Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Misja kulturowego nacjonalisty

Слово Просвіти, №09 за 2021 рік

Słowa Liny Kostenko „Poeta, który szedł śladami gigantów” Eduard OWCHARENKO Zdjęcia autora Na wystawie eksponowane są wydania utworów wielkiej Ukrainki oraz badań nad jej życiem i twórczością, prace graficzne ukraińskich artystów W. Perewalskiego, W. Łopaty, W. Kasijana, M. Derehusa, N. Łopuchowej, M. Storożenki, W. Czebanyka i innych, autografy Łesi Ukrainki, fotografie z epoki, afisze do spektakli na podstawie jej utworów dramatycznych itp. Ekspozycję sformowano na podstawie kolekcji muzealnych Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy, Instytutu Literatury imienia Tarasa Szewczenki Narodowej Akademii Nauk Ukrainy, Narodowej Biblioteki Historycznej, Muzeum Sztuki Teatralnej, Muzycznej i Filmowej Ukrainy, Narodowego Muzeum Ukraińskiej Sztuki Ludowej Dekoracyjnej. Podczas otwarcia wystawy dyrektorka Muzeum Książki i Drukarstwa Wałentyna Boczkowska podkreśliła, że Łesia Ukrainka była wybitną ukraińską poetką, tłumaczką, nieprzeciętną osobowością. Jej współczesny Iwan Franko nie bał się nazwać Łesi następczynią Tarasa Szewczenki. A Muzeum Książki i Drukarstwa jako jedno z pierwszych muzeów na Ukrainie otworzyło wystawę poświęconą jubileuszowi pisarki. Swego czasu przeprowadzono tu inwentaryzację całej kolekcji muzealnej – wydań z epoki, prac graficznych. Dzięki Instytutowi Literatury na wystawie zaprezentowano cenne eksponaty – autografy. Ozdobą wystawy są prace graficzne. Pani Wałentyna zapowiedziała wydarzenia w ramach wystawy. Na 5 marca zaplanowano spotkanie z Andrijem Prychodką, który na scenie Lwowskiego Akademickiego Teatru imienia Łesia Kurbasa zrealizował inscenizację „Pieśni leśnej”; Bohdanem Poliszczukiem, scenografem tego spektaklu, pracownikiem naukowym Muzeum Książki i Drukarstwa, a także z aktorami teatru, którzy przedstawią sceny z „Pieśni leśnej”, która od 10 lat cieszy się niesłabnącą popularnością wśród lwowian. 6 marca aktorzy teatru imienia Łesia Kurbasa, którzy zjednoczyli się w grupę „Kurbasy”, zaprezentują stworzony podczas kwarantanny album „Pieśń leśna”, którego piosenki współbrzmią z twórczością Łesi Ukrainki. – Wystawa jest wynikiem pracy zespołu ludzi o podobnych poglądach – zaznaczył zastępca dyrektora Muzeum Książki i Drukarstwa, kurator wystawy Dmytro Palij. – Przede wszystkim chcieliśmy pokazać siłę twórczości Łesi Ukrainki, a także autentycznie odzwierciedlić tę twórczość i uczcić pamięć pisarki. Siłę twórczości Łesi Ukrainki staraliśmy się zademonstrować przede wszystkim słowem drukowanym. Wzmacnia ten efekt ekspresyjna grafika. Jesteśmy wdzięczni Narodowemu Muzeum Ukraińskiej Sztuki Dekoracyjnej, które udostępniło na wystawę ręczniki, a także Muzeum Sztuki Teatralnej, Muzycznej i Filmowej Ukrainy za afisze do spektakli na podstawie utworów Łesi Ukrainki. Nasza pracownica naukowa Marija Hryńko dobrała cytaty Liny Kostenko o Łesi Ukraince, które bardzo dobrze oddają siłę i oryginalność jej spuścizny twórczej. – Wystawa wywołuje u mnie wielki zachwyt estetyczny – wyznał dyrektor Instytutu Literatury imienia Tarasa Szewczenki NAN Ukrainy Mykoła Żułynski. – Przyjemnie zaskakuje bogactwo eksponatów. Zwróciłem uwagę, że w każdej gablocie znajduje się cytat Liny Kostenko z jej artykułu „Geniusz w warunkach zablokowanej kultury”. Przypominam sobie, jak na Wołyniu obchodzono 125-lecie urodzin Łesi Ukrainki. Lina Wasyliwna wygłosiła referat, który był wówczas uderzająco odważny, odblokował nasze wyobrażenia, wypowiedział nasze ostrożne przemyślenia o geniuszu Łesi Ukrainki. W tych dniach przeczytałem na nowo wiele jej listów, poezji. Ta genialna kobieta zadziwia mnie swoją przenikliwością i świadomością swojej misji – misji kulturowego nacjonalisty. Człowieka, który już wtedy zrozumiał, że niemożliwe jest osiągnięcie sprawiedliwości społecznej, jeśli nie odblokujemy rozumu, jeśli człowiek nie uwolni się od niewolniczego poczucia, niewolniczego stanu. Właśnie słowo powinno budzić rozum, który zasnął. Łesia Ukrainka stawiała zadanie, że trzeba za pomocą elity kształtować inny sposób myślenia, myślenia świadomości narodowej. To, co dziś nazywamy tożsamością narodową. Rozumiała, że aby to osiągnąć, słowo artystyczne musi być na wysokim poziomie estetycznym. Wyjście jest tylko jedno – przebijać się w przestrzeń europejską i stawać się narodem, który jest otwarty na świat. Swoją działalnością i twórczością Łesia powtarzała myśl, którą głosił Iwan Franko: trzeba z wielkiej masy etnicznej narodu ukraińskiego wytworzyć naród ukraiński, który będzie organizmem kulturowym, zdolnym do samodzielnego życia politycznego, odpornym na asymilacyjne zakusy wobec naszego narodu. Powracam do Liny Kostenko i jej unikalnego i niezwykle subtelnego sformułowania: „Geniusz w warunkach zablokowanej kultury”. My dzisiaj jeszcze nie odblokowaliśmy naszej literatury i naszej kultury, wciąż nie możemy wyrwać się w światową przestrzeń kulturową. A świat jeszcze nie odczuł, że naród ukraiński ma unikalną kulturę, ma takiego geniusza, jak Łesia Ukrainka. Pracownica naukowa Instytutu Literatury im. Tarasa Szewczenki Ałła Dyba zwróciła uwagę na to, że Łesia Ukrainka pozostawiła nie tylko niedoścignioną poezję i dramaturgię, ale także prozę, do poziomu której dopiero dzisiaj dorasta literatura europejska. Kierownik działu bibliografii narodowej Narodowej Biblioteki Ukrainy im. W. Wernadskiego Sydir Kiral opowiedział o osiągnięciach i problemach badań nad Łesią (lesiezawstwa). Obecnie biblioteka pracuje nad projektem „Naukowa bibliografia Łesi Ukrainki”, który składać się będzie z czterech tomów. 1-szy – spuścizna Łesi Ukrainki, 2-gi – Łesia Ukrainka w krytyce, 3-ci – uczczenie pamięci Łesi Ukrainki (Łesia Ukrainka w sztukach plastycznych, muzyce itp.). A czwarty tom opowiadać będzie o tym, jak twórczość Łesi Ukrainki jest reprezentowana w archiwach i muzeach Ukrainy. Przykro, że obecnie nie ma indeksów bibliograficznych. Narodowa Biblioteka im. W. Wernadskiego zwróciła się do bibliotek obwodowych z prośbą, aby przygotowały na jubileusz Łesi Ukrainki indeksy bibliograficzne, jak pisarka jest prezentowana na łamach prasy danego obwodu. Jednak odpowiedziały tylko Tarnopol, Czerkasy i Użhorod… Ludowy artysta Ukrainy Wasyl Perewalski opowiedział o tym, jak twórczość Łesi Ukrainki jest prezentowana w ukraińskiej grafice i sztukach plastycznych. A studentki Narodowego Uniwersytetu Teatru, Kina i Telewizji imienia Iwana Karpenki-Karego wykonały poezje Łesi Ukrainki. stały się tytułem wystawy, którą Muzeum Książki i Drukarstwa Ukrainy poświęciło 150-leciu urodzin Łesi Ukrainki.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn