Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Słowa-synonimy, czyli nieco o plewie. Historia nie bez morału i humoru

Слово Просвіти, №09 за 2017 рік

...ku, w dyskusję wtrąciła się stara kobieta w jaskrawej chustce: — A czego wy od nich chcecie? Przecież to aligatory... Ostatnie słowo utonęło w wybuchu śmiechu, który przerodził się w prawdziwy rechot. Kiedy rechot ucichł, dyskusja trwała dalej. Jej zakres wyznaczały takie parametry: od „poradzi sobie, bo jest mądry” do „nie poradzi sobie, bo będzie dbał tylko o własną kieszeń”. Wraz ze zbliżaniem się przystanku dyskusja przycichła i znaczna część pasażerów ruszyła ku wyjściu. Mój wzrok wyłowił z tłumu wysokiego, szczupłego mężczyznę około czterdziestki, w modnej obecnie plecionej czapeczce. Na jego ustach błąkał się ironiczny uśmiech, a w ogóle jego twarz miała taki wyraz, jakby wiedział coś, czego nie wiedzą obecni. „To powiedz, co wiesz”, — pomyślałem. A on, jakby usłyszawszy moje życzenie, powiedział: — Rzecz w tym, kochani, że nie jesteśmy Ukraińcami, lecz Połowcami. Zresztą to słowa-synonimy... — Co to znaczy Połowcy? — nie wytrzymałem. W tym momencie tramwaj... trolejbus zatrzymał się, mężczyzna ruszył ku wyjściu i rzucił mi w biegu: — Dlaczego Połowcy? Pomyślcie sami... Powiedział i pobiegł, kulejąc, swoją drogą, zostawiając mi zagadkę. O tej zagadce opowiedziałem swoim kolegom. Wypowiadali różne myśli, ale zgody nie osiągnęliśmy. Spieralibyśmy się długo, gdyby nie wszedł szef. Jak zawsze grzecznie się przywitał, postawił nam zadanie i życzył powodzenia w jego wykonaniu. Kiedy wyszedł, wszyscy rzucili się do swoich komputerów, by wykonać polecenie szefa. Ja jednak nie wytrzymałem i wpisałem słowo, które nie dawało mi spokoju. Wyświetliła się informacja, że Połowcy to lud mówiący językiem tureckim, który prowadził koczowniczy tryb życia w XI–XIII wieku, także na terenie dzisiejszej Ukrainy. To nic nie dodało do mojej wiedzy, wiedziałem to już wcześniej. Rozwiązać moją zagadkę pomogła kolejna wyprawa na targowisko. Przechodząc obok straganów, zatrzymałem się przy jednej kobiecie, której ziemniaki, według mnie, były dobre. Akurat kończyła rozmowę ze swoim kupcem. Usłyszałem tylko, jak powiedziała: — Same słowa, językiem młócić to my się nauczyliśmy, a do roboty nie u wszystkich ręce się rwą. A słowa bez czynu to plewa. Kupiec machnął na to ręką i odszedł. A mnie jakby błyskawica olśniła: dużo mówimy, a te słowa, jak plewa, do niczego nie pobudzają, więc u tych, którzy dużo gadają, w głowie jest „plewa” (biorę to słowo w cudzysłów, bo zrozumiałem, że chodzi o plewę w znaczeniu pierwotnym, a nie przenośnym). Zatem, jak ustalił ów dowcipniś w trolejbusie, my jesteśmy „Połowcami”, bo w naszych głowach jest „plewa”. Zapytacie, a jakie jest wyjście z tej pikantnej sytuacji? Powiem, jak to rozumiem: wyostrzać umysł, uczyć się analizować wydarzenia, zjawiska, osoby — i ciągnąć pług. Inaczej może się zdarzyć, że nasi potomkowie przeczytają w internecie lub w encyklopediach o nas straszne słowa: Ukraińcy — dawny naród słowiański o wielkiej historii i kulturze, który żył na terenie dzisiejszej... Ptu, ptu, niech Bóg broni. Żeby tego nie

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn