Strona · s. 13strona oryginału ↗
Czarnosetnicy początku XXI wieku przeciwko opozycjonistom
Слово Просвіти, №08 за 2014 рік
Petro BRYCKYJ, Czerniowce. Rewolucja lat 1905–1907 w Imperium Rosyjskim odegrała rolę katalizatora w formowaniu się partii politycznych, grup, organizacji społecznych oraz ruchów narodowo-demokratycznych. Osobliwością procesu politycznego na Ukrainie było to, że jednocześnie z pojawieniem się ukraińskich partii politycznych tworzono tu i działały filie ogólnorosyjskich partii różnego kierunku: od lewicowo-radykalnych i demokratycznych po monarchistyczne. Niektóre z nich aktywnie występowały za zachowaniem monarchii oraz „jednej, niepodzielnej” Imperium Rosyjskiego. Ich działalność szeroko wspierały osoby rządowe, nawet wysokiej rangi. Warto zaznaczyć, że nawet przedstawiciele partii lewicowo-radykalnych, którzy występowali za obaleniem monarchii, głosząc „jedność walki proletariatu”, faktycznie również bronili zachowania państwa rosyjskiego w istniejących granicach. Ta okoliczność nadzwyczaj utrudniała działalność ukraińskich partii, organizacji społecznych i przeszkadzała ukraińskiemu ruchowi narodowo-demokratycznemu w ogóle. W tym krótkim artykule autor zwraca uwagę na działalność na Ukrainie filii najbardziej reakcyjnych monarchistycznych i ultranacjonalistycznych partii rosyjskich. Weszły one do historii pod zbiorczą nazwą „czarnosetnicy”. Liderem wśród nich był „Sojusz Narodu Rosyjskiego”, utworzony w Petersburgu w listopadzie 1905 r. Na jego czele stali lekarz A. Dubrowin, besarabski ziemianin W. Puryszkiewicz i inni. Partie czarnosetnicze występowały za zachowaniem nieograniczonego samodzierżawia, „Rosji jednej i niepodzielnej”, za nadaniem „rosyjskiej narodowości, zbieraczce ziemi rosyjskiej” priorytetowego znaczenia w prawach i życiu państwowym, a mnóstwo obcych narodowości zamieszkujących ich ojczyznę miało „uważać za zaszczyt i za dobro należeć do składu Imperium Rosyjskiego i nie uważać za uciążliwą swoją zależność”. Ukraińców i Białorusinów nie uznawano za odrębne narody. Język rosyjski ogłaszano panującym w całym Imperium Rosyjskim dla wszystkich narodów, które w nim zamieszkują. W tym celu czarnosetnicy walczyli nie tylko przeciwko rewolucjonistom i ruchom narodowo-demokratycznym, ale także przeciwko liberalno-postępowym. W tym celu organizowali masowe wystąpienia, tak zwane „patriotyczne manifestacje”, tworzyli bojowe drużyny monarchistów, które współpracowały z tajną policją i korzystały ze wsparcia ze strony rządu. Czarne sotnie prześladowały rewolucjonistów (włącznie z zabójstwami), liderów ruchów narodowych, organizowały pogromy żydowskie oraz różne akcje prowokacyjne. W okresie pierwszej rewolucji burżuazyjno-demokratycznej w Rosji czarnosetnicy rozwinęli aktywną działalność na rzecz tworzenia swoich filii na całym terytorium Imperium Rosyjskiego i stali się najliczniejszą partią (410 tysięcy członków). Szczególną uwagę poświęcano Ukrainie. Obawiając się ruchu narodowowyzwoleńczego, który doprowadziłby do „separatyzmu”, stworzyli filie swoich partii we wszystkich guberniach Ukrainy, w których prowadziło swoją działalność prawie 45% ich składu liczebnego — 183 500 członków. Szczególny wpływ czarnosetnicy mieli na ludność guberni wołyńskiej. Tutaj ich oparciem była Ławra Poczajowska na czele z archimandrytą Iliodorem. Rosyjska Cerkiew Prawosławna w Poczajowie nie tylko propagowała idee monarchistyczne, ale także prowadziła wielką pracę praktyczną na rzecz rusyfikacji ludności i drukowania w cerkiewnej drukarni dużej liczby ulotek, proklamacji, odezw do ludności. W filii poczajowskiej sojuszu czarnosetniczego w latach 1906–1907 utworzono 1155 wiejskich pododdziałów. Ogółem w guberni wołyńskiej działało 108 000 członków partii czarnosetniczych. W Ławrze Poczajowskiej wydawano gazety „Wołyńskaja ziemla”, „Poczajewskije izwiestija” i „Poczajewskij listok”. Wielkomocarstwowa szowinistyczna propaganda ideologii monarchizmu i rusyfikatorska działalność „Sojuszu Narodu Rosyjskiego” oraz innych partii czarnosetniczych nie mogła nie odbić się na świadomości wołynian i całego narodu ukraińskiego. Na Ukrainie organizacje czarnosetnicze były dość rozgałęzione. Tworzono je przeważnie ze zrusyfikowanych warstw duchowieństwa, kupców, rzemieślników, zacofanych nizin chłopskich, zlumpenizowanych elementów miasta. Oprócz „Sojuszu Narodu Rosyjskiego” na Ukrainie działały też inne monarchistyczne organizacje czarnosetnicze — „Russkoje sobranije” z filiami w Charkowie, Kijowie, Odessie; w Odessie — „Sojuz russkich ludiej”, który miał 10 oddziałów na południu Ukrainy; „Rossijskij (Biełyj) Dwugławyj Orieł”; w Kijowie — „Klub russkich nacionalistow”, „Dwugławyj Orieł”, „Sojuz russkich patrioticzeskich organizacij”. Szereg filii miała „Monarchiczeskaja partija”, „Wsierossijskij nacionalnyj Sojuz”, „Obiediniennyj russkij narod”, „Sojuz aktiwnoj borby s riewolucyjej i kramoloj” i inne. Pod koniec 1907 r. od „Sojuszu Narodu Rosyjskiego” odłączyła się grupa na czele z W. Puryszkiewiczem i sformowała się w „Sojuz Michaiła Archangieła”, a w 1910 r. w Odessie powstała jeszcze jedna organizacja czarnosetników — „Jużnyj Monarchiczeskij Sojuz”. Wszystkie te organizacje posiadały znaczną prasę periodyczną. Oprócz wyżej wymienionych wydawano „Russkuju prawdu”, „Kijewlanina”, „Samodierżawije”, „Za caria i rodinu”, „Głas naroda”, „Podolskij gołos”, „Czernuju sotniu” i szereg innych. Istnieje niemało świadectw tego, że działalność organizacji czarnosetniczych wspierał rząd carski. Tak, w Odessie miały one wsparcie ze strony gubernatora M. Tołmaczowa, dowódcy wojsk okręgu A. Kaulbarsa i innych. Wsparcie było także na najwyższym szczeblu — szefa rządu P. Stołypina. W marcu 1909 r. w liście do gradonaczelnika Odessy zaznaczył on historyczną rolę „Sojuszu Narodu Rosyjskiego” w sprawie stłumienia ruchu rewolucyjnego w latach 1905–1907 i prosił go o zachowanie życzliwego stosunku do tej organizacji, której dalszego istnienia „w żadnym wypadku nie można uważać za zbędne”. I to po zabójstwie przez czarnosetników rewolucjonisty M. Baumana, członków KC Partii Narodowej Wolności (konstytucyjnych demokratów) M. Gercensteina, G. Iollosa i innych oraz przeprowadzeniu okrutnego pogromu żydowskiego w Odessie, gdzie zabito około 1000 Żydów. Najwyraźniej za to uroczyście czcili pamięć P. Stołypina ekspremier rządu Ukrainy M. Azarow, minister oświaty i nauki D. Tabacznik oraz sekretarz RBNiO A. Klujew. Minęło stulecie. Wydawałoby się, że zbrodnicza działalność czarnosetników pozostała w dalekiej przeszłości. Ale nie! Znaleźli się nowoobjawieni działacze w rządzącej Partii Regionów i w rządzie Ukrainy, którzy zapragnęli odrodzić tradycje partii czarnosetniczych Imperium Rosyjskiego i ich zbrodniczych bojówkarzy. Niektórzy obywatele Ukrainy pochodzenia rosyjskiego i zrusyfikowani „swoi” małorusini z ideologią nacjonalistyczno-szowinistyczną po ogłoszeniu niepodległości Ukrainy zaczęli tworzyć partie nacjonalistyczne i grupy, które nawet z nazwy są zbliżone do partii czarnosetniczych Imperium Rosyjskiego początku XX wieku. Są to takie jak partia „Russkij blok”.
partia “Rodina”, “Partia Polityczna”, “Russkoje jedinstwo”, partia “Sojuz”, “Partia Polityczna “Otczyzna”, “Partia Polityczna Ukrainy”, “Ruś jedinaja”, “Ruska jednist”, partia “Russko-Ukrainskij Sojuz”. Liderzy tych partii zamiast kierować siły społeczeństwa na wszechstronny rozwój państwa, w którym mieszkają, rozniecają wrogość wśród obywateli Ukrainy. Przewyższyła ich wszystkich Partia Regionów. Bojąc się odpowiedzialności za użycie wojsk wewnętrznych, a zwłaszcza oddziałów specjalnych “Berkut”, “Gryfon”, “Sokoł” przeciwko pokojowym demonstrantom, liderzy partii wraz z organami władzy nie mogli wymyślić nic mądrego, a zorganizowali liczne oddziały bandyckich zbirów czarnosetnickiego typu. Różnica polega jedynie na tym, że na początku XX w. stworzyły je partie reakcyjne do walki z ruchem rewolucyjnym i narodowym, a teraz, na początku XXI w., rządząca Partia Regionów stworzyła je do walki z opozycjonistami i pracownikami mediów — dziennikarzami. Do najnowszego słownika języka ukraińskiego te zbrodnicze oddziały zbirów weszły pod pogardliwą nazwą “tituszki”. Dokonują one masowego bicia demonstrantów, dziennikarzy, śledzą, porywają, okaleczają i zabijają aktywistów Euromajdanu, rozbijają i podpalają ich samochody. Różnica polega także na tym, że na początku XX w. w Imperium Rosyjskim urzędnicy sprzyjali i pomagali czarnosetnickim bojówkarzom skrycie, nielegalnie. Teraz zaś organy władzy legalnie formują liczne grupy bojówkarzy z elementów zdegradowanych, wyrzutków społeczeństwa. A milicja stała się ochroniarzem nie obywateli, a wręcz przeciwnie — zbrodniczych zbirów. Jej funkcjonariusze nie tylko nie powstrzymują zbrodniczych bojówkarzy, którzy okaleczają obywateli, ale jeszcze biorą ich pod ochronę na wypadek niepowodzenia, takie sytuacje wielokrotnie pokazywały kanały telewizyjne. Co więcej, w Charkowie starszy oficer-podpułkownik milicji podnosi nóż, który wypadł z rąk przestępcy, i zwraca go bandycie. Zobaczył to cały świat. Jest on świadectwem haniebnego poziomu bezprawia i bezkarności na Ukrainie na obecnym etapie pod rządami Partii Regionów na czele z prezydentem W. Janukowyczem. Władcy współczesnej Ukrainy, poczynając od prezydenta W. Janukowycza, byłego premiera M. Azarowa i “niżej stojących”, do tej pory nie uświadomili sobie, że na Euromajdanie protestują nie “narkomani”, “alkusy” i “bezdomni”, jak o tym donoszą poszczególne media Rosji i powielają je “rosyjskojęzyczni” małorusini. To niespotykany w latach niepodległości masowy ruch, zapoczątkowany przez studentów i inne warstwy młodzieży, którzy urodzili się już w czasach niepodległości Ukrainy. Ich akcje poparły różne warstwy społeczne i wiekowe obywateli Ukrainy. Wyżsi urzędnicy państwa nie zrozumieli, że to nie po prostu protesty przeciwko prezydentowi i rządowi. Walka toczy się na nowym wysokim poziomie protestacyjnym o zmianę całego systemu politycznego, gospodarczego i społecznego reżimu. Protestujący wystąpili przeciwko tępej, dzikiej i sadystycznej samowoli organów władzy, okrutnemu terrorowi, absolutnemu bezprawiu, drwiącemu i haniebnemu wymiarowi sprawiedliwości, niemoralności znacznej części urzędników państwowych i deputatów Rady Najwyższej, wszechobecnej korupcji w organach państwowych (poczynając od otoczenia prezydenta), która przerodziła się w symbiozę organów władzy z grupami przestępczymi. Analizując działania protestujących na Euromajdanie, możemy wyciągnąć wniosek, że na Ukrainie uformował się już naród polityczny i społeczeństwo obywatelskie. Nowe pokolenie chce żyć w niepodległym, demokratycznym państwie, w którym panowałoby rządy prawa, samorząd lokalny, sprawiedliwy sąd na podstawie prawa, gdzie organy ścigania rzeczywiście chroniłyby obywateli Ukrainy, a nie terroryzowały i torturowały ich. Faktycznie trwa walka między wysoką duchowością, czystym sumieniem, moralnością, sprawiedliwością, wartościami ogólnoludzkimi a tępym egoizmem, samowolą, chciwością, pychą. Istnieje nadzieja, że z pojawieniem się takiego pokolenia Ukraina będzie rozwijać się drogą postępu i wyjdzie z upadku, do którego doprowadzili ją wodzowie Partii Regionów i ich sojusznicy komuniści. “Tituszki” pod Gabinetem Ministrów. Demonstracja czarnosetników w Odessie po ogłoszeniu “Manifestu 17 października”
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
