Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

WEZMĄ MOJĄ BROŃ»

Слово Просвіти, №08 за 2011 рік

kobzarzy zgodzili się pomagać ekspedycji. Trzy lata przed śmiercią Lesi Ukrainki we lwowskim Naukowym Towarzystwie im. T. Szewczenki ukazał się pierwszy tom „Melodii ukraińskich ludowych dum” z recytacjami sześciu śpiewaków z Połtawszczyzny. Drugiego tomu z 1913 roku Lesia już nie zobaczyła… Dziś w Jałcie tablice pamiątkowe z wizerunkiem Lesi Ukrainki znajdują się na trzech budynkach: nr 8 — dawna dacza Liszczyńskiej, przy ulicy Jekaterynińskiej, nr 3 przy ulicy Pawlenki — kiedyś dacza Rozanowa na Górnym Prospekcie, nr 6 przy ulicy Lesi Ukrainki — wtedy dom Tereszczenki na ulicy Dersanowskiej. Zachwyt Krymem znajdzie odzwierciedlenie w wierszach „Bachczysaraj”, „Pałac w Bachczysaraju”, „Bajdary”, „Merdwen” („Diabelskie schody”), „Dom Nadsona w Jałcie” i innych. Potem do nich dołączą „Bezsenna noc”, „Na łodzi”, „Niepogoda” i inne wiersze, zainspirowane pobytem latem 1891 roku w Eupatorii. Zebrane razem, wejdą w skład cyklu „Wspomnienia krymskie”. Kilka lat później powstanie kolejny cykl — „Krymskie echa”, do którego wejdą „Improwizacja”, „Urywki z listu”, „Marzenia”, poemat dramatyczny „Ifigenia w Taurydzie”, „Zima wiosenna”… Ten cykl to wszystko, co Lesia przeżyła w Jałcie od czerwca 1897 do czerwca 1898 roku… Najbardziej niezapomniana w tym okresie była znajomość, która przerodziła się w trwałą przyjaźń z Serhijem Mierżyńskim, który, podobnie jak Lesia, przyjechał do Jałty na leczenie. Jemu, Mierżyńskiemu, poświęcony jest wiersz „Zerwała się nieskończona rozmowa”. To z nim — ukochanym — Lesia odbyła niezapomnianą wędrówkę na Ai-Petri, gdzie na skale zauważyła delikatny kwiat — edelweiss, który przebił kamienie, dążąc do słońca. Nazwała ten kwiat „Łomikamień”. I tak przypominała go sama Lesia, która wzięła sobie za literackie pseudonim imię swojej matki-Ukrainy. Poetka, która tworzyła wysoką, delikatną i mężną poezję w wtedy uciskanym języku swojego ludu, i która przez okrucieństwa życia, czasami, „bez nadziei, a jednak mając nadzieję”, przebijała się do ludzi jako jaskrawy kwiat nadziei na to, że jej cierpiąca Ukraina stanie się wolnym i niepodległym państwem, że jej ojczysty język odrodzi się, przebije się, jak kwiat-łomikamień, przez mrok licznych upokorzeń i zakazów, bo według ludowego przekonania — przynosi szczęście. Jałta to jedno z nielicznych miast, do których poetka wracała wielokrotnie. Nawet planowała osiąść tu na stałe, gdy wyszła za mąż za Klimenta Kwitkę. Musiała jednak zrezygnować z tych planów, ponieważ lekarze uważali, że klimat półwyspu jej nie służy, więc trzeba mieszkać w cieplejszych stronach. W 1907 r. poetka znów wraca na Krym, aby leczyć swojego przyjaciela Klimenta Kwitkę. Wkrótce on zostanie jej mężem. Kliment był młodszy od Lesi o 9 lat. Wiadomość o jej małżeństwie stała się dla bliskich zaskoczeniem, uważali bowiem, że z jej strony nie było tam wielkiej miłości. Jednak przyznawali: Kwitka wielbił Lesię. „Sprawa zakończona — wzięliśmy ślub — pisze poetka do bliskich. — …Mam nadzieję, że przynajmniej teraz będziemy mieli spo-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn