Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

Drzewo mocne swoimi korzeniami

Слово Просвіти, №08 за 2020 рік

Kalina, którą posadził Saszko Kapinos, Bohater Niebiańskiej Sotni, pod oknem rodzinnego domu, codziennie teraz przed szkołą wita swojego siostrzeńca czerwonymi gronami. A gdy wiosną buiła się delikatnym kwieciem — witała drogich gości — kobzarza Tarasa Syłenka i etnografa Eduarda Kruciko. I choć to spotkanie odbyło się teraz, to swoimi korzeniami sięga w głąb wieków. Jak to możliwe? O tym właśnie będzie nasza opowieść. Jurija Szuchewycza, niż los Stepana Bandery. On jest bojownikiem. To ten, kto wierzy, że życie można zmieniać. Człowiek sam kształtuje swoją drogę. A jeśli wyobrazić sobie, że człowiek żyje nie na terytorium, lecz na tej mapie, którą sporządzamy z tego terytorium, to każdy ma własną mapę. U kogoś jest ona bardzo bogata. I jest na niej wiele możliwości. I jest tam rzeka, ale jest też most, którym można przejść na drugi brzeg. U kogoś tego mostu nie ma, siedzi i mówi: „Wszystko, to niemożliwe, to mnie przerasta. Ktoś może studiować w duchowej, kulturalnej stolicy Ukrainy, w mieście Lwowie, ale dla mnie to niemożliwe”. A Saszko, chłopak ze wsi, który uczy się w szkole i zbiera truskawki, jedzie do tej stolicy. Bo na jego mapie zaznaczono: „…tak, mam przeprawę przez tę rzekę. Mogę to osiągnąć”. I wstępuje na studia i kończy z wyróżnieniem. Lwów mocno zmienił Saszka, zwłaszcza w jego patriotycznej części. I ten płomyk, który tlił się w nim, jasno rozbłysnął wielkim ogniem. Kiedy Saszko przeniósł się do Winnicy, to właśnie on, na którego mapie zaznaczono, że można zmieniać życie, zorganizował ludzi, pierwszy ruch młodzieży ku pamięci ofiar Hołodomoru. W Winnicy. Ogromnym mieście, które spało. A Saszko budził. Był kobzarzem, prawdziwym kobzarzem. Co prawda nie umiał jeszcze doskonale grać na bandurze. Ale kobzarz to nie tylko ten, kto gra i śpiewa. Kobzarz przede wszystkim jest tym, kto budzi ludzi, kto niesie głos przodków, głos wolności do każdego, kto jeszcze żyje. Budzi tego, kto ciągnie jarzmo, ale chce się obudzić. Tego wieczoru mama Saszka, Olena Oleksijiwna, z drżeniem w sercu opowiadała gościom o tradycjach, które ożyły w ich rodzinie dzięki Saszkowi. Kiedy jeszcze był małym chłopcem, na kolanach sadzał go siwowłosy dziadek Todos i zaczynał śpiewać pieśń, coś opowiadał maluchowi. A w wyobraźni chłopca ożywali z tych pieśni i niepokonani hajdamacy, i siwowłosy kobzarz, i taki przytulny, rodzinny sad wiśniowy. I z tych opowieści, być może, rodziła się w małym Saszku miłość do ukraińskich tradycji. Taras Syłenko podzielił się jednym ze wspomnień o Saszku z jego współwieśniakami: — Kiedyś w Kijowie był festiwal „Kobzarska Trójca” i graliśmy, tańczyliśmy do nocy. A wielu kobzarzy przyjechało z innych obwodów, więc dalsza podróż na nocleg nie miała sensu. I nadarzyła się taka okazja, by porozmawiać, tym bardziej że ukraińska noc jest ciepła, łagodna, to było prawie na zboczach Dniepru… I tak się ucieszyłem z tej okazji, mówię, śpiewajmy sobie serdecznie, cichutko, kto ma ochotę. Niektórzy kobzarze mnie poparli, niektórzy poszli spać. Z jaką radością Saszko zareagował, kiedy to zaproponowałem! Wydawało się, że chłonął pieśni całym ciałem. I ja śpiewałem, kierując się na niego. Wtedy chciało się śpiewać właśnie te pieśni, które wykonuje się niezwykle rzadko. I to jest dla mnie teraz jednym z najbardziej sentymentalnych wspomnień o Saszku. Jedna z pieśni, którą wtedy śpiewał, — „Odezwij się, pobratymie”. I teraz ta pieśń zabrzmi dla Saszka. — Te pieśni, które dziś usłyszeliście, i wiele innych śpiewali nasi przodkowie. Jak więc możemy teraz uczcić ich pamięć, jak możemy się ich dotknąć? — zwrócił się kobziarz do społeczności. — Nie każdy ma możliwość chwycić za rękojeść szabli, którą trzymał pradziad, a przez pieśń, przez głos — zawsze. Tak możemy łączyć się energetycznie z przodkami. — Myślę, że Saszko nas słyszy — powiedział kobziarz pod koniec wieczoru. Oto taka nasza opowieść o tym ożywczym i promiennym spotkaniu z ludźmi, którzy swoimi dziełami karmią Drzewo Ukraińskiego Rodu. Teraz w muzeum szkoły imienia Aleksandra Kapinosa znajduje się podarowany ręcznik z rodzinnej ziemi połtawskiej od Eduarda. Tym ręcznikiem obramował on portret Saszka podczas niezwykłego wieczoru ciepłego wspomnienia o naszych przodkach „Ой зійдімося, роде” w rodzinnej Kozubiwce jesienią minionego roku. Eduard jest bowiem laureatem Odznaki imienia Aleksandra Kapinosa z 2018 roku. Tę odznakę ustanowiły Organizacja Społeczna „Rodzina Bohaterów «Niebiańskiej Sotni»”, Muzeum Rewolucji Godności, Muzeum Iwana Hončara oraz zjednoczenie artystyczne „Hlecyk”, aby wspierać aktywnych ludzi ze wsi i miasteczek, którzy, podobnie jak Saszko, noszą w sercu miłość do ojczystej ziemi i rozpalają iskierki miłości w sercach innych. Eduard zadziwia swoją działalnością. Obecnie jest studentem Tarnopolskiego Uniwersytetu Medycznego. A kiedy ledwie skończył dwadzieścia lat, założył muzeum, do którego teraz przyjeżdżają goście z całej Ukrainy i nie tylko. Eduard odwiedził już rodzinną wieś Saszka. Inspirował ludzi swoim wielkim dziełem badania korzeni rodu. Jesteśmy przekonani, że po tych spotkaniach niektórzy również zanurzą się w zgłębianiu świata rodzinnych fotografii i historii. — Mamo, w szkole kazali nam namalować kobziarza, to co, trzeba po prostu namalować książkę? — zdziwiona pytała mała Marjanka przed przyjazdem gości. Teraz zarówno Marjanka, jak i wszyscy uczniowie Dunajowa dokładnie wiedzą, że Kobzar to nie tylko książka. To ten, kto niesie głos prawdy, kto wzywa ludzi do powstania przeciwko kłamstwu i niesprawiedliwości. — Cieszę się, że te spotkania odbyły się dzisiaj. Mam czyste sumienie wobec Saszka, który potrafił to zrobić jako kobzar dla niego, dla rodziny, dla społeczności. Bo to jest ten świat, w którym on żył, a ja choć trochę zdołałem przyczynić się do kontynuacji jego sprawy — powiedział Taras Syłenko. Wierzę, że dzięki temu niezwykłemu spotkaniu Drzewo naszego Ukraińskiego Rodu się umocniło, bo ono zainspirowało i pomogło każdemu obecnemu poczuć się tym listkiem, o który dbał Saszko. Jego oczy rozbłyskiwały jasnymi iskierkami, gdy z dumą opowiadał o chwalebnych dniach walk o wyzwolenie Ukraińców, o tym, że Ukraina ma czym się szczycić, a tymi opowieściami darował natchnienie także innym, by poznawali nasze przeszłość. I gdyby jego pragnienie nauczania historii w szkole się spełniło — Saszko byłby wspaniałym nauczycielem. Wiedział dokładnie, dokąd kierować swój życiowy kurs — to rozumienie dawała właśnie wiedza o tym, jak w przeszłości walczyli o Wolność Ukrainy dziadowie i pradziadowie. Saszkowi niezwykle ważne było doświadczenie naszych przodków, bo czerpał wiedzę zdobytą przez nich i brał przykład z tych, którzy weszli do historii jako wierni synowie Ukrainy. — Dla Saszka nie istniała śmierć, bo utożsamiał siebie nie ze swoją osobą, lecz z całym naszym rodem, któremu swoim życiem wywalczał drogę w przyszłość — mówił o Saszku jego towarzysz broni Jarosław Kripywolja. W pierwszych dniach Rewolucji Godności Saszko napisał w sieci społecznościowej: — Myślę, że gdy jest choćby najmniejsza możliwość wpłynięcia w jakikolwiek sposób na przyszłość twojego Narodu i Kraju, trzeba być aktywnym i wpływać, tym bardziej, gdy życie daje szansę także tworzyć i zmieniać historię! Jeszcze kilka dni temu myślałem, że mojego Narodu dziś trudno podnieść do walki o swoją przyszłość... Lecz, dzięki Bogu, myliłem się! Nauczyłam się widzieć Twój uśmiech w kalinie, którą zasadziłeś pod oknem rodzinnej chaty, w bezkresnym niebie koloru Twoich oczu, gdy dotykało ich słońce, w Twoim źródle, od którego nauczyłeś się pracować bez ustanku. I staram się nie zapominać umieć cieszyć się deszczem, tak jak cieszył się nim Ty. I wiem, że iskra Twojego życia rozbłyska z nową siłą w tych kozakach, którzy stają do walki o wolność Ukrainy. — Dziś Ukraińcy zdecydowanie stają ramię w ramię do walki! I ta walka jest prawdziwa, z wiarą i pewnością świętego zwycięstwa! Narodzie, dzisiejsza sprawa zależy tylko od nas! Powstań i walcz dziś, zdobywaj i zwyciężaj! Z nami Bóg i z nami Ukraina! Chwała mojemu Narodowi i chwała Bohaterom! (Saszko Kapinos, grudzień 2014 roku) Olena KOTLAR, ukochana Saszka KAPINOSA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn