Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 10strona oryginału ↗

ŻYCIE SŁAWNYCH

Слово Просвіти, №10 за 2008 рік

Wołodymyr MELNYCZENKO, dyrektor generalny Centrum Kultury Ukrainy w Moskwie, doktor nauk historycznych. Ciąg dalszy. Początek w nr 6, 7, 9 za 2008 r. TARAS SZEWCZENKO: „POJECHALIŚMY Z MICHAŁEM SIEMIONOWICZEM DO MIASTA”. 18 marca 1858 roku Szewczenko i Szczepkin po raz pierwszy po chorobie poety razem wyjechali z domu. W dzienniku Tarasa Hryhorowycza czytamy: „Po pierwszej godzinie pojechaliśmy z Michałem Siemionowiczem do miasta. Zajechaliśmy do Maksymowicza. Zastaliśmy go w kłopotach wokół „Ruskiej biesiedy”. Gospodyni jego nie zastaliśmy w domu. Była w cerkwi. Odbywa spowiedź. Wkrótce zjawiła się ona i mroczna siedziba uczonego pojaśniała. Jakie miłe, wspaniałe stworzenie. Ale co w niej najbardziej czarujące, to czysty, nietknięty typ mojej rodaczki. Zagrała dla nas na fortepianie kilka naszych pieśni. Tak czysto, bez manier, jak żadna wielka artystka grać nie potrafi. I gdzie on, stary antykwariusz, wykopał takie świeże, czyste dobro. I smutno, i zazdrośnie. Napisałem jej na pamiątkę swój „Wiosenny wieczór”, a ona podarowała mi do noszenia na szyi kijowski obrazek. Naiwny i wspaniały prezent”. Słowa kluczowe w tym zapisie: „I smutno, i zazdrośnie”. W rodzinie 54-letniego Michała Maksymowicza, który był o dziesięć lat starszy od poety, ale miał młodą, urodziwą, czystą i duszną żonę, pogrążony w smutku i wyniszczony na zesłaniu Szewczenko z całą goryczą poczuł, jakie prawdziwe ziemskie radości ominęły go w życiu. Taras Hryhorowycz całe życie cierpiał z powodu samotności, którą mogła wypełnić tylko wierna żona. Przypomnijmy jego poetyckie wersy: „Jedną łzę z oczu karych — I… pan nad panami!..”. Niedawny epizod z Kateryną Piunową w Niżnym Nowogrodzie świadczył nie tyle o kolejnym rozczarowaniu poety w miłości, co potwierdzał jego żarliwe ludzkie pragnienie kochania i bycia kochanym oraz posiadania własnej rodziny. Oto dlaczego głęboki, przejmujący smutek i ciepła, ściskająca za serce zazdrość ogarnęły go po znajomości z rodziną Maksymowiczów, z „atrakcyjną dla Szewczenki parą” (Iwan Dracz). Ciepły i zachwycony stosunek do „szczerej rodaczki” czuć również w zapisie dziennikowym z 21 marca: „Wieczór spędziłem u swojej miłej rodaczki M. W. Maksymowicz. I mimo Wielkiego Piątku, ona, miła, cały wieczór śpiewała dla mnie nasze rodzinne, płynące z duszy pieśni. I śpiewała tak serdecznie, wspaniale, że wyobraziłem sobie siebie na brzegach szerokiego Dniepru. Zachwycające pieśni! Czarująca śpiewaczka!”. Ile w tych słowach przyciszonej tęsknoty za domowym ogniskiem i kobiecym ciepłem! A jeszcze więcej — za rodzinną Ojczyzną, za Ukrainą, za Dnieprem… Gdzie mieszkał Michał Maksymowicz, który przyjechał z Ukrainy do Moskwy? „Adres-kalendarz mieszkańców Moskwy” za 1857 rok twierdzi, że w zaułku Dziewiatinskim dzielnicy Miasnickiej, w domu Hofmana, niedaleko cerkwi Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy na ulicy Pokrowskiej (zburzona w 1936 roku). Sprawdzamy informację w mało znanym „Indeksie alfabetycznym do planu części Miasnickiej”. Rzeczywiście, dom radcy dworu Lwa Hofmana był położony w zaułku Dziewiatinskim, który wychodził na ulicę Pokrowską. Zmierzając do Maksymowicza, Szewczenko i Szczepkin przejeżdżali przez Marosiejkę — ulicę, której nazwa jest związana z Ukrainą. Prawdopodobnie cerkiew, o której wspomina Szewczenko w dzienniku i którą odwiedzała podczas jego pierwszego przyjazdu Maria Maksymowicz, i była

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn