Strona · s. 5strona oryginału ↗
Wołodymyr ZAHORIJ: „W trybie granicznego napięcia…”
Слово Просвіти, №09 за 2017 рік
Uwagi czytelników „SP” polecamy wywiad z prezydentem Ligi Ukraińskich Mecenasów, przewodniczącym Rady Nadzorczej PJSC „Firma Farmaceutyczna »Darnycja«”, doktorem nauk farmaceutycznych, profesorem, kierownikiem katedry farmacji przemysłowej, klinicznej i farmakologii klinicznej Narodowej Akademii Medycznej Kształcenia Podyplomowego im. P. L. Szupyka, Wołodymyrem Zahorijem. — Co ma powiedzieć o swoich odczuciach człowiek, pod którego kierownictwem kończy się już XVII Międzynarodowy Konkurs Języka Ukraińskiego im. Petra Jacyka? — Zacznę z daleka. Mój znajomy, który odznacza się permanentnym sceptycyzmem, tak skomentował ten konkurs: „Bijecie głową w mur”. Odpowiedziałem: „Prędzej czy później ten mur przebijemy!”. A on zacytował Polaka Stanisława Jerzego Leca: „I wtedy znajdziecie się w sąsiedniej celi”. Oczywiście, w tych gorzkich słowach jest swój sens. I mimo wszystko, ponieważ wszystkie prawdy są względne, to i tej ponurej sentencji nie możemy sprowadzić do rangi prawdy absolutnej. Jest ona dla beznadziejnych pesymistów, dla ludzi słabego ducha, którzy, zetknąwszy się z ciężkimi próbami, skazani są na kapitulację. Mówiąc, że tutaj nic nie da się zrobić, wszystko jest przeciwko nam… i często bywa tak, że człowiek w tej sytuacji ma dwojakie odczucie. Jedno — przykrość ze świadomości swojej bezsilności, a drugie — ulgę: nie musi szarpać sobie żył, bo okoliczności są nie do pokonania. Łatwiej przeciwstawić się intoksykacji zwątpienia i pesymizmu, kiedy obok ciebie jest chociaż grupa ludzi o podobnych poglądach i kiedy czujesz pozytywne echo swoich wysiłków. Nie „biję głową w mur” samotnie — obok mnie jest zespół zjednoczony celem nie tylko podniesienia prestiżu społecznego języka państwowego w naszym państwie, ale i odrodzenia narodowego, uwypuklenia priorytetów nie tylko w sferze oświatowej, ale i w polityce humanistycznej w ogóle. — Czy nie ma Pan odczucia człowieka wołającego na puszczy nie wiadomo do kogo? — Już nie. Coś bliskiego temu było na początku konkursu, kiedy na każdym kroku natykaliśmy się na obojętność, inercję, zwątpienie, a niekiedy nawet na wrogość. Obraz był wtedy beznadziejny. Zdemoralizowanie, totalna apatia, depresja społeczna zmiażdżyły społeczeństwo, a organizacje narodowo-patriotyczne i społeczne w nim jakby ostatecznie pogodziły się ze swoją bezsilnością i bezradnością, uwarunkowanymi obiektywnymi okolicznościami w życiu społeczeństwa. Ale my krok po kroku utwierdzaliśmy swoją ideę. Nauczycielstwo nie jest jednorodną masą. Wielu z nich z irytacją przyjęło wiadomość o konkursie — jeszcze jeden zbędny kłopot. Do tego praca w nim jest bezpłatna! Jednak przeważająca większość odniosła się do wiadomości z nadzieją i poparła ją. Musimy pokłonić się takim pedagogom. W państwie — rewolucje, inflacja, korupcja, machinacje wyborcze, strajki, kradzieże, natarcie kryminalitetu, rozmywanie hierarchii wartości właściwych cywilizowanemu społeczeństwu, a ci orędownicy, zapominając o osobistych problemach, bólach i krzywdach, codziennie idą do dzieci i uczą je tego, co rozumne, dobre i wieczne. A nasi urzędnicy wszystkich szczebli nijak nie mogą pojąć, że od nauczyciela, tak jak od lekarza, zależą nie tylko jakość społeczeństwa, ale i jego bezpieczeństwo narodowe. Intelektualnie pełnowartościowy i moralnie normalny i zdrowy jednostka to podstawa pomyślnego społeczeństwa, czym dzisiaj, niestety, nie możemy się pochwalić. Wielki europejski kraj z potężnym potencjałem, bogaty w niezbędne do życia zasoby, przeżywa dwa najazdy hordy. Pierwszy — wojna hybrydowa; drugi — horda wewnętrzna, czyli niemoralność, bezduchowość, faryzeizm, intelektualne lenistwo, zastępowanie tradycyjnych wartości, nihilizm narodowy. Z drugą hordą, która jak korozja rozżera ludzkie dusze, walczyć nie jest łatwiej niż z rosyjską interwencją w Donbasie. Potrzebne są pozytywne, fundamentalnie ważne dla bytu narodu idee, rzeczywiście pozbawione jakiegokolwiek cienia koniunktury. Potrzebna jest otwartość, demokratyczność i przejrzystość w ich interpretacji. Żeby nikt nie miał podstaw powiedzieć, na przykład: to robi się pod wybory czy coś w tym stylu. Jednym słowem, za tym nie powinien stać wąsko merkantylny cel. To musi być właśnie taka sprawa, na którą ochoczo odpowie każde ukraińskie serce. — Właśnie tym można wyjaśnić to, że ma Pan niezmiennych partnerów, którzy dołączają ze swoimi środkami do konkursu. Nie jest Pan samotny? — Tak! Co roku jest szereg nagród od osób prywatnych z diaspory i Ukrainy. Niekiedy swoje nagrody ustanawiają deputowani ludowi. Nie będę ich wszystkich tutaj wyliczał. Ich nazwiska pojawią się w naszych komunikatach prasowych przed oficjalnym zamknięciem konkursu. Wymienię tylko najważniejszych z naszych mecenasów. Jest to Fundacja im. I. Bahrianego z USA, Związek Ukrainek Australii, osobiście Julia Tymoszenko. Ich darowizny na fundusz nagród konkursu są największe. Są z nami już od 10–12 lat. Ich pomoc trudno przecenić. — Konkurs w warunkach wojny — to bardzo trudne? — Jak wszystko na Ukrainie dzisiaj. Wszyscy istniejemy w szczególnym trybie granicznego napięcia: politycznego, ekonomicznego, moralnego. Dzisiaj rozstrzyga się, czy wytrwamy i czy będziemy w ogóle. Każdy robi swoje, czując ten kontekst. A jeśli chodzi o konkurs, to nie możemy go wstrzymać. Byłoby to uznaniem naszej porażki. A wielka porażka składa się z wielu małych porażek. — Na jakim etapie jest obecnie konkurs? — Pozostał ostatni — ogólnonarodowy — etap, a za nim wszystko jak zawsze. Praca jury, wyłonienie zwycięzców i laureatów oraz finałowy akord w stołecznym teatrze im. Iwana Franki w połowie maja, gdzie ze sceny teatru wybrzmi informacja o tym, kto będzie otwierał już XVIII maraton językowy. Rozmawiała Switłana KORONENKO zwrócić uwagę na XIII wiek. A grobów szukać nie Askolda, a Czyngis-chana, Batu-chana i innych „książąt” z tego plemienia. A jak nie znacie swojej historii, to lepicie pomnik ukraińskiemu księciu Włodzimierzowi w Moskwie, a trzeba by chana Batu. Autorowi książki radzimy przeczytać trylogię Wołodymyra Bilińskiego „Kraina Moksel albo Moskwa” oraz „Moskwa ordyńska” tego samego autora. I nie musicie szukać początków swojej kultury w Kijowie. Szukajcie gdzieś w mongolskich stepach. W Kijowie wasze plemię tylko kradło: ikony, freski, obrazy, książki, historię, ludzi…; grabieże rozpoczął „święty” Andrzej Bogolubski, tak do dzisiaj zatrzymać się nie możecie: zakłady i fabryki wywozicie z okupowanego Ługańska i Doniecka. I gdzie wy w Moskwie tę kulturę zobaczyliście? Zniszczyliście na Ukrainie tysiące świątyń… Czy to my was do takiej kultury przyuczaliśmy? Czy but moskiewskiego okupanta na Krymie, w Doniecku, Ługańsku — to kultura ordyńska na współczesnym etapie? I kiedy już moskiewski faszyzm nasyci się tymi głodomorami i ludobójstwami… Wydaje się, że w carskiej Rosji człowiek, który dawał zezwolenie na druk książki, stawiał swoje nazwisko. Pewnie i u nas trzeba stawiać nazwiska „Państwowego Komitetu”, żeby było kogo konkretnie pociągnąć do odpowiedzialności karnej. Bo za państwowe środki drukują wątpliwych autorów i narzucają Ukraińcom moskiewskie poglądy.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
