Strona · s. 11strona oryginału ↗
Płacz za Saszką
Слово Просвіти, №08 за 2014 рік
Roksana CHARCZUK Z Saszką nie byłam dobrze zaznajomiona, spotkałam się przypadkowo podczas protestu językowego, który odbywał się latem 2012 roku pod Ukraińskim Domem. Początkowo był jednym z protestujących, później dołączył do głodówki. Rozgadaliśmy się. Wyjaśniło się, że Kapinos mieszka w obwodzie tarnopolskim, zajmuje się rolnictwem. Dziwiłam się, dlaczego tak przejmuje się kwestią językową. Przecież dla rolnika nie mogła ona mieć takiego znaczenia, jak, na przykład, dla filologa. Jednak język miał dla młodego mężczyzny, który w tamtym czasie skończył 27 lat, znaczenie kardynalne: uświadamiał go sobie jako symbol Ukrainy i ludzkiej godności, w końcu samego siebie. Ołeksandr był patriotą, którego szczerze oburzył atak reżimu na Ukraińców przez kwestię językową. Idealista czystej wody, nie myśląc długo, zebrał się i przyjechał do Kijowa. W czasie naszej rozmowy zdarzyła się ta przypadkowa i jednocześnie znacząca rzecz, która napełnia życie ukrytym sensem. Zaczęłam wypytywać go o Tarnopolszczyznę. Niewiarygodne, ale Saszko mieszkał w rejonie krzemienieckim, właśnie w tej wsi, z której pochodziła moja babcia. I to był błysk, bo od razu przypomniała się i Ikwa, i podnóże Gór Krzemienieckich. Komuś te góry wydadzą się najzwyklejszymi pagórkami, ale to nie tak: są one tak samo wysokie, błękitne i najświętsze, jak u Szewczenki. Maria OŁIJNYK, Donieck 23 lutego 2014 roku byłam w m. Rodynśke rejonu krasnoarmijskiego obwodu donieckiego u wdowy po Naumowie Wołodymyrze Hryhorowyczu, który 14 lutego 2014 roku na wezwanie serca pojechał swoim samochodem do Kijowa na Euromajdan. Był w sotni Samoobrony Majdanu. Porwali go i udusili. Znaleźli na Truchanowej Wyspie 18 lutego. Wołodii pozostało 2 synów: 4-letni Arsenij i 8-letni Jehor. Pochowali cicho, bez udziału euromajdanowców, kierownictwa Rodynśkego oraz kierownictwa administracji osiedla, gdzie pracował jako kierowca. 9 marca skończyłby 44 lata. Urodził się we wsi Szewczenko rejonu dobropolskiego obwodu donieckiego w dniu urodzin Tarasa Szewczenki. Kochał Szewczenkę. Znał „Kobziarza” na pamięć. We wsi pozostała 85-letnia mama. Wdowa po zamordowanym Inna Weselowska opowiedziała, że 14 lutego Wołodymyr powiedział jej, że jedzie do stacji obsługi naprawiać samochód. Wieczorem zadzwonił, informując, że naprawa trwa. I, być może, tam zanocuje. To była jej ostatnia rozmowa z nim. Potem łączność się urwała. A 18 lutego zadzwonili do niej krewni, którzy z internetu dowiedzieli się, że na Truchanowej Wyspie jej męża znaleziono uduszonego. Nie uwierzyła. Pojechała do Kijowa na rozpoznanie i przekonała się, że to właśnie jej Wołodia. Mieli idealną rodzinę. Koleżanki nawet zazdrościły. On idealny, troskliwy mąż, kochający syn, chronił swoją rodzinę, dlatego nie przyznał się, że jedzie na Majdan, bo by go nie wypuścili. Obserwując rozwój krwawych wydarzeń w Kijowie, oburzał się, że takie rzeczy dzieją się na Ukrainie, że ludzi zabijają pałkami, palą samochody, skazują niewinnych, porywają ludzi, zabijają pokojowych protestujących. Miał wyostrzone poczucie sprawiedliwości, dlatego też pojechał ta- Przeżywałam, jak Ołeksandr będzie znosił głodówkę na schodach Ukraińskiego Domu pod palącym słońcem, ale obok niego głodowały też delikatne dziewczynki. Zdjęcie przystojnego, czarnowłosego Saszki w wyszywance pojawiło się wtedy w internecie i na łamach kolorowych czasopism. Dla niego zaś nie miało to żadnego znaczenia. Był skromny i jednocześnie bardzo zdecydowany, z otwartym uśmiechem i wrażliwą, podatną na piękno duszą, nie na darmo pod wieczór szedł kąpać się na Dniepr. Chociaż w porównaniu z Dnieprem Ikwa to strumyk, jestem przekonana, że w Dnieprze on widział właśnie ją. Ołeksandr był bardzo dumny i honorowy. Nikomu nie sprawiał najmniejszego kłopotu, nie chciał nawet, żeby mu wyprali wyszywankę. Jednak protestujący-Galicjanie przekonywali: protestujący powinien wyglądać schludnie. Po proteście językowym Ołeksandr przyjeżdżał do Kijowa na „Marsz UPA”. Już wtedy pragnął bardziej zdecydowanych działań. Przecież głodówka na schodach Ukraińskiego Domu nie przyniosła pożądanego efektu, chociaż miała wielkie znaczenie. Bez niej, jak i bez wielu innych akcji obywatelskiego oporu, nie doszłoby do protestu obecnego. Symboliczne, że 23 lutego Rada Najwyższa jednak pozbawiła język rosyjski oficjalnego statusu na Ukrainie. Właśnie o to walczył Ołeksandr Kapinos. Jego marzenie o wolnym bycie języka ukraińskiego spełniło się. Za to własnym życiem zapłacił on i jego bracia z Niebiańskiej Sotni. W czasie protestu językowego władza już stosowała na Placu Europejskim specnaz, który zastraszał, ale jeszcze nie bił aktywistów. Już wtedy władza w pełni zademonstrowała i swój cynizm, i bezwzględność nie tyle wobec studentów, co wobec człowieka-obywatela i Ukraińca. Główna lekcja, którą wyniósł wtedy Saszko: pokojowy protest na Ukrainie nie jest skuteczny — władza go po prostu ignoruje. I oto stało się: Ołeksandra nie ma. Jest tylko jego nazwisko, imię i miejsce zamieszkania na liście zabitych przez milicjantów-sadystów. Jednak to nie jest goła statystyka, bo Ołeksandr, jak i reszta zastrzelonych i porąbanych przez kryminalną dyktaturę, — to najlepsi z nas. Oni — nasi bohaterowie, a nie terroryści, jak to pragnie dowieść światu Janukowycz, który opiera się na „genialnym” planie Putina o szybkim rozprzestrzenieniu operacji antyterrorystycznej z Kaukazu na całą Ukrainę. „Kłamiesz, ludobójco!” — te słowa Szewczenki, adresowane do wielkomocarstwowego historyka Skałkowskiego, który próbował przedstawić hajdamaków jako rozbójników, „plamę w naszej historii”, skierowane są w samo serce obecnego piekielnie- Nie ma bardziej przerażającego tekstu niż lista poległych. Nawet listy zaginionych bez wieści nie są tak straszne, bo w nich jeszcze tli się nadzieja. A tutaj — dokonaność i nieuchronność. Przed oczami — wiersze: nazwisko, imię, miejsce zamieszkania. Na liście, opublikowanej w „Ukraińskiej Prawdzie” 19 lutego, zobaczyłam znajome nazwisko — Ołeksandr Kapinos. Zabili go na barykadzie obok Domu Związków Zawodowych w noc z 18 na 19 lutego. Istnieją dwie wersje śmierci bohatera: od granatu (oficjalna) i od strzału w głowę gumową kulą (według słów naocznych świadków). Ołeksandr zmarł w szpitalu 19 lutego.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
