Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ze strumienia świadomości…

Слово Просвіти, №08 за 2014 рік

Jeszcze nigdy nie było mi tak ciężko pisać materiału do gazety. Do tej pory, choć minęło już kilka dni, nie mogę zebrać w całość wszystkiego tego, co przyszło mi zobaczyć i przeżyć w ostatnich miesiącach, a zwłaszcza — dniach. Z pamięci zatarło się poczucie czasu, kolejność wydarzeń, uczucia. Wszystko, co działo się na Euromajdanie, jest jak ogromna taśma, na której jedna po drugiej gwałtownie przelatują obrazy, głosy, twarze. Być może po jakimś czasie będę mógł wyraźniej odtworzyć w pamięci wszystko, co przeżyłem. Muszę. Bo żyjemy dopóty, dopóki pamiętamy. A póki co, urywki ze strumienia świadomości… Mykoła CYMBALUK Przez ogień i krew W środę, 19 lutego, władza czekała na przyjazd do Kijowa ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji i Niemiec. Dzień przed tym, we wtorek, oddziały specjalne milicji przy wsparciu snajperów z „Alfy”, którzy stacjonowali na Peczersku, przełamały obronę Majdanu i rozpoczęły jego oczyszczanie. Intuicyjnie zadzwoniłem do Ołeksandra Melnyka, który miał być tuż obok, wśród nas, protestujących, ze swoim poruszającym obrazem „Widzę sprawy twoje, człowieku!”. Jego, rannego w głowę, w tym czasie wyprowadzano spod ostrzału. „Berkutowcy” zajęli Ukraiński Dom, Pałac Październikowy, niemal na styk podeszli do sceny — „punktu dowodzenia” protestujących. Na Chreszczatyku, od strony Placu Europejskiego odległość skróciła się do czterdziestu-pięćdziesięciu metrów, od strony Instytuckiej zatrzymali się przy steli Niepodległości. Ale ich decydujący wieczorny szturm z użyciem dodatkowego sprzętu — armatek wodnych, transporterów opancerzonych, z których jeden samoobrońcy drugą butelką koktajlu Mołotowa od razu podpalili, załamał się (te kadry wielokrotnie pokazywano w telewizji). Niebezpieczny odcinek perymetru barykad zaciągnęło gęstą zasłoną dymu z podpalonych opon samochodowych, chroniąc nas przed celnym ostrzałem snajperów. Majdan znalazł się w szczelnym pierścieniu oblężenia. Tymczasem do tylnej strony Domu Związków Zawodowych, w którym mieściły się główne służby Euromajdanu, w tym sztab, składy żywności i leków, punkt medyczny, podeszły oddziały żołnierzy Wojsk Wewnętrznych i „Berkutu”. Kilka minut przed tym z drzwi części bocznej Domu, wychodzącej na Chreszczatyk, wybiegali z już pustymi kanistrami bojownicy. To właśnie oni, jak twierdzą świadkowie, podpalili budynek. Synchronicznie w telewizji, a rano także w gazetach, poszła informacja, że zrobił to „Prawy Sektor”, którego członkowie rzekomo nieostrożnie obchodzili się z materiałami wybuchowymi. Ciekawe: do gaszenia pożaru, który płonął w Domu cztery dni, przybyła dopiero po pewnym czasie jedna specjalistyczna maszyna ze 180, które posiada 22 jednostki straży pożarnej Kijowskiego garnizonu Państwowej Służby ds. Sytuacji Nadzwyczajnych. Swoją drogą, najbliższa — przy ul. Wołodymyrskiej, w odległości 400 metrów od miejsca zdarzenia. Dojazd przez przyległe cztery ulice, choć był zablokowany niewielkimi, raczej dekoracyjnymi barykadami, miał szerokie przejazdy… Żywe mięso Następnego dnia, przez Kostelną i Trójswięcicką, przedostałem się do redakcji. Na wąziutkim, półmetrowej szerokości tak zwanym przejściu filtracyjnym barykady, naprzeciwko Ukraińskiego Domu, — kilka szeregów żołnierzy WW. Starszy długo obracał w rękach legitymację prasową: „Nie jesteście zbyt podobni”. Nie wiem, jak wtedy wyglądałem. Ale sami żołnierze, w większości chłopcy w wieku 18—19 lat, byli też jak górnicy. Ci, którzy nie stali na warcie, pokotem leżeli na tarczach pod parapetem na Trójswięcickiej, pod ścianami budynków Chreszczatyku niemal do samej barykady. Dziesiątki ich autobusów stały puste. Spróbowałem porozmawiać z jednym z nich, który stał z dwoma ochroniarzami biurowymi. Ich jednostka jest zakwaterowana w Darnicy, do „demobilu” zostało mu siedem miesięcy. Sam pochodzi z Chersońszczyzny. Okazuje się, że wczoraj, czyli 18-go, tutaj zabito ich kapitana i dwóch szeregowych. Potem, przeglądając listę 11 poległych podczas tych wydarzeń funkcjonariuszy siłowych, nie znalazłem ani kapitana, ani szeregowych z tej jednostki. Być może rzeczywiście rację ma jeden z deputowanych, który oświadczył, że prawdziwa liczba poległych żołnierzy jest ukrywana. Rozmówca był dość szczery. Na pytanie, dlaczego bronią tego prymitywnego bandyty na złotym sedesie, występują przeciwko swojemu własnemu narodowi, odpowiedział: „My wszystko rozumiemy, ale nie będziemy długo tego znosić”. Uderzyło mnie podejście do nich ich dowódców. Rannym żołnierzykom, którzy stali podczas starć jako żywa tarcza, osłaniając sobą berkutowców, nikt nie udzielił pomocy medycznej — nie było sanitariuszy. Dopiero przed obiadem przywieźli im śniadanie. Zaproponowałem kilku leżącym nasze gazety, w których zamieszczono wiersze Pawłyczki o Majdanie. Ale odsunęli się, przerażeni, oglądając się na swojego czy to dowódcę plutonu, czy to kompanii. Oprócz śmiertelnego zmęczenia na ich poczerniałych twarzach przebijała jakaś tępa rezygnacja. „Drogę”! O świcie w czwartek przyciszony szum Majdanu znów rozdarły jeden po drugim wybuchy granatów, trzask częstych pojedynczych strzałów — strzelali nie z broni pneumatycznej. Samoobrona przełamała pierścień oblężenia: dym, ogień, zamieszanie, komendy. Po chwili dało się słyszeć: — Drogę, drogę! — Za tym, — Lekarza! Przeskakując przez stosy kamieni, rozrzucone metalowe konstrukcje, kłody, przez resztki dopalających się opon, biegnę w stronę Europejskiego naprzeciwko biegnącym z rannym bojownikom. Ich twarzy nie widzę, tylko obnażony brzuch z czerwoną kropką — rana postrzałowa. Podchwytuję ciężki ładunek i biegniemy. Rozchlapując żałobne czarne błoto, nogi plączą się w przypalonym drucie. Ludzie rozbiegają się, ustępując drogi. Świadomość rejestruje jakieś twarze po obu stronach: na nich nie ma cienia strachu, tylko ciekawość i współczucie. W tym czasie ulicą Mychajłowską z urywanym wyciem syren podjeżdżają karetki pogotowia. Żadnego zamieszania, na twarzach lekarzy niepokój i skupienie. Chłopcy zostają z rannym towarzyszem, ja wracam. Nie dobiegając do sceny, usłyszałem jak przede mną świsnęła kula, uderzyła w beczkę po prawej stronie, przy której po obu stronach siedzieli mężczyzna i kobieta. Ona jak oparzona zerwała się i pędem rzuciła się do obciągniętej celofanem budy. Strzał padł ze strony Domu Związków Zawodowych… Udaje mi się dobiec do hotelu „Dnipro” i znów przejmuję ciężką żółtą czy to tarczę, czy to drzwi z ciałem. Jak i wcześniej wzrok rejestruje woskową twarz rannego. Wydaje się, że tym razem do Globusa dobiegliśmy szybciej. Lekarz podbiega, pochyla się nad bezwładnym ciałem: „Już wszystko”! Ale większość była jeszcze żywa. Jednemu z rannych, którego pomagałem wynosić, wypadł kask, który leżał obok. Automatycznie podniosłem i dopiero potem, znów wracając na Hruszewskiego, poczułem go w rękach. Tak samo automatycznie włożyłem go sobie na głowę. Jeńcy Zaraz po rannych zaczęto wyprowadzać ze strony Hruszewskiego jeńców, żołnierzyków WW — grupę za grupą. W oczach dziecięce przerażenie, strach. Wśród nich dwóch, jak zrozumiałem, oficerów. Odpowiadać na pytania odmówili. Jeden z nich miał czyngis-chanowskie (tak pomyślałem sobie) rysy twarzy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn