Strona · s. 16strona oryginału ↗
Magiczna siła złotej fletu
Слово Просвіти, №08 за 2013 рік
— O flecie mogę mówić godzinami, ponieważ jest to najstarszy instrument muzyczny, któremu przypisuje się magiczne właściwości — wyjaśnia Jurij Szutko. — Od czasów starożytnego Wschodu dotarły do nas wizerunki boga Kryszny z fletem w dłoniach. Wiadomo, że faraon Egiptu, ojciec słynnej Kleopatry, grał na nim do utraty tchu. Istnieje wiele legend o egipskich kapłanach, którzy używali tego instrumentu muzycznego podczas rytualnych ceremonii, o indyjskich zaklinaczach węży z niezmiennym atrybutem — fletem, o średniowiecznych szczurołapach, którzy dźwiękami muzyki zwabiali zwierzęta w pułapkę. — Skąd pochodzi nazwa instrumentu? — Flauto z języka włoskiego tłumaczy się jako „oddech”, „duch”, „dusza”, ponieważ wydobywanie dźwięku jest nierozerwalnie związane z wdmuchiwaniem powietrza do instrumentu. Ogromną popularność miał w XVII—XVIII wieku, kiedy brzmiał na dworach królewskich Europy. Mistrzowskim flecistą był król pruski Fryderyk Wielki. Ale najbardziej sztuką gry na flecie zachwycali się wyrafinowani Francuzi. Uważano, że we Francji każda kucharka powinna umieć grać na flecie, nie mówiąc już o znakomitych osobistościach. Nawiasem mówiąc, właśnie w Paryżu ten instrument na specjalne zamówienie Napoleona III wykonano z kryształu górskiego i podarowano wybitnemu wirtuozowi tamtych czasów Louisowi Drouetowi, który od 16. roku życia udzielał lekcji gry na flecie bratu francuskiego cesarza, królowi Holandii Ludwikowi I. — Dziś jest Pan jedynym muzykiem w Ukrainie, który gra na złotym flecie. Ciekawi mnie, gdzie go Pan kupił? — Wcześniej nie miałem takiego instrumentu, przez co cierpiała jakość wykonania, dlatego 13 lat temu, nie mając własnego mieszkania w Kijowie, zebrałem wszystkie swoje oszczędności i pojechałem do Londynu. Tam znajduje się jeden z największych na świecie sklepów z fletami, a w nim dział japońskiej firmy Sankyo, która produkuje ze specjalnego stopu złota fantastyczne pod względem jakości flety. — Od czego zależy ta jakość? — Jej wyznacznikami są bogactwo i siła brzmienia. A to już zależy od metalu, z którego instrument jest wykonany. Im większa jego gęstość, tym bardziej luksusowa paleta barw. Złoty flet ma silny dźwięk i barwą zbliża się do skrzypiec, a platynowy przypomina ludzki głos. — A co może Pan powiedzieć o magicznych właściwościach tego instrumentu? Czy zdarzyło się Panu zauważyć coś podobnego? — To, że dźwięki fletu wywołują u słuchaczy łzy lub nostalgiczny uśmiech, widzę podczas koncertów. Ale i mnie przydarzył się bardzo dziwny przypadek. Podczas stażu we Francji rano wychodziłem z zamku na brzeg rzeki Dordogne, aby podziwiać wschód słońca i pograć na flecie w samotności. I pewnego razu, wykonując utwór „Syrinx” francuskiego kompozytora impresjonisty Claude’a Debussy’ego, zobaczyłem, jak do brzegu zaczęły podpływać ławice ryb. Ogarnął je jakiś dziwny taniec, podczas którego przewracały się na grzbiet, a potem znowu na brzuszek. I tak trwało to przez cały czas trwania utworu, co wywarło na mnie bardzo silne wrażenie. Zapewne wielki Mozart wiedział o niezwykłych właściwościach tego instrumentu, dlatego nazwał swoją ostatnią operę „Czarodziejski flet”. — Sądzę, że 24 lutego podczas Pana koncertu solowego w Filharmonii Narodowej również będziemy świadkami magii brzmienia… — Estetyczną przyjemność ze słuchania arcydzieł muzyki klasycznej, które będę wykonywał razem z jednym z najlepszych pianistów współczesności — zasłużonym artystą, profesorem Narodowej Akademii Muzycznej Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego Jurijem Kotem, Państwo otrzymają. — Jakie utwory zabrzmią na Pana koncercie? — W programie jest wiele znanych hitów muzyki klasycznej, których powstanie wiąże się ze słynnymi postaciami historycznymi. Mowa o Wariacjach na temat „Zielone rękawy” nieznanego autora XVI wieku. Pomimo anonimowości kompozytora, stworzenie ballady często przypisuje się angielskiemu królowi Henrykowi VIII. Miał on rzekomo adresować ją do swojej ukochanej Anny Boleyn, która została jego drugą żoną i pierwszą królową w historii Anglii, którą publicznie stracono za zdradę. Bardzo znany w kręgach muzycznych jest utwór z opery francuskiego kompozytora romantyka Julesa Masseneta „Thaïs” pod tytułem „Medytacja”. Pierwowzorem do jej napisania stała się historia znakomitej kurtyzany, która pod koniec życia postanowiła zwrócić się do Boga. Obecnie wierzący chrześcijanie znają ją jako Świętą Tais z Egiptu. Mityczną aurą owiana jest też kompozycja francuskiego kompozytora pierwszej połowy XX wieku Alberta Roussela „Pan” z suity „Fleciści”. — Proszę opowiedzieć o tym dokładniej… — Ten utwór poświęcony jest starogreckiemu bogu Panu, który według legendy Wergiliusza stał się twórcą pierwszego fletu. A zainspirowała go do tego smutna historia miłości do pięknej nimfy Syrinx, którą bogini Gaja zamieniła w trzcinę. Zrozpaczony Pan, tęskniąc za utraconą ukochaną, wystrugał z niej piszczałkę, która otrzymała nazwę fletu Pana. Stała się ona przodkiem współczesnego instrumentu. Ale to nie wszystkie utwory, które zabrzmią na flecistycznym koncercie. Wśród arcydzieł muzyki klasycznej będzie wirtuozowski „Lot trzmiela” rosyjskiego kompozytora Nikołaja Rimskiego-Korsakowa, baśniowy „Walc” z opery „Iwan Susanin” Michaiła Glinki, żywiołowy „Czardasz” Vittorio Montiego, pełne światła „Ave Maria” Franza Schuberta, znane hity ukraińskich kompozytorów Myrosława Skoryka i Stanisława Ludkiewicza. Dlatego słuchacze podczas koncertu będą mogli w myślach podróżować po pięknym świecie muzyki niemieckiej, francuskiej, włoskiej, węgierskiej, rosyjskiej i ukraińskiej. Rozmawiała Ołeksandra TYMOSZCZUK Zasłużony artysta Ukrainy, solista Filharmonii Narodowej Jurij SZUTKO — to nie tylko unikalny wykonawca wirtuozowskiego repertuaru fletowego, utalentowany pedagog i autor ciekawych prac naukowych o sztuce muzycznej. W kręgu ukraińskich melomanów znany jest również jako posiadacz nieoficjalnego tytułu „Złoty flet Ukrainy”, ponieważ gra na unikalnym instrumencie odlanym ze złota. I nie są to kaprysy muzycznej elity. Wybitni mistrzowie sztuki fletowej uznają tylko złote, rzadziej platynowe instrumenty. Standardowe srebrne flety z reguły wykorzystują muzycy w orkiestrze. A jeszcze buduje się je z drewna, szkła, kamienia, kości słoniowej, a nawet kryształu. Dokładniej o tym zgodził się opowiedzieć nam sam maestro. PRENUMERATA—2013 PRENUMERATA—2013 Koszt prenumeraty Koszt prenumeraty (z dostawą i kosztami pocztowymi): (z dostawą i kosztami pocztowymi):
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
