Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 12strona oryginału ↗

ŻYCIE BEZ «HAPPY ENDU» Lilia Maksymenko. Pióro Maat. — „Jarosławiw Wał”, 2010

Слово Просвіти, №10 за 2011 рік

każdy los osobno — jak te kolorowe szkiełka w prostym zabawkowym kalejdoskopie: jeden wstrząs i powstaje zupełnie przypadkowy wzór. I rzeczywiście, dlaczego taki okrutny splot okoliczności: przypadkowy postój we wsi przy drodze, przypadkowy napad miejscowego pijaczka, ciężkie postrzelenie męża i długie miesiące, lata walki o życie… Na wszystkim leży piętno przypadku — los z garści szkiełek układa się w przypadkowy wzór. Bardzo oszczędnymi, a zarazem zdumiewająco precyzyjnymi pociągnięciami — urywanymi, krótkimi, pulsującymi zdaniami — pisarka oddaje stan duszy swojej bohaterki, bezdenność jej rozpaczy: „Opadła na kolana. Ujęła jego głowę. Poczuła, jak ręce przylepiają się do włosów. Nie było uczuć. Żadnych. I nic nie było”. A dalej — „nie ma na świecie nic bardziej niehigienicznego niż samo życie”… Dalej — życie, straszne w swojej nagości, w swoim skrajnym naturalizmie, aż dziwne się staje — jak znalazła w nim schronienie miłość? Życie — „smród nieszczęścia… jak od kloszarda zalatujący brudną bielizną”. Życie — duchowy trędowaty szpital — od twojej biedy trzymają się na dystans, jak od zarazy przenoszonej powietrzem, a ty powtarzasz z dnia na dzień jak mantrę: „Z tym trzeba żyć”. Ona tak mało, jak się okazuje, potrzebowała. Finał tej okrutnej historii wstrząsa do głębi duszy: człowiek, straszliwie okaleczony w pojedynku ze śmiercią, mimo bólu kuśtyka do morza, przerażając wypoczywających swoimi okropnymi bliznami po odleżynach; jeden cudzoziemiec, który z boku obserwuje to godne podziwu pragnienie życia, podejdzie do śmiałka i na znak szacunku w milczeniu uściśnie mu dłoń… „Kto to?” — zapytają dzieci. „Los — odpowiem…”. Więc jaki jest udział przypadku w ludzkim losie i dlaczego ten wzór w kalejdoskopie wieczności układa się właśnie tak, a nie inaczej? I czy to aż takie prawidłowość, fatalna dana, jak się wydaje na pierwszy rzut oka? Nie przypominam sobie bardziej uderzającej historii miłości spośród wszystkich przeczytanych przeze mnie w ostatnich dziesięciu latach. Być może tylko prawdziwe, przejmujące historie miłości na tle kołymskiej wiecznej zmarzliny w powieści Jewgienii Ginzburg „Stromy szlak” mogłyby stanąć w jednym szeregu z tą ludzką tragedią, tak wzruszająco i prawdziwie opowiedzianą przez Lilię Maksymenko. Wydaje się, że pisarka osiąga taką siłę artystyczną tylko dlatego, że nic nie musiała tu wymyślać — wszystko to przeżyła sama, wycierpiała, przepuszczone przez jej własne

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn