Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

MYCHAJŁO SŁABOSZPYCKYJ: „JAROSŁAWIW WAŁ” WYSZEDŁ NA NOWY POZIOM

Слово Просвіти, №10 за 2011 рік

— „Jarosławiw Wał” może się obecnie pochwalić: mamy poważny aktyw autorski. Nasza współpraca z autorami nabiera systemowego charakteru. Dlatego jeśli już wydajemy książkę pisarza, to staje się to początkiem długotrwałej współpracy z nim — i „Jarosławiw Wał” publikuje szereg jego utworów. Powiedzmy, po „Czarnym Woronie”, z którym Wasyl Szklar został zwycięzcą naszego konkursu literackiego „Jarosławiw Wał”, wznowiliśmy jego powieści „Elemental” oraz „Ni-kub. Krew nietoperza”. Także, myślę, ostatecznie „naszym” autorem jest Wałerij Hużwa — u nas ujrzały światło dzienne dwie książki jego poezji („Wertohrad” i „Weża”) oraz dwie prozy („Stygma. Widmo Szekspira” oraz „Próba życia”). A niedługo wyjdzie jego nowy tomik poetycki „Porcelanowy anioł”. Naszym odkryciem jest historyczna powieściopisarstwo Iwana Korsaka („Cicha prawda Modesta Łewyckiego”, „Kapelan armii UNR”, „Tajemnica świętego Arseniusza”, „Ataman Czajka”, „Dzieci Jafeta”) — jesteśmy dumni z tego, że te utwory zdobyły ogólnoukraiński rozgłos… — Nie ostatnie znaczenie miało tutaj to, że „Jarosławiw Wał”, jak chyba żadne inne wydawnictwo, poświęca wiele wysiłku właśnie na promocję swoich książek. — Oczywiście. Te utwory, które uważamy za szczególnie ważne we współczesnym procesie literackim, reklamujemy i propagujemy. Książkę mało jest wydrukować — trzeba ją jeszcze pokazać, trzeba o niej opowiedzieć, trzeba za nią agitować. Takie jest obecnie życie. Nasze społeczeństwo nie ceni należycie książki. Wszystkie siły ludzie wydają na przetrwanie i, jak to się mówi, nie w głowie im książka. Dopiero w ostatnich pięciu-sześciu latach zaczęło odradzać się zainteresowanie książką. — Wymienił Pan kilku pisarzy, z którymi współpracuje „Jarosławiw Wał”, ale w rzeczywistości jest ich znacznie więcej… — Tak. Tutaj i Wołodymyr Bazylewski z dwiema książkami krytyki literackiej i publicystyki literackiej „Łuk Odyseusza” oraz „Zimny prysznic historii”. Tutaj i Hałyna Pahu- Jewhen BUKET Demaskują i sprawiedliwie załatwiają prawie wszystkie incydenty opisane w książce — czworo przyjaciół, szczerych miłośników przyrody: muzyk, wykładowca, milicjant na emeryturze i młody hydraulik. Szczerze mówiąc, nie bardzo chciałbym trafić do ich towarzystwa — za każdym razem, gdy zbierają się razem, przydarzają im się przeróżne przygody. To, jak dla mnie, za dużo nawet dla miłośników sprawiedliwości. Ale po przeczytaniu powieści pozostają tylko pozytywne emocje, duma z czynów tych zdesperowanych mężczyzn. Pewnie autorowi udało się przekazać to, co najważniejsze: poczucie człowieczeństwa, szczerej przyjaźni między ludźmi i z przyrodą. Tego wszystkiego nam dzisiaj brakuje w codziennym życiu. Zamiast tego codziennie widzimy rezultaty działalności „kłusowników” wszystkich szczebli — od polityków po niektórych sąsiadów, którzy już dawno stracili ludzkie oblicze… Karzą zatrzymanych kłusowników niezwykle rzadko: powiedzmy, z 11 tysięcy kłusowników myśliwskich mogą pociągnąć do odpowiedzialności karnej tylko pięciu-sześciu, a suma grzywien na jednego takiego „szkodnika” jest śmieszna. Średnio od kłusowników ściąga się około 0,1% wyrządzonej przez nich szkody. Corocznie na Ukrainie konfiskuje się około 100 tysięcy narzędzi kłusowniczych, chociaż, według przybliżonych obliczeń, w rękach tylko kłusowników rybnych jest z jej zadziwiającą powieścią „Zaczarowani muzycy”. A obecnie przygotowujemy do druku nową jej powieść. Tutaj i Petro Kraluk, którego powieść „Sześciodniowiec, albo Korona domu Ostrogskich” miała niemały rozgłos. A teraz mamy w pracy jego nowy utwór „Silni i samotni”. Mam nadzieję, że za kilka miesięcy ten utwór będzie można kupić. Niedawno wydaliśmy zbiór esejów „Anabasis” ciekawej poetki Nadiji Stepuły. Niedługo wyjdzie jej powieść, w której Stepuła odkrywa się jako twórcza osobowość o naprawdę szerokim zakresie. Ta powieść — to nie tradycyjna, „linearna” proza, dla charakterystyki takiej prozy jest niemało określeń w rodzaju „autorska”, „eksperymentalna”, „strumień świadomości” — i wszystko to prawda, ale nie w pełni odzwierciedla osobliwości takiego pisarstwa; to coś podobnego do techniki kombinowanej, kultywowanej w malarstwie. Jestem przekonany, że powieść Nadiji Stepuły — to powód do dyskusji o możliwych drogach rozwoju prozy w przyszłości. — „Jarosławiw Wał” wydał książkę Ołeksandra Kłymenki „Korostyszewski Płatonow”, która również wyróżnia się nietradycyjnością autorskiego pisarstwa… — Tak, Kłymenko również pisze w stylu nietradycyjnej prozy. Próbuje syntetyzować kilka manier stylowych (i dobrze mu to wychodzi). Utwór jest otwarty na różne odczytania — zdaje się zawierać kilka „szyfrów”, które czytelnik musi odgadnąć. Mniej więcej taką samą osobliwość ma powieść Stepuły, choć napisana jest w zupełnie innej manierze stylowej. Stepuła — metaforyczna i dynamiczna w stylu. Kłymenko, można by rzec, introwertyczny i emocjonalnie powściągliwy. — Szeroki rozgłos zyskała wydana w „Jarosławiwym Wale” powieść Myrosława Docyncia „Lis w winnicy”. Dlaczego zainteresował się Pan właśnie tym autorem? — Powieść Docyncia — to utwór dla wszystkich. To — prawie kryminał; jest tam zawrotna, oryginalnie zbudowana fabuła. Jest tam wielka tajemnica i wielkie namiętności. Docyncia jest wybrednym stylistą. Dlatego ja, przeczytawszy powieść, od razu zdecydowałem: wydajemy — „Lis w winnicy” stanie się jedną ze swoistych wizytówek „Jarosławiwego Wału”. — Co Pan obecnie ma, jak to się mówi, w redakcyjnej teczce? — Po pierwsze, wydajemy powieść Jurija Szczerbaka. Prawie ćwierć wieku milczał ten prozaik, który był w Wydawnictwo „Jarosławiw Wał” pojawiło się ponad dziesięć lat temu. Liczba książek, które ujrzały w nim światło dzienne, zbliża się do dwustu. Wśród tak rezonansowych wydań, jak, powiedzmy, „Ukraina — ziemia kozaków” Pawła Chalebskiego, „Prawda o Rosji” Astolphe’a de Custine’a, „Słowo i dzieło carskie” Mykoły Horbania czy „Encyklopedia rosyjskiej duszy” Wiktora Jerofiejewa, jest też wiele książek współczesnych ukraińskich pisarzy (oczywiście, tyle ich dzisiaj nie wydaje żadne wydawnictwo). Od tego też zaczyna się nasza rozmowa z dyrektorem „Jarosławiwego Wału”, znanym pisarzem Mychajłem SŁABOSZPYCKYM. „JAROSŁAWIW WAŁ” SPOTYKA SIĘ ZE SWOIMI CZYTELNIKAMI 15 marca br., we wtorek, o 17.00 w Domu Nauczyciela (ul. Wołodymyrska 57, metro „Teatralna”) — wieczór wydawnictwa „Jarosławiw Wał”. W wieczorze biorą udział autorzy wydawnictwa, którzy będą prowadzić dialog z czytelnikami. Wieczór prowadzi M. Słaboszpycki.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn