Strona · s. 2strona oryginału ↗
Wołodymyr OHRYZKO udzielił wywiadu „Słowu Proświty”:
Слово Просвіти, №08 за 2013 рік
Ukraina „na wydaniu”: „za UE” czy „za UC”? Z Narodowego Forum Eksperckiego „Ukraina—2013. Prognoza”. Stołeczny Instytut Gorszenina oraz Centrum „Stosunki Międzynarodowe” przeprowadziły w Kijowie Forum poświęcone wyborowi polityki zagranicznej Ukrainy w bieżącym 2013 roku, który ma stać się decydującym. Na początku zebrania w stołecznym centrum biznesowym „Parus” uczestnikom rozdano badania Instytutu Gorszenina — „Parlamentarzyści świata o wyzwaniach współczesności”. Przedstawiono tu informacje o sondażu wśród deputowanych parlamentów narodowych 92 krajów ze wszystkich regionów planety — łącznie 738 parlamentarzystów. W pierwszym rozdziale „Problemy ogólnoświatowe” na pytanie „Jakie globalne problemy ludzkości wymagają pierwszoplanowego rozwiązania?” otrzymano odpowiedzi: terroryzm — 58,6% głosów; konflikty międzyetniczne i religijne — 48,6%; korupcja — 42,9%. Jeśli chodzi o środowisko naturalne: dla 65% ankietowanych głównym problemem są zmiany klimatu, globalne ocieplenie, dla ponad 50% — wyczerpywanie się naturalnych zasobów wody pitnej, zanieczyszczenie środowiska. W rozdziale „Ludzkość” głównym problemem jest bieda (76,5%). 43% ankietowanych niepokoi przeludnienie planety, po 30% — głód, epidemie. W rozdziale „Gospodarka” 58,6% wskazało kryzys światowego systemu finansowego, 57% martwi nierówność dochodów. Połowa ankietowanych przejmuje się bezrobociem, problemami energetycznymi. W odpowiedzi na pytanie „Na walce z naruszeniami jakich praw i wolności człowieka należy skoncentrować wysiłki w najbliższym czasie?”: pierwsze miejsce (42,5%) — sądowa ochrona praw i wolności obywatela, dalej możliwość brania udziału w życiu politycznym społeczeństwa. Nasze państwo nie może uchylić się ani od tych wyzwań, ani od poszukiwania swojego miejsca w tych współrzędnych. Zatem głównym tematem zebrania jest wybór geopolityczny Ukrainy. Podstawowe pytanie: co jest nam bliższe — Unia Europejska czy rosyjska Unia Celna? Wśród głównych mówców Forum Unię Europejską reprezentowali Bułgar Kristian Wigenin, członek Parlamentu Europejskiego, przewodniczący Zgromadzenia Parlamentarnego EURONEST, oraz Litwin Arnoldas Pranckevičius, doradca Przewodniczącego Parlamentu Europejskiego. Federację Rosyjską reprezentował deputowany Dumy Państwowej FR ostatnich czterech kadencji Andriej Klimow, zastępca przewodniczącego komisji parlamentarnej ds. międzynarodowych, niedawno wybrany na kierownika stałej delegacji parlamentarnej Rosji przy Parlamencie Europejskim. Dyskusję rozpoczął minister spraw zagranicznych Ukrainy Łeonid Kożara. Zaznaczył: „Prognozować w ukraińskim kontekście można tylko po przeanalizowaniu ogólnoświatowych tendencji”. Ale okazuje się, że „kluczowy problem w tym, iż świat staje się coraz bardziej nieprzewidywalny”. Ta nieprzewidywalność „wiąże się przede wszystkim ze światowym kryzysem finansowym i gospodarczym”. Nasz europejski wektor zdaje się wynikać już z samego spojrzenia na mapę geograficzną: „Miejsce Ukrainy jest nakreślone jej geografią. To — Europa”. Ale oto kolejna teza wystąpienia ministra: „Europa w szerokim rozumieniu, Europa, która nie kończy się na granicy Donbasu i Słobożanszczyzny, a obejmuje wielką przestrzeń od Atlantyku do Stambułu, Uralu i Kaukazu”. Podpierając wypowiedź o „szerokiej Europie”, Kożara zacytował swojego kolegę z Rosji Siergieja Ławrowa: „Z cywilizacyjnego punktu widzenia Rosja jest częścią »wielkiej« europejskiej cywilizacji wraz, rzecz jasna, z Ameryką Północną. Dlatego dla nas nie ma problemów w tym, co dotyczy realizacji »europejskiego wyboru«”. Czyżby Rosja miała zostać członkiem Unii Europejskiej, a nawet NATO, wyprzedzając Ukrainę? Jakby przewidując kolejną dyskusję o wartościach europejskich, Kożara zadeklarował, dlaczego tak ważny jest wektor europejski: „Unia Europejska — najbardziej wpływowe zjednoczenie kontynentu — jest dla nas wzorcem w przeprowadzaniu wewnętrznych reform… Umowę o stowarzyszeniu z UE traktujemy właśnie jako potężne zewnętrzne narzędzie wewnętrznego reformowania”. Czyżby nasza władza była nastawiona na prawdziwe reformy? Mówiąc o podpisaniu Umowy o stowarzyszeniu z UE, minister żwawo zapewnił, że stanie się ona przedmiotem dyskusji już za kilka dni, na szczycie „Ukraina—UE”, a podpisana zostanie w listopadzie, na szczycie Partnerstwa Wschodniego w Wilnie. Zatem wektor polityki zagranicznej Ukrainy został wreszcie określony? Ale nie spieszmy się. Jest przecież jeszcze prorosyjska Unia Celna, a tam i „russkij mir”, i jeszcze jakieś inne unie. Odnośnie UC minister przypomniał, że to wielki rynek gospodarczy: 60 mld dolarów obrotów towarowych: „I dlatego szukamy form współpracy z nim. Ogólna podstawa — zaproponowana przez Prezydenta — to formuła »3+1«”. Potem minister, że tak powiem, skrytykował zarówno UE, jak i UC, że mając wspólną granicę (to na granicach Rosji i Białorusi), sumaryczny obrót towarowy w wysokości 446 mld dolarów, tak niemrawo prowadzą dialog, „nawet nie rozpoczynają rozmowy o ułatwieniu handlu. Nie mówiąc już o pełnowartościowej strefie wolnego handlu”. Przychodzi na myśl, że Ukraina może stać się mostem między UE a UC? Ale nieco optymistyczny nastrój, wywołany wystąpieniem ministra, szybko rozwiał się podczas dyskusji. Poruszono skandaliczny temat ukraińsko-rosyjskich stosunków.
— Panie Wołodymyrze, my sami na Ukrainie zbyt długo myślimy i zwlekamy z wyborem polityki zagranicznej. — Niepewność to skazanie na porażkę. W pewnym momencie trzeba wykonać konkretny, poważny krok. — Proszę skomentować sankcje, które Rosja wystawiła za nieskonsumowany przez nas gaz na 7 mld dolarów. — W tym kontrakcie gazowym zapisano, że Rosja musi wypełniać swoje zobowiązania dotyczące ilości gazu przesyłanego przez Ukrainę do Europy, a ona ich nie wypełnia. To typowy przykład nacisku politycznego na nasze państwo. Wielu ekspertów mówiło mi, że ta suma 7 mld jest póki co nieujawnioną wyceną wartości ukraińskiego systemu przesyłu gazu. Zatem znów chcą nam sprzedać powietrze i zabrać cały system transportowy. To kolejny „prezent” dla Ukrainy w przededniu ważnych negocjacji o naszym europejskim wyborze i perspektywie. — Czy skomplikowane relacje ukraińsko-rosyjskie na przestrzeni wieków wpływają obecnie na geopolityczny wybór Ukrainy? — To, co widzimy dzisiaj, jest skutkiem wielowiekowej tradycji rosyjskiego postrzegania świata, która polegała i nadal polega na tym, by kontrolować swoje najbliższe otoczenie, a jeszcze lepiej — zarządzać nim. To pozycja, która uformowała się w średniowieczu. W wielu krajach, które również miały imperia, przekształciła się ona w formy demokratyczne, ale niestety w przypadku Rosji tak się nie stało. Ale my nie powinniśmy być ofiarą tych imperialnych zachcianek. My, Ukraińcy, wybieramy drogę demokracji, a nie totalitaryzmu. Wśród nich: ogromne sankcje karne, które Ukraina otrzymała od Rosji za niedobór zakupu rosyjskiego gazu przez „Naftohaz” za 2012 rok: „zaledwie” na 7 mld dolarów. Więc w jakie „wektory” wpisuje się taki gazowy szantaż wobec Ukrainy? Czy to nacisk, żebyśmy nie podpisywali Umowy z UE? Z wystąpienia na Forum ministra spraw zagranicznych Ukrainy w latach 2007—2009 Wołodymyra Ohryzki: „Obserwujemy teraz sytuację podobną do roku 2008, kiedy odcięto nam możliwość podpisania Planu działań w sprawie członkostwa w NATO. Dzisiaj ze Wschodu starają się postawić nam kolejną barierę dla naszego europejskiego rozwoju”. A zwracając się do Andrija Klimowa, nasz były minister zaznaczył: „Pan dzisiaj ogłosił, że UE nie jest przykładem do naśladowania. Być może dla kogoś są lepsze formaty? Ale ciekawe, czy Unia Celna jest przykładem dla Ukrainy? I w czym? Może tam demokracja jest lepsza niż w UE? Może bardziej rozwinięta gospodarka? Czy korupcja jest tam na najniższym poziomie? Czy może jakieś inne czynniki? Wspominano tutaj Szwajcarię. Ale wielkie Niemcy nigdy nie stawiają pytania, aby „podciągnąć” małą Szwajcarię do czegoś większego, potężnego. Więc dajcie nam możliwość dokonania wyboru samodzielnie, bez nacisku z zewnątrz”. Ostrości dyskusji nadał też jeden z znanych atutów Rosjan, wygłoszony przez przedstawiciela Ambasady FR, dotyczący systemu wartości: „Czyżby bliższe wam były podejrzane europejskie wartości niż wspólne z nami słowiańskie, prawosławne?”. Na to Wołodymyr Ohryzko odpowiedział dość kategorycznie: „Byłoby stosownie, gdybyście te rady zachowali dla siebie, powiem tak bez zbędnej dyplomacji. Mamy swoich ekspertów, którzy dobrze znają się na sprawie. Na nasz wybór pracowały zespoły rządowe, zarówno za poprzedniej władzy, jak i za obecnej. Dlatego to jest stanowisko państwa. Kiedy wy w Rosji mówicie o doktrynach, to zapewne „Gazprom” ma bardzo korzystną „doktrynę”, wy ją popieracie i nie zamierzacie zmieniać. Kiedyś z panem Ławrowem, szefem MSZ Rosji, miałem taką dyskusję o wartościach, stosunku Rosji do Ukrainy. Oświadczył on, że Rosja nie może traktować Ukrainy jak Hondurasu, „bo przecież mamy braterskie stosunki”. Ja mu mówię: „Nie, lepiej traktujcie nas jak Honduras, czyli na podstawie zwykłych stosunków międzypaństwowych, na podstawie prawnej, niż na podstawie niezrozumiałych z punktu widzenia prawa międzynarodowego „braterskich stosunków””. „...jestem więźniem politycznym i nie mam za co prosić o ułaskawienie. Z politycznego punktu widzenia jest to jeszcze bardziej oczywiste. Są rzeczy ważniejsze nawet od wolności. Nie mogę dopuścić do upokorzenia Majdanu i ukraińskiej opozycji demokratycznej. Odmowa proszenia o ułaskawienie W. Janukowycza — to moja forma oporu przeciwko złu”. Drugi wariant — zwolnienie ze względu na stan zdrowia Łucenki, co rzeczywiście budzi niepokój. Ale rozpatrzenie w ten poniedziałek w Czernihowskim Obwodowym Sądzie Apelacyjnym wniosku obrony Łucenki o jego zwolnienie zakończyło się niczym: decyzja sądu — więzień ma siedzieć dalej. Teraz w kolejce apelacja do Sądu Najwyższego w stolicy. I całkiem możliwe, że tutaj w końcu zwolnią Łucenkę. Byłby to akceptowalny dla władzy wariant w przededniu szczytu z UE. Trzeba przecież w czymś pójść na ustępstwa. Przeciwko byłej premier Julii Tymoszenko wszczynane są nowe sprawy karne. Ostatnia — o głośne zabójstwo w połowie lat 90. Jewhena Szczerbania, jednego ze znanych donieckich polityków i biznesmenów, deputowanego ludowego. Zabójstwo dawno rozwiązane, zabójca odbywa na Ukrainie karę dożywotniego więzienia. Aż tu nagle Prokuratura Generalna inkryminuje Julii Tymoszenko udział w zleceniu zabójstwa Szczerbania. O poziomie tego oskarżenia świadczą choćby przeprowadzone w ostatnich dniach przesłuchania tak zwanych świadków. Ci po prawie 15 latach od wydarzeń sypią nazwiskami, datami, cyframi, nie gardzą grzebaniem w życiu osobistym więźniarki. Dobrze scharakteryzował poziom takich „zeznań” jeden z liderów opozycji Anatolij Hrycenko, pisząc na swoim blogu o jednym ze świadków: „On sam osobiście w sprawie nic nie wie, nie widział, nie był świadkiem, z Julią Tymoszenko nie jest zaznajomiony; to, co teraz opowiada — wszystko ze słów Kyryczenki, który podzielił się z nim podczas jednej rozmowy, do tego „w stanie silnego upojenia alkoholowego”; świadek nie potrafił wyjaśnić, dlaczego na przesłuchaniu w maju ubiegłego roku nazwiska Tymoszenko w ogóle nie wymieniał, dlaczego wymienia ją teraz — ze śledczym (prokuratury) „naradzili się”. I jak po tym nie zgodzić się, że na Ukrainie sprawiedliwość polityczna istnieje i jest wybiórcza. Stronę przygotował Petro ANTONENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
