Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

OGÓLNOUKRAIŃSKI TYGODNIK KULTUROLOGICZNY 8 (748), 27 lutego — 5 marca 2014 Apel Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki do Rady Najwyższej Ukrainy

Слово Просвіти, №08 за 2014 рік

Pawło HRYCENKO, doktor nauk filologicznych, dyrektor Instytutu Języka Ukraińskiego Narodowej Akademii Nauk Ukrainy. Wydaje się, że możemy z ulgą odetchnąć, pogratulować milionowemu towarzystwu ludzi nieobojętnych, tysiącom uczestników protestów, którzy powstali i zjednoczyli się w obronie języka ukraińskiego we wszystkich zakątkach Ukrainy. Pamiętamy, do jakich wybryków-karkołomnych sztuczek uciekały się władze, osobiście prezydent W. Janukowycz i jego najbliżsi doradcy-sojusznicy, byle tylko zalegalizować dokonania spekulantów-ustawodawców KaKa i Co, a jednocześnie przygasić wewnętrzny opór narodu. Tu masz i „Berkut” (jedna z ważnych prób dzisiejszego Majdanu, aby naród znał swoje miejsce w stajni i nie zapominał, jakiego gospodarza posadził sobie na karku!); tu masz i flirtowanie z inteligencją (mówiąc, zrobimy wszystko, czego naród pragnie!); tu i sprawdzona od stuleci metoda niszczenia płomienia żywych idei martwotą niekończącej się zwłoki (stworzyć komisje do dopracowania ustawy i wniesienia zmian przez Radę Najwyższą: była autorytatywna komisja; były ostro-gorące dyskusje i praca w ciągu kilku miesięcy, które dały nową, istotnie zmienioną redakcję ustawy, wyważoną przez zespoły ekspertów z kręgów naukowców, prawników, polityków, dziesiątki razy uzgadnianą i zatwierdzaną przez komisję; było to wszystko przekazane prezydentowi, a dalej — wszystko pod sukno lub do śmietnika… i problemu nie ma. Przykro stwierdzać, że poniżonymi i okradzionymi okazali się nie tylko naukowcy, pisarze, deputowani, ale i bardzo szanowane w społeczeństwie znaczące postacie Ukrainy, których doświadczenie, wiedzę, argumentację rzucono pod nogi… nowo objawionemu imperatorowi). Dzisiaj w chwilach katharsis-przejrzenia pytamy siebie: czyż nie widzieliśmy (czy przynajmniej nie odczuwaliśmy) zagrożenia rozprzestrzeniania się dżumy prymitywizmu i zbrodniczej żądzy samowzbogacenia naszych przywódców, ich wewnętrznej pustki, w której nie było miejsca na zrozumienie istoty języka, mentalności narodowej, nie było szacunku do człowieka, do jego pracy, jego wiedzy, duchowych fundamentów? Widzieliśmy i rozumieliśmy, bo wszystko to leżało na powierzchni, ujawniało się w zuchwale-otwartym okradaniu narodu, niekończących się zawłaszczeniach mienia innych właścicieli, niepohamowanym polepszaniu dobrobytu (prawda, tylko „rodziny”, blisko-oddanych), w drażniących korowodach-ochronach-syrenach i anomalnej pasji do luksusu, której perłą okazała się zawłaszczona rezydencja Meżyhiria-zoo… Dopiero teraz otwarcie zaczęto mówić o chorobie Janukowycza, jego nieadekwatności, pozornej samodzielności manipulowanego człowieka. I to dzisiaj przerodziło się w tragedię narodową, w głęboką niewiarę w dni przyszłe. Lecz należy uznać głęboką gorzką prawdę: chore jest całe nasze społeczeństwo, które z pozycji „moja chata z kraja” pozwoliło objąć najwyższy urząd w Państwie i stać się jego symbolem człowiekowi z tak odrażającą przeszłością, człowiekowi, którego od pierwszych jego kroków na tym stanowisku społeczeństwo kategorycznie nie zaakceptowało i którego się wstydziło. Ale cierpieli, odosobnieni i uparcie cierpieli, jakby to działo się gdzieś daleko, w obcym kraju. I ta cierpliwość okazała się znakiem nie chrześcijańskiej cnoty, a wszechogarniającej zadawnionej choroby społeczeństwa, porażonego niewolniczą psychologią obojętnych. W końcu, nie można uznać za zdrowe społeczeństwa, które w ciągu dwudziestu lat nie zdołało wprowadzić skutecznych mechanizmów demokracji, a dlatego we mgle. Zdjęcie Raisy Tałałaj. Uświadamiając sobie ważność obecnego historycznego momentu rozwoju ukraińskiej demokracji i budowy państwa, Centralny Zarząd Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki stawia cztery kardynalne żądania: 1. W celu przywrócenia historycznej sprawiedliwości zainicjować i uchwalić ustawę „O jedynej Pomiestnej Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej” (ogłoszonej 1 stycznia 1919 r.) na podstawie Patriarchatu Kijowskiego. 2. Popierając decyzję Rady Najwyższej Ukrainy o uchyleniu Ustawy Ukrainy „O zasadach państwowej polityki językowej”, uchwalonej w sposób antykonstytucyjny, żądamy uregulowania kwestii językowej poprzez niezwłoczne uchwalenie „Ustawy o językach” w redakcji Serhija Hołowatego. 3. Uchwalić blok projektów ustaw o dekolonizacji Ukrainy we wszystkich sferach życia społecznego. 4. W przeddzień 200. rocznicy urodzin ukraińskiego geniusza Tarasa Szewczenki ogłosić 9 marca świętem narodowym.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn