Strona · s. 7strona oryginału ↗
NAOCZNY ŚWIADEK I KRONIKARZ
Слово Просвіти, №10 за 2008 рік
Sala wystawowa Narodowego Muzeum T. Szewczenki. Biurko T. H. Szewczenki, jego rzeczy osobiste, dokumenty, rękopisy poezji, rzadkie zdjęcia Poety, pierwodruki jego dzieł. W foyer na dużym ekranie telewizyjnym, zmieniając się nawzajem, odwiedzających witają reprodukcje dzieł Szewczenki. Ekspozycje w salach, stworzone przez pracowników muzeum, maksymalnie odtwarzają wizualny obraz tamtych dawnych czasów życia i twórczości poety i malarza. Zdecydowana większość jego dzieł artystycznych, wykonanych farbami olejnymi, to stała ekspozycja muzeum. Na święto 9 marca przygotowują nową ekspozycję autoportretów graficznych. Oryginalne ikony z krainy Szewczenki dopełniają wnętrze wystawy. Płótna malarskie Szewczenki eksponowane są stale. Można przenieść się wyobraźnią także w kącik pracowni artysty w Petersburgu, gdzie głównym eksponatem jest lampa naftowa, którą Taras Szewczenko wraz z przyjacielem Wasylem Szternbergiem bardzo długo marzyli kupić, a kiedy kupili, to palili ją z radości przez cały dzień i zebrali towarzystwo na pogaduszki… A dzieła graficzne w muzeum wystawiają na zmianę, ponieważ po pewnym okresie eksponowania potrzebują one „odpoczynku”. Ciekawość odwiedzających wzbudza prasa, podobna do tej, na której tworzył akwaforty Szewczenko, a pracownicy zachęcają chętnych do pracy — aby własnoręcznie wykonać akwafortę na pamiątkę. Z Majdanu Niepodległości wychodzimy w zaułek Szewczenki. Tutaj zachowała się zabytkowa posiadłość z 1835 roku. W jednokondygnacyjnym drewnianym domu Taras Szewczenko mieszkał i pracował w latach 1846—47. Na poddaszu znajdują się dwa pokoje, gdzie była pracownia Szewczenki i malarza Mychajła Sażyna. Zostawiwszy za plecami stołeczny zgiełk, od razu trafiamy w domowe zacisze — w atmosferę przedostatniego stulecia. Prasa akwafortowa (początek XX wieku) na ulicy, która nazywała się Kozie Błoto. Teraz na fasadzie tego domu, w którym osiedlił się Szewczenko, znajduje się tablica pamiątkowa, odsłonięta w 1974 roku. Wykonana jest z brązu, płaskorzeźba jest dziełem rzeźbiarza H. Kalczenki i architekta A. Ihnaszczenki. Najcenniejsze kolekcje muzeum to rzeczy osobiste Szewczenki: odzież (biały płócienny kostium, w którym Taras Hryhorowycz chodził ulicami Kijowa latem 1859 roku, żołnierska koszula, którą zakładał na zesłaniu), przybory malarskie i grawerskie (pędzle, ołówki, tubki z farbą), unikalne wydania jego dzieł, ryciny, akwaforty, krzesełko do szkiców, szkicownik. Szczególną dumą muzeum jest pięć egzemplarzy „Kobziarza” z 1860 roku wydania z autografami Poety. Żadne muzeum nie może pochwalić się taką liczbą tych niezwykle cennych książek. Przecież w nich jest żywy głos Szewczenki, bicie jego serca. Oto, na przykład, napis: „Cystemu sercem, dobremu kozakowi Ołeksandrowi Łazarewskiemu. 6 lutego 1860 r. Kobziarz Taras”. Widzimy też słomkowy kapelusz, w takim Taras chodził na dnieprowskie urwiska malować. A także biurko, a na nim — pióro Tarasa, kałamarz i fajka ze słoniowej kości, ozdobiona srebrem. Podarował ją Szewczence Mykoła Kostomarow. Jest i fisharmonia, która też była tutaj za czasów Kobziarza. Miło dowiedzieć się, że obecnie nie ma problemów także z odwiedzającymi. Przychodzi wykształcona młodzież: uczniowie, studenci. Małe dzieci zadają zdumiewające pytania o Bractwo Cyrylo-Metodiańskie. Bywają zagraniczni dyplomaci. Przyciąga ich od zgiełku na ulicach szczególna aura muzeum: świat naszego narodowego geniusza i proroka Szewczenki. Jak wiadomo, Taras Hryhorowycz mieszkał w Kijowie w wielu miejscach, jednak te domy nie zachowały się do dzisiaj. W dorobku twórczym artysty są szkice Kureniówki, Monasteru Wydubickiego, Mogiły Askolda, kościoła św. Aleksandra. Szewczenko miał nadzieję wydać i zadedykować Kijowowi album. Został mianowany wykładowcą rysunku na Uniwersytecie Kijowskim św. Włodzimierza, ale areszt 5 kwietnia na długo rozłączył go z Ukrainą… A był to szczęśliwy rok twórczej pracy! Poetę witał cienisty ogród na ulicy Kozie Błoto, kiedy wcześnie rano szedł malować ruiny Złotych Wrót. Zachowało się jedyne drzewo, które pamięta Szewczenkę — 200-letnia morwa. Obok domu był budynek gospodarczy i lodownia. Wtedy posiadłość była całkiem spora, ale tradycyjnie w tej części miasta nie uprawiano warzyw, jedynie trzymano bydło: kozy i krowy. Bardzo smaczną wodę kupowano od wodo-wozów czy nosiwodów albo nabierano w fontannach, bo studni na podwórzu nie było. Wyobraźmy sobie — oto tymi schodami, po których ostrożnie stąpamy, wchodził do swojej pracowni, która jest na górze, sam Szewczenko! Jakby wyraźnie słyszymy jego kroki. Widzimy, jak bierze pędzel, ołówki, szkicownik… P. S. Redakcja wyraża podziękowanie kierownictwu i wszystkim pracownikom muzeów, którzy swoją pracą i szczerym słowem pomagają odwiedzającym pojąć wielkość Szewczenki, a także za ich szlachetną pomoc w napisaniu tego materiału.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
