Strona · s. 15strona oryginału ↗
Andrij ILKIW: «Sprawa — trąbka»
Слово Просвіти, №08 за 2020 рік
W Narodowym Domu Muzyki Organowej i Kameralnej Ukrainy 7 marca odbędzie się koncert „Życie w stylu BRASS” z okazji jubileuszu znanego ukraińskiego trębacza, kierownika artystycznego kameralnego zespołu instrumentów dętych blaszanych „Kijów-Brass”, artysty firmy „Yamaha”, zasłużonego artysty Ukrainy Andrija Ilkiwa. Dzisiaj jest on gościem „Słowa Proświty”. — Nie jestem zwolennikiem uroczystych koncertów jubileuszowych. Będzie to raczej swego rodzaju podsumowanie niektórych ważnych momentów mojego życia twórczego — opowiada pan Andrij. — Będzie to nie tylko mój koncert, ale także moich kolegów, z którymi od dawna poruszamy się w tym samym kierunku. Pierwsza część odbędzie się przy akompaniamencie orkiestry Zespołu Muzyki Klasycznej imienia Borysa Latoszyńskiego. Chcę pokazać swoją „rodzinę trąbek” w różnych przejawach: solo, ze skrzypcami, wokalem, organami, klawesynem. Pomagać mi będą dawni koledzy ze sceny — śpiewaczka Olha Szwydka, skrzypaczka Bohdana Piwnenko. Przy organach zasiądzie Walerija Bałachowśka, a partię klawesynu wykona Natalija Fomenko. W programie — moje ulubione utwory epoki baroku i romantyzmu. W drugiej części wystąpi „Kijów-Brass” oraz moi koledzy — muzycy z kijowskich orkiestr. Tutaj zabrzmi i jazz, i romantyka, i klasyka, i muzyka współczesna. — Urodził się Pan w muzycznej rodzinie. — Pochodzę z Zachodniej Ukrainy. Tam wszyscy ludzie tak czy inaczej w duszy są muzykami. Jeszcze 50—60 lat temu w każdym domu u nas śpiewano na dość poważnym poziomie. Śpiewały i moje babcie, i prababcie. Mój tata Wasyl Mykołajowycz to wybitna osobowość i muzyk z bożej łaski. Ma niezwykle piękny i silny głos, gra na wielu instrumentach muzycznych — skrzypcach, klarnecie, saksofonie, bajanie, gitarze. Długo pracował w szkole muzycznej, ponad czterdzieści lat kieruje amatorską ludową kapelą chóralną. Mama Ołena Jakiwna — również pracownik kultury. Żona Natalija jest pianistką, z nią często występujemy razem. Starszy syn ukończył szkołę muzyczną w klasie trąbki i fortepianu, wspaniale śpiewa, gra na gitarze, ale zawodowo zajmować się muzyką nie zaczął. Młodszy syn Danyło obecnie zdobywa profesjonalne wykształcenie muzyczne jako dyrygent symfoniczny w Monachijskiej Wyższej Szkole Muzyki i Teatru. On właśnie będzie dyrygował na koncercie 7 marca. A 14 marca w Narodowym Domu Muzyki Organowej i Kameralnej Ukrainy razem z Zespołem Muzyki Klasycznej im. Borysa Latoszyńskiego wykona „Wielką Mszę” Mozarta. Z wdzięcznością wspominam swoich nauczycieli muzyki. Przede wszystkim jest to TATA. Dał mi wiele ogólnych umiejętności muzycznych, wiedzy, a najważniejszą z nich — to, że będę muzykiem. Hryhorij Krysa był pierwszym nauczycielem w klasie trąbki. W Rówieńskiej Szkole Muzycznej pedagogiem był Andrij Kibita, w Chmielnickim — Roman Androsiuk, w Konserwatorium Kijowskim (obecnie Narodowa Akademia Muzyczna Ukrainy im. P. I. Czajkowskiego) — Ołeksandr Czupryna. Oprócz tego w dzieciństwie przez dwa lata uczyłem się w klasie fortepianu u Hałyny Hryszczenko. — Czy posiada Pan również doświadczenie pedagogiczne? — Tak, kilka lat wykładałem w Narodowej Akademii Muzycznej w Kijowie, dopóki mnie nie „wypchnięto” za „wagarowanie”, jak nazywano moją działalność koncertową. Chociaż zawsze chciałem dzielić się z młodzieżą i kolegami doświadczeniem oraz tymi standardami gry, które poznałem za granicą. Po Kijowie wykładałem kilka lat w Konserwatorium Dniepropetrowskim imienia Glinki. Jestem bardzo wdzięczny zarówno kierownictwu, jak i kolegom oraz studentom za entuzjazm, owocną współpracę i wspaniałe festiwale na poziomie międzynarodowym, które tam prowadzą. Obecnie praktykuję kursy mistrzowskie, bardzo popularną formę na Zachodzie. Opowiadam o instrumentach, formowaniu dźwięku, technikach, specyfice pracy w orkiestrze, zespole i grze solowej. Ogromne wsparcie w tym udziela „In-Jazz”, który oficjalnie reprezentuje „Yamahę” na Ukrainie. — Już od dawna kieruje Pan zespołem „Kijów-Brass” („brass” — w tłumaczeniu instrument dęty blaszany). — To projekt, który jest ważną częścią mojego życia twórczego. Od 1992 roku zespół stał się częścią etatu Narodowego Domu Muzyki Organowej i Kameralnej Ukrainy. Wtedy ten kolektyw nazywał się Brass-kwintet „Ukraina”. W tamtym czasie był to bodaj jedyny profesjonalny kwintet instrumentów dętych blaszanych na Ukrainie. Z powodzeniem koncertowaliśmy w krajach Europy Zachodniej, przeżyliśmy kilka etapów transformacji. W 1999 roku postanowiliśmy zrezygnować ze starej nazwy i wybraliśmy „Kijów-Brass”. Zrobiliśmy wiele ciekawych programów — od barokowych po współczesne. Graliśmy koncerty poświęcone pamięci George'a Gershwina, Izaaka Dunajewskiego, Louisa Armstronga, Timofieja Dokszicera. Również braliśmy udział w projektach organizowanych przez ambasady USA, Francji, Niemiec, Austrii. Pracowaliśmy ze znanymi współczesnymi wykonawcami światowego formatu. Z szczególnym ciepłem i poczuciem wdzięczności wspominamy Freda Millsa — założyciela światowej sławy Canadian Brass. Fred kilka razy przyjeżdżał do Kijowa przy wsparciu „Yamahy” i razem graliśmy wspaniałe, niezapomniane koncerty. Kilka lat temu Fred Mills tragicznie i przedwcześnie odszedł z życia. Część programu 7 marca będzie składać się z utworów, które wykonywaliśmy razem z nim… „Kijów-Brass” przez wiele lat z powodzeniem pracował w stałym składzie. Teraz zaczęliśmy angażować młodych wykonawców, gdyż rozumiemy, że współczesny świat wymaga odnowy, dynamiki i rozwoju. Oprócz tego ważne jest, aby wiedzieć, że ukochana praca będzie miała kontynuację. Nowi wykonawcy wnoszą świeży oddech, energię, pomysły. Ale 7 marca poprosiłem kolegów, aby zagrali kwintetem „Kijów-Brass” w „starym” składzie. Będą to: Andrij Ilkiw (trąbka), Hennadij Szepel (trąbka), Mychajło Żelizniak (waltornia), Serhij Kaszyn (puzon), Wasyl Budjakiwśkyj (tuba). — Przez wiele lat był Pan solistą światowej sławy orkiestry symfonicznej „Filharmonia Narodów”. Proszę opowiedzieć o tym kierunku Pana działalności twórczej. — To była unikalna orkiestra, stworzona na przełomie lat 80. i 90. z inicjatywy znanego kompozytora Leonarda Bernsteina. W tamtym okresie rozpadło się „sowieckie” imperium, zakończył się pewien etap zimnej wojny, świat poszedł w stronę zbliżenia. Orkiestra „Filharmonia Narodów” była jedną z pierwszych, która wcieliła w życie ideę jednoczenia. W tej orkiestrze razem grali Amerykanie i Rosjanie, przy jednym pulpicie siedzieli Arabowie i Izraelczycy. Muzycy różnych pod względem mentalności, tradycji i wiary narodowości występowali w tej orkiestrze razem i odnosili szalony sukces. W 1999 roku wziąłem udział w konkursie i byłem jej częścią do zakończenia tego projektu. To było kolosalne i niezapomniane doświadczenie pod względem zawodowym i ogólnoludzkim. Zagraliśmy mnóstwo ciekawych programów, występowaliśmy w wielu miastach świata od Szanghaju do
Nowego Jorku. Byliśmy w USA, Niemczech, Francji, Wielkiej Brytanii, Belgii, Hiszpanii, Chinach. Zapamiętały się sale koncertowe, w których występowaliśmy. W Ukrainie takich sal jest bardzo mało, nowych prawie się nie buduje. Jedynie w Charkowie, dzięki niesamowitym wysiłkom i entuzjazmowi Jurija Janki, zbudowano dwie wspaniałe, nowoczesne sale koncertowe. Niestety, w Kijowie i innych miastach państwa tego na razie nie widzimy… — Podczas koncertów aktywnie współpracuje Pan z artystami Narodowego Domu Muzyki Organowej i Kameralnej Ukrainy. — Tak, współpracujemy ze wszystkimi naszymi organistami i śpiewakami, instrumentalistami, orkiestrami. Staramy się również jak najwięcej jeździć po Ukrainie zarówno z koncertami, jak i z mistrzowskimi kursami. I nieważne, czy to Lwów czy Zaporoże, Charków czy Dniepr. Trzeba dawać ludziom możliwość otrzymywania nowych informacji muzycznych. — A czy popularyzuje Pan twórczość ukraińskich kompozytorów? — W ostatnich latach zaczęły pojawiać się nowe, ciekawe utwory. Jeden z nich napisał Myrosław Skoryk na trąbkę, harfę, instrumenty perkusyjne i smyczkowe. Wykonywałem także utwory Ołeksandra Kostina, Wiktora Stepurki, Jurija Szewczenki. Wielkie dziedzictwo twórcze pozostawił fan sztuki dętej Łewko Kołodub, który napisał dużo muzyki na trąbkę, kwintet dęty blaszany i w ogóle na instrumenty dęte. Zawsze będziemy o nim pamiętać… Oprócz tego dziękuję naszym partnerom Andrijowi Biłousowowi oraz Anatolijowi Serebriannikowowi, którzy zrobili dla naszego zespołu ogromną liczbę aranżacji, w tym także ukraińskich kompozytorów. — A pisze Pan muzykę? — Próbowałem robić aranżacje, a nawet sam napisałem kilka utworów. Ale te utwory jeszcze nie ujrzały światła dziennego; być może wrócę do nich później. Po prostu nie mam czasu ich dokończyć. — Czy ktoś pomaga Panu w działalności koncertowej? — To bardzo trudne. Wcześniej istniały „Derżkoncert” i „Ukrkoncert”. A teraz w naszym kraju ogromna liczba muzyków najwyższej klasy szuka kontaktów i możliwości, aby wyjechać i wystąpić w Ukrainie lub za granicą, niektórzy artyści tworzą „pod siebie” niewielkie agencje koncertowe. Wielu prawdziwym talentom się to nie udaje. Jednak na scenie często widzimy wykonawców drugiej lub trzeciej kategorii. A większość producentów i sponsorów zajmuje się muzyką pop. We wszystkich rozwiniętych krajach kultura jest dotowana, istnieją państwowe i prywatne fundusze artystyczne, ustawy o mecenacie. A u nas chcą przenieść teatry i sale koncertowe na samofinansowanie, żeby same zarabiały środki na swoje utrzymanie. Jeśli to się stanie, to w naszych realiach ukraińska kultura zostanie po prostu zniszczona… — O czym Pan marzy? — Żeby wreszcie na miejscu łuku „Przyjaźni Narodów”, który znajduje się w pobliżu Narodowej Filharmonii Ukrainy, zbudowano wielką, nowoczesną salę koncertową na europejskim poziomie, która stałaby się wizytówką Kijowa i całej Ukrainy. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
