Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Połtawszczyzna w rewolucji ukraińskiej: wiersze z historii

Слово Просвіти, №09 за 2017 рік

Lidia WICZENIA, członkini „Proświty”, dziennikarka, pisarka „Lubię badawczą pracę, to jest moje życie” — szczerze i bez cienia patosu wyznaje działacz Połtawskiej „Proświty”, znany połtawski naukowiec, kandydat nauk historycznych, docent, pedagog Wiktor Rewehuk, prezentując swoje nowe wydanie. Należy ono do tematu badań z historii Ukrainy i regionalistyki historycznej, który dawno temu sobie wybrał (jest autorem 140 prac naukowych), i nosi tytuł „Połtawszczyzna. Antybolszewicki Ruch oporu lat 20.–30. XX wieku. Szkice historii”. Co znamienne, prezentacja monografii odbywała się na tle nowej ekspozycji sali nr 17 Połtawskiego Muzeum Krajoznawczego im. Wasyla Kryczewskiego „Połtawszczyzna w Rewolucji Ukraińskiej. Narodowo-wyzwoleńcze zmagania 1920–1923”, która była opracowywana przy jego konsultacjach. O oddaniu badacza swojemu tematowi i o współpracy z nim jeszcze od młodych lat równie po domowemu szczerze opowiedział dyrektor Muzeum Krajoznawczego Ołeksandr Suprunenko. Pogratulować swojemu nauczycielowi i mentorowi przyszli jego dawni studenci-historycy, wśród nich zastępca przewodniczącego obwodowej rady Anatolij Chanko, członek Zarządu OO „Proświty”, działacz społeczny Ołeh Pustowhar, doktor nauk historycznych, profesor Jurij Wołoszyn, a także aktyw Połtawskiej „Proświty”, koledzy naukowcy, przyjaciele, dziennikarze. Wiktor Rewehuk opowiedział o długiej pracy nad monografią, ponieważ dokumentów trzeba było przestudiować bardzo wiele, wybierając z nich po ziarnku skąpe fakty do książki. Pracował przede wszystkim w resortowych archiwach SBU. W książce jest dziesięć szkiców opowiadających o antybolszewickim Ruchu oporu na Połtawszczyźnie w latach 20.–30. ubiegłego stulecia. Jest to aktualne dziś, gdy dla społeczeństwa ważne jest przyswojenie lekcji Rewolucji Ukraińskiej z dystansu 100 lat. Wydarzenia tamtej epoki na Połtawszczyźnie są nie mniej ważne i w ogólnym podsumowaniu wskazują na największy problem, aktualny, niestety, także dziś: brakuje nam tak samo jedności, spójności w walce o własną niepodległą i silną państwowość. Autor opowiada o ośrodkach Ukraińskiego Ruchu oporu wobec rosyjsko-bolszewickiej okupacji, o jego przywódcach, atamanach w powiatach hadziackim, zińkowskim, myrhorodzkim, w Połtawie i Łubnach, o tragedii Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła i połtawskich kobzarzy, o represjach w latach 1937–1938, zwłaszcza o zińkowskiej katowni NKWD. Obok imion podwижników czytelnicy poznają także imiona katów, którzy fabrykowali sprawy przeciwko patriotom i po zwierzęcemu ich dręczyli. I choć wszyscy wkrótce otrzymali zasłużoną karę, trudno zrozumieć rozumem, co kieruje tymi, którzy na ziemi ojczystej występują przeciwko bratu: wtedy i teraz. Dlatego książka jest potrzebna przede wszystkim młodym Ukraińcom, podkreśla autor. Choć ma niewielki nakład (zaledwie 300 egzemplarzy), trafi jednak do bibliotek obwodu i Ukrainy, ponieważ wydana została w obwodowym wydawnictwie „Połtawskij Literator” przy wsparciu władz obwodowych jako publikacja o znaczeniu społecznym. O tym, że jego badania są interesujące, że czytają je nie tylko studenci, ale także żołnierze na wschodzie Ukrainy, mówili wychowankowie badacza. On zaś przygotował jeszcze trzy książki, które wkrótce dotrą do wszystkich, którzy pragną poznać bohaterskie karty przeszłości rodzinnego kraju.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn