Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Wiktor Hyrycz: «To treść mojego życia»

Слово Просвіти, №08 за 2017 рік

Historia Kijowskiego Akademickiego Teatru Młodego Widza na Lipkach liczy ponad 90 lat. Z Kijowskim Teatrem Młodego Widza w różnych czasach współpracowali wybitni mistrzowie sztuki teatralnej — K. Stanisławski, A. Buczma, W. Tatlin, M. Foregger, K. Koszewski oraz wielu innych. Teatr Młodego Widza był wielokrotnie nagradzany premiami i dyplomami, jego spektakle brały udział w różnorodnych festiwalach i konkursach, otrzymywały nagrody branżowe oraz odznaczenia państwowe. Od 1991 roku Teatrem Młodego Widza na Lipkach kieruje Ludowy Artysta Ukrainy Wiktor Hyrycz. Przez ponad ćwierć wieku pracy w tym zespole zasłużył na reputację reżysera, który z powodzeniem wystawia spektakle dla widzów w różnym wieku. Dzisiaj Wiktor Serhijowycz jest gościem „SP”. — W 2014 roku wystawił Pan spektakl „Sen” na podstawie utworów Tarasa Szewczenki, który stał się dla teatru znaczący. Proszę opowiedzieć o tej inscenizacji. — „Sen” tworzyłem z realnych wydarzeń, które miały miejsce na Ukrainie od listopada 2013 roku do lutego 2014 roku. Staraliśmy się znaleźć coś żywego, co odpowiadałoby teraźniejszości. Za podstawę materiału scenicznego wzięliśmy poemat T. Szewczenki „Sen”. Właśnie taka forma dawała możliwość połączenia utworów Szewczenki z faktami historycznymi. Przygotowując spektakl, zebraliśmy wiele materiałów z życia Kobziarza. Dramaturgię budowaliśmy z uwzględnieniem poszczególnych faktów, które razem tworzyły kolaż. Ważne było stworzenie obrazu snu, w którym wyrażona jest cała istota inscenizacji. Staraliśmy się pokazać całą historię Ukrainy jako sen, który widział Taras Szewczenko. Te teksty, które wcześniej postrzegano jako podręcznikowe, jakby ożyły podczas Rewolucji Godności. Zabrzmiały inaczej, bardziej emocjonalnie, zmieniła się nawet treść. Poezje stały się współbrzmiące ze współczesnością. — Już od wielu lat w repertuarze Teatru Młodego Widza przeważa klasyka. Czy nie traci ona swojej aktualności? — Klasyka porusza wieczne problemy. Czasy się zmieniają, ale problemy pozostają te same. Cała światowa dramaturgia „kręci się” wokół 33 wątków. Jednocześnie każdy klasyczny wątek jest treściwy. A współczesność to niekoniecznie utwór napisany dzisiaj. Daleko nie wszyscy współcześni autorzy są tak głębocy w treści jak klasycy. Utwór napisany zaledwie wczoraj już dzisiaj może być archaiczny. Współczesność przede wszystkim określa forma podania materiału. Przy takiej współczesnej formie podania Szekspir brzmi absolutnie współbrzmiąco z dzisiejszym dniem. Pracujemy dla dzieci, młodzieży, młodych ludzi. Część z przedstawionych w naszym repertuarze utworów znajduje się w programie szkolnym. — Czy zmieniają się gusta dorosłego widza? — Im bardziej dramatyczne staje się nasze życie, tym społeczeństwo bardziej skłania się ku lekkim gatunkom. Dzisiaj na wieczornych seansach w kinach można zobaczyć wielu dorosłych, którzy oglądają baśniowe fantasy. Daje im to możliwość przynajmniej częściowego oderwania się od codziennych problemów. Trudno było to sobie wyobrazić trzydzieści lat temu. Dorośli widzowie zaczęli częściej chodzić także na nasze spektakle dziecięce. — Jedną z najbardziej zauważalnych inscenizacji ubiegłego roku stał się spektakl „Przysłał mnie doktor Howe” na podstawie znanej sztuki W. Gibsona „Cudotwórczyni”. To pierwsza praca reżyserska w Państwa teatrze Jurija Lizenkiewicza. — Reżyser Jurij Lizenkiewicz przez wiele lat pracował w Witebskim Teatrze Dramatycznym (Białoruś), gdzie stworzył niemało ciekawych inscenizacji. Znam go od dawna. Tym razem zaproponowałem mu wystawienie spektaklu w naszym teatrze. Stale zapraszam reżyserów, którzy mogą zaproponować inną stylistykę. Z nowymi reżyserami przychodzi inny poziom istnienia. To kształtuje światopogląd możliwości aktorskich. Dość ciekawie współpracuje się z Walentynem Kozmenką-Delinde, Dmytrem Bohomazowem, Ołehem Melnyczukiem, Arturem Artymieniewem. Młody reżyser Dawyd Petrosjan niedawno wystawił u nas spektakl „Nazywam się Peter”, który nominowano do „Kijowskiej Pektorały — 2017” jako najlepszy spektakl małej formy. Ten spektakl pomaga dzieciom zrozumieć ważne rzeczy poprzez zabawę. A rodzicom daje użyteczne wskazówki o tym, jak lepiej rozumieć młodych odkrywców świata, o tym, dlaczego warto wspierać dziecięce marzenia, o tym, jak słuchać i jak usłyszeć tych małych ludzi. Staramy się włączać do trupy utalentowaną młodzież. W ubiegłym roku spośród 87 kandydatów wybraliśmy czworo aktorów. Znaleźli już swoje miejsce w teatrze, niektórzy wykonują także główne role. — Jakimi jeszcze spektaklami w ubiegłym roku wzbogacił się repertuar teatru? — Dla najmłodszych widzów Dmytro Łoboda wystawił bajkę muzyczną „Żyła sobie Syrojiżka” (muzyka Ołeksandra Złotnyka). Spektakl o tym, jak przyjaźń i miłość pomagają pokonać przeszkody, historia o dobru i wierze w siebie. Inny nasz spektakl dziecięcy „Gdzie znaleźć choinkę” uczy, że zawsze trzeba być uczciwym, cenić przyjaźń. — Zrealizował Pan inscenizację spektaklu Ołeksandra Ostrowskiego „Bez winy winni” w ukraińskim przekładzie Ołeksy Nowyckiego o zakulisowym życiu teatru. Czym zainteresował ten utwór? — Zmiana warunków społecznych nie może nie wpływać na ukraińskie rodziny. Pojawia się coraz więcej dzieci, które nazywa się straumatyzowanymi. Rodzice zmuszeni są budować karierę, a dorastające pokolenie jest pozbawione uwagi, którą chciałoby otrzymywać. Do tego dochodzą wydarzenia wojny. Dzieci zostają bez rodzin, stają się sierotami. Tracimy tych młodych ludzi, a potem dziwimy się, dlaczego stają się agresywni. W wielu inscenizacjach tej sztuki reżyserzy starali się główną uwagę zwrócić na uświadomienie sobie przez rodziców błędów swojej młodości, ich poszukiwanie równowagi duchowej i pragnienie bycia przebaczonymi. My kładziemy nacisk na tę agresję, która nierzadko pojawia się w relacjach między przedstawicielami różnych pokoleń. Hryhorija Neznamowa w spektaklu gra od razu trzech aktorów. Zrobiono to celowo, aby pełniej pokazać ten problem, który nie dotyczy jakiejś konkretnej osoby, a staje się szerokim zjawiskiem społecznym. Aby uwypuklić typowość sytuacji, wplatam w fabułę poszczególne sceny ze sztuki K. Gutzkowa „Richard Savage, czyli syn jednej matki”. W pewnym stopniu te wątki są podobne. Pozwala to twierdzić, że poruszony przez Ostrowskiego temat był aktualny także w poprzednich stuleciach. — Już ćwierć wieku łączy Pan działalność twórczą z administracyjną. Czy to nie jest trudne? — Jest trudne. Ale teatr to nie tylko miejsce pracy. To także moje hobby i sens mojego życia. Żyję teatrem i żyję w teatrze. Nie można osiągnąć zauważalnych rezultatów w żadnej dziedzinie, jeśli poświęca się temu tylko połowicznie. — Czy często Państwo koncertują? — Gastrole to zawsze odnowa. Poznawanie nowego widza, nowe emocje. Gastrole są niezwykle ważne dla aktorów, bardzo je lubią. Jednak dzisiaj, bez wsparcia państwa, prowadzenie działalności wyjazdowej jest niezwykle trudne. Powiedzmy, że zapraszają nas na występy do jakiegoś centrum obwodowego, ceny biletów są tam niższe niż w stolicy, taka podróż jest nierentowna i jesteśmy zmuszeni odmawiać. Obecnie mamy ciekawe propozycje wzięcia udziału w festiwalu w Krakowie oraz wymiany gastroli z Mińskim Teatrem Młodego Widza. Obliczamy, czy finansowo jesteśmy w stanie wziąć udział w takich projektach. W Europie nie ma problemu z frekwencją na koncertach i spektaklach. Bilety wyprzedają się tam z kilkumiesięcznym wyprzedzeniem. A my musimy dołożyć starań, aby sprzedać bilety. W naszym społeczeństwie dzisiaj nie ma takiej potrzeby kultury, jak na Zachodzie, ponieważ ludzie myślą o tym, jak przeżyć. — Jakich nowych inscenizacji można spodziewać się w najbliższym czasie? — Maksym Mychajłyczenko rozpoczął pracę nad spektaklem na podstawie utworu Neila Simona „Biloxi Blues”. Ta historia opowiada o tym, jak chłopców, którzy jeszcze zupełnie nie znali życia, wysłano na front w samym środku II wojny światowej. Dzisiaj są takie czasy, że konieczna jest konsolidacja społeczeństwa. Trwa wojna, ale nie wszyscy ukraińscy obywatele zdają sobie z tego sprawę. Człowiek w tych okolicznościach może stracić życie i musi być na to gotowy. Jednocześnie robić wszystko, aby zachować swoje życie. Artur Artymieniew pracuje nad spektaklem na podstawie powieści Wałeriana Pidmohylnego „Miasto”, Ołeh Melnyczuk będzie inscenizował nowelę Franza Kafki „Przemiana”. Olha Onopryniuk kończy pracę nad bajką Ołeksandra Zymina „Niewidzialna z Słodkiego Królestwa”. A ja rozpocząłem inscenizację sztuki Iwana Dracza „Orion złoty” o Wołodymyrze Sosiurze. ze światowej sławy powieści, które podzieliła na rozdziały „Dzieciństwo Iwana”, „Młodość”, „Na służbie”, „Śmierć Mariczki i powrót Iwana”, „Małżeństwo”, „Mamy”, „Spotkanie z Czuhajstrem”, „Poszukiwania Mariczki”. W wyobraźni widzów wyłaniały się obrazy z utworu Mychajła Kociubynskiego. Zachodnioukraiński koloryt subtelnie oddały melodie „Huculska fantazja” (autor A. Dubyna), „Huculskie melodie” (W. Zatułowskiego), „Watra” (W. Matwijczuka), „Śpiewanka” (opracowanie M. Kołessy), „Oj pójdę ja między góry” (A. Kos-Anatolskiego), wokaliza na temat ukraińskiej pieśni ludowej „Gdybym miała buciki” w wykonaniu Zespołu Instrumentów Ludowych „Dywohraj”. Stronę przygotował Eduard OWCHARENKO

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn