Strona · s. 4strona oryginału ↗
Trzymać się swego
Слово Просвіти, №09 за 2012 рік
W Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego znany językoznawca, profesor, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy, przewodniczący Kijowskiego Oddziału Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Iwan Pyłypowycz Juszczak opowiedział o ważnych problemach językowych teraźniejszości. — Po raz kolejny świętowaliśmy Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. Jaka była atmosfera tegorocznych uroczystości? — Na szczeblu państwowym uroczystości nie ma, wręcz przeciwnie — te wiadomości, które napływają, świadczą, że wojna przeciwko językowi ojczystemu trwa. Niby minister, niby naszej oświaty, ucina godziny nauczania w szkole, a to zbrodnia, ponieważ język to podstawa wszelkiej wiedzy. Jeśli tak zmniejszać, to wyrządzi to niepowetowaną szkodę intelektowi narodu. — Przed każdymi wyborami politycy poruszają temat drugiego języka państwowego. Oczywiście dla każdego świadomego Ukraińca to bolesne pytanie. Jak Pan sądzi, po co oni w ogóle zajmują się tym błazeństwem, czyżby rzeczywiście istniało zapotrzebowanie społeczeństwa na drugi język państwowy? — To dawna kolonizatorska polityka tych, którzy są u władzy. Oni za wszelką cenę chcą dokończyć to, co nie udało się Katarzynie II, Wałujewowi, Susłowowi… Neoimperialna Moskwa i neoimperialiści chcą dobić Ukrainę. To nie strategia wyborcza, nie PR, ich polityka to lustro wykonywania wytycznych kremlowskich zleceniodawców. — Wśród Ukraińców coraz bardziej rozpowszechnia się dwujęzyczność. To prawidłowość czy etap przejścia od jednego stałego języka do innego? — Język ukraiński jest w centrum języków słowiańskich i Ukraińcom stosunkowo łatwo przychodzi nauka pozostałych spokrewnionych języków. Nie widzę nic złego w tym, że władamy jednym, drugim, trzecim językiem. Ale rozwijać trzeba swój, ojczysty i, jak powiedział jeszcze Wolter: „Wszystkie języki europejskie można wyuczyć się w sześć lat, a swojego trzeba uczyć się całe życie”. Tak i tutaj — trzeba trzymać się swego. — Jeszcze ze szkoły słyszymy, jak bardzo język ojczysty jest ważny dla człowieka, a jaka jest rola języka ukraińskiego właśnie w kontekście obecnego stanu społeczeństwa? — Język jednoczy ludzi. Dzięki niemu ludzie nie tylko bez przeszkód wymieniają się myślami, choć czasem i przeciwstawnymi. Sam dźwięk języka ojczystego już nastraja na jedność, bo jesteśmy jednego rodu-narodu. Język najlepiej potrafi to zrobić, ale polityka obecnego kierownictwa jest przeciwna. — Jako profesor Kijowskiego Uniwersytetu Międzynarodowego, proszę powiedzieć: czy zmieniła się ukraińskojęzyczność wśród młodzieży w ostatnich latach? — Nie natrafiam na taką młodzież, która nie zna ukraińskiego. Wszyscy, którzy są z Ukrainy, władają nim. Ale nie wszyscy przejmują się szacunkiem, czcią do języka ojczystego i czasem nie czują, że trzeba wspierać właśnie swoje. Chociaż są też po prostu ludzie o zatwardziałych sercach, którzy obojętnie odnoszą się do tego, co ojczyste. — Obecnie praktycznie cała kultura masowa jest rosyjskojęzyczna, młodzież widzi gwiazdy, które posługują się obcym — rosyjskim, co już mówić o prasie, przeważnie rosyjskojęzycznej… — Rzeczywiście, nacisk języka rosyjskiego na świadomość jest niezwykle ciężki. I nie tylko w mediach, ale i cały nasz tak zwany blichtr wespół z establishmentem, przeciętni obywatele na ulicy małpują rosyjski. Oczywiście młodzież z czasem zrozumie, ile warte jest swoje, ojczyste, które trzeba rozwijać i wspierać. — Co poradzi Pan tym Ukraińcom, którzy do tej pory wyrzekają się języka ojczystego? — Życzę, aby nie zapomnieli języka swoich przodków. Bo język ojczysty wzbogaca i wspiera intelekt, rozwija świat duchowy każdego z nas, napełniając go prawdziwym bogactwem, podnosząc ogólny poziom kultury. Przez to właśnie narzucają nam obcy język, żebyśmy byli słabi umysłowo, niezdolni przeciwstawić się zewnętrznym negatywnym wpływom. Psycholodzy twierdzą, że obcy język przytłacza wrodzony intelekt. Możemy korzystać z niego, ale on nie jest przystosowany do naszej matrycy mózgowej. Rozmawiała Julia BAZCZENKO. Do tego dnia proświcianie przeprowadzili dziesiątki rozmów i wykładów dla uczniów starszych klas szkół Żytomierza i rejonu, studentów średnich i wyższych uczelni obwodu. Grupa młodzieży tego dnia pikietowała obwodową administrację państwową z protestami przeciwko działaniom ukrainofoba ministra D. Tabacznyka z jego próbami wyrzucenia z programu nauczania przedmiotu historii Ukrainy i skrócenia do 2 godzin tygodniowo nauki w szkołach języka ukraińskiego. Na znak protestu młodzież obrzuciła jajkami portret nieszczęsnego ministra, a także przyjęła apel do przewodniczącego rady obwodowej Josypa Zapałowskiego i przekazała go do urzędu. Z okazji Dnia Języka Ojczystego odbyło się zebranie społeczności miasta, na którym wysłuchano wystąpień profesora Żytomierskiego Uniwersytetu Państwowego Wiktora Mojsijenki, przewodniczącego obwodowej „Proświty” Swiatosława Wasylczuka, przewodniczącego obwodowego związku weteranów Arsenija Szewczuka, przewodniczącego miejskiej organizacji WS „Swoboda” Mychajła Slipczenki.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
