. Jeśli nie będziemy gromadzić się wokół języka, słowa, to gospodarki u nas nie będzie. Już na początku lat 90., kiedy zdobyliśmy tak zwaną niepodległość, niektórzy mówili, że najpierw stworzymy gospodarkę, fundament, a potem… I widzimy, że nie mamy ani gospodarki, ani duchowości… Trzeba zaczynać od słowa, słowa Bożego, od prawdy: nie kradnij, nie okłamuj. I kiedy te duchowe postulaty, na których zawsze bazowała „Proświta”, dzisiaj zadziałają, to będzie postęp. Jednocześnie, w porównaniu z minionymi czasami, „Proświta” nabywa nowe funkcje, jakości. Powinna być ponad partiami i większa niż jakakolwiek najbardziej globalna partia. Swiatosław WASYLCZUK, Żytomierskie Obwodowe Zrzeszenie „Proświty”: — Jakoś niedawno na spotkaniu w jednej ze szkół nauczyciel powiedział mi: „A po co dzisiaj »Proświta«? Ot, kiedyś za Austro-Węgier, za Imperium Rosyjskiego broniła języka, państwa, kultury. Teraz jest państwo, wszystko już jest usankcjonowane oficjalnie, to po co »Proświta«?”. Odpowiedziałem im, że te wartości duchowe u nas nie są chronione do dzisiaj. Tak jak wcześniej, stawiamy pytanie o ochronę języka ukraińskiego, o drukarstwo książek, o podnoszenie naszych tradycji, zwyczajów, duchowości narodu. A dlatego zadanie „Proświty” nie tylko nie maleje, a wręcz przeciwnie, rozszerza się. W każdej miejscowości, gdzie działa „Proświta” — tam jest ośrodek ukraińskości. Marija OLIJNYK, zastępczyni przewodniczącego Donieckiego Obwodowego Zrzeszenia: — Biorąc pod uwagę sytuację, która dzisiaj zaistniała, myślę, że „Proświcie” na Doniecczyźnie będzie żyło się łatwiej w tym sensie, że będą się z nią liczyć. Do tej pory było bardzo ciężko cokolwiek zrobić. Na przykład w Doniecku spośród 170 szkół tylko 4 są ukraińskie — to po 15 latach naszej działalności. Na otwarcie każdej szkoły szły około 3 lata. Teraz myślę, że ten proces pójdzie łatwiej, mam nadzieję, że nowa władza uświadomi sobie, czym jest państwo, czym jest budowanie państwa, czym jest język państwowy i co najważniejsze — że trzeba przestrzegać praw Ukrainy. Bo do dzisiaj, zwłaszcza w kwestii językowej, te prawa były brutalnie ignorowane, łamane, nawet wyśmiewane. Bardzo mam nadzieję, że nadejdą lepsze czasy. A jeśli nie nadejdą, to znowu będziemy walczyć z władzą. Prezydent Ukrainy przedstawił nowego szefa obwodowej administracji państwowej Wadyma Prokopowycza Czupryna. I Wadym Prokopowycz w swoim zwróceniu do ogółu powiedział, że będzie wcielał w życie wszystko to, co było w przedwyborczych propozycjach Prezydenta. Ponieważ władza u nas nie jest jeszcze uformowana na szczeblu zastępców, szczególnie interesować nas będą stanowiska zastępcy ds. humanitarnych, szefów zarządów kultury i oświaty. Myślę, że kandydatury na te stanowiska będą uzgodnione z „Proświtą”. Do tej pory byli to ludzie, którzy mieli bardzo mgliste pojęcie o ukraińskiej kulturze. I wszystkie nasze propozycje po prostu odrzucali, ignorowali. Myślę, że to już w przeszłości i że będziemy odgrywać rolę proświatową już nie przed przedstawicielami władzy państwowej, a będziemy mogli nieść idee proświatowe na szczeblu stanowisk. Ołeksandr PONOMARIW, Zarząd Centralny Wszechukraińskiego Towarzystwa „Proświta”: — Naradzaliśmy się. Mówiliśmy o obecnym momencie. Niestety, zaczyna potwierdzać się to, że rewolucję robią jedni, a jej owocami korzystają inni. Byliśmy aktywnymi uczestnikami Pomarańczowej rewolucji. Wszechukraińskie Towarzystwo „Proświta” brało najefektywniejszy udział w kampanii przedwyborczej i wyborczej — a teraz w wielu obwodach przedstawicieli „Proświty” ignorują. I zamiast prawdziwych zwolenników Juszczenki biorą do struktur zarządczych ludzi, którzy w porę się przefarbowali. Myślę, że „Proświta” będzie bronić swoich praw i prawa Ukrainy do bycia ukraińską. Rozpytywała Łesia TKACZ Po wysłuchaniu i omówieniu podsumowania pracy Towarzystwa „Proświta” podczas wyborów Prezydenta Ukrainy w 2004 roku, sesja Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki odnotowała, że ostatnie wydarzenia na Ukrainie świadczyły o aktywnym udziale proświtian po stronie sił narodowo-demokratycznych w Pomarańczowej rewolucji. Stało się to możliwe dzięki wzrastającej świadomości narodowej. I w tym jest wielka zasługa Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki, którego głównym zadaniem zawsze była i jest ochrona języka ukraińskiego, kształtowanie świadomości narodowej i godności narodowej Ukraińców. Sesja stwierdziła, że w państwie nie są realizowane zalecenia przesłuchań parlamentarnych oraz Uchwała Rady Najwyższej Ukrainy z dnia 22 maja 2003 roku w sprawie problemów funkcjonowania języka państwowego. Pomarańczowa rewolucja otworzyła nowe możliwości dla umocnienia ukraińskiej Ukrainy. Należy skoncentrować pracę oświatową na wcielaniu w życie Programu Państwowego „Naprzeciw ludziom”, najpełniejszej realizacji statutowych zadań „Proświty”. Rada Główna uchwaliła: 1. Prezydentowi Ukrainy, Premierowi, Radzie Najwyższej Ukrainy zapewnić wykonanie Uchwały Rady Najwyższej Ukrainy z dnia 22 maja 2003 roku na podstawie przesłuchań parlamentarnych „O funkcjonowaniu języka ukraińskiego na Ukrainie”. 2. Związkom „Proświty” opracować konkretne środki dotyczące prowadzenia wyjaśniającej pracy oświatowej na Ukrainie w zakresie realizacji w życie Programu Państwowego „Naprzeciw ludziom”. 3. Bronić języka ukraińskiego jako jedynego państwowego (urzędowego) na Ukrainie, przeciwdziałając próbom antyukraińskich sił narzucenia języka rosyjskiego, języka byłej metropolii, jako drugiego państwowego (urzędowego). 4. W związku z nowym kursem Ukrainy na wejście do Unii Europejskiej przeprowadzić pełną dekomunizację Ukrainy (usunąć pomniki przywódców totalitarnego reżimu, przywrócić ukraińskie nazwy miejscowościom, zmienić nazwy ulic, placów, prospektów, a także nazwy przedsiębiorstw, które mają nazwy związane z totalitarnym reżimem). 5. Wymagać od Prezydenta Ukrainy, Premiera, wszystkich szczebli władzy dotrzymania obietnic wyborczych, w szczególności dotyczących mianowania na stanowiska kadrowe wszystkich szczebli specjalistów-patriotów Ukrainy, a nie przypadkowych ludzi. Niektóre nominacje, w szczególności Wasyla Kremenia, Hennadija Moskala i in. — nie tylko dziwią, ale oburzają społeczeństwo Ukrainy. 6. Pociągnąć do odpowiedzialności karnej ludzi, którzy przez 14 lat dyskredytowali ukraińską ideę narodową, fałszowali wybory, podżegali do separatyzmu, inicjowali rozłam Ukrainy, w szczególności byłych gubernatorów obwodów charkowskiego, donieckiego, ługańskiego. U C H W A Ł A NR 2 sesji Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki W związku z tym, że w lutym 2005 roku mijają cztery lata od czasu przeprowadzenia 6. zjazdu „Proświty”, sesja Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki na podstawie art. 5. 2. Statutu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki u c h w a l a: 1. Przeprowadzić 7. zjazd Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki 22 kwietnia 2005 r. 2. Określić normę przedstawicielstwa — po 10 delegatów z każdego obwodu Ukrainy, Autonomicznej Republiki Krymu, miast Sewastopol i Kijów. 3. W ciągu miesięcy lutego-marca br. przeprowadzić obwodowe konferencje sprawozdawczo-wyborcze (przekazać do Sekretariatu protokoły z ich przeprowadzenia) oraz wybrać delegatów na 7. zjazd „Proświty”. 4. Wnieść pod obrady 7. zjazdu „Proświty” następujące kwestie: 4. 1. Sprawozdanie z działalności Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki za okres od 2001 do 2005 r. 4. 2. Sprawozdanie z pracy Inspekcji za okres od 2001 do 2005 r. 4. 3. Wniesienie zmian i uzupełnień do Statutu Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. 4. 4. Wybory organów kierowniczych Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. 4. 5. Przyjęcie uchwał i apeli. 12 lutego 2005 r. m. Kijów 12 lutego w pomieszczeniu Ukraińskiego Domu w Kijowie odbyła się sesja Rady Głównej Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. Szewczenki. Większość omawianych problemów, zarówno czysto oświatowych, jak i ogólnoukraińskich, nie jest nowa. Są one dawne i, niestety, aktualne: kwestie funkcjonowania i rozwoju języka ukraińskiego, problemy oświatowe, problemy ukraińskiego wydawnictwa książkowego itp. To tematy, z którymi należy wychodzić na konferencje prasowe, do mediów — uważa przewodniczący Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Pawło MOWCZAN. Mówcy, przewodniczący związków proświtiańskich z całej Ukrainy, mówili także o osiągnięciach na swoich terenach regionalnych, o stosunkach z innymi organizacjami społeczno-politycznymi, poruszali tematy małych miast, zabytków historycznych i inne, żywotne — z wieloaspektowej sfery pracy proświtiańskiej. Ale głównym akcentem była kwestia roli i miejsca „Proświty”: na poprzednich etapach walki o umocnienie idei ukraińskiej, w dzisiejszych powyborczych realiach i w przyszłej historii Ukrainy. Myśl przewodnia: organizacja proświtian obecnie musi być szczególnie aktywną, działającą siłą. Czy „Proświta” jako organizacja, która wiele zrobiła dla umocnienia państwowości, zajmie należne miejsce wśród podmiotów procesów społeczno-politycznych? Czy stanie się figurantem w kontekście nominacji kadrowych nowej władzy? Czy wreszcie znajdzie zrozumienie i wsparcie władzy — nie w pojedynczych przypadkach, nie jako wynik udanie przeprowadzonych kroków taktyczno-dyplomatycznych, a na poziomie konstruktywnej umotywowanej współpracy, oznaczonej i uregulowanej ustawą o organizacjach społecznych, której przyjęcie, zdaniem uczestników zebrania, dawno dojrzało? Zrozumiałe, że „Proświta”, ta dawna organizacja z silnymi tradycjami, jest zmuszona obecnie wyjść na pole społeczne w nowej jakości i zadeklarować, że zasłużenie pretenduje na swoje miejsce pod słońcem. Bo ma sławną historię, bo posiada potężny potencjał intelektualno-twórczy. W każdym razie posłuchajmy żywego słowa uczestników sesji.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn