Strona · s. 2strona oryginału ↗
MYKOŁA PORYWŚKYJ: «POŁĄCZYĆ DOŚWIADCZENIE Z ENERGIĄ»
Слово Просвіти, №10 за 2011 рік
— Panie Mykoło, czy Pan naprawdę wierzy, że można dwa razy wejść do tej samej rzeki? Czy rzeczywiście można powtórzyć ten sam fenomen, jakim był społeczny Ludowy Ruch Ukrainy? — Przynajmniej trzeba spróbować. Dziś nie ma alternatywy dla zjednoczenia. Ukraińska Rada Narodowa właściwie po to została stworzona, aby pojawiła się bezpartyjna platforma porozumienia sił narodowo-patriotycznych: zarówno partii, jak i organizacji społecznych. Międzypartyjne zjednoczenie to coś innego. Obecnie powstało kilka centrów przyciągania: „Front Zmian” Jaceniuka, WS „Swoboda” Tiahnyboka, BJuT Tymoszenko. I każdy z nich przekonuje: wszyscy przechodźcie do mnie. Źródła tkwią w problemie, który nie został rozwiązany na III—IV zjeździe Ruchu. Wtedy trwała dyskusja: czy LRU to partia, czy organizacja społeczna, która jednoczy partie polityczne? Mychajło Horyń, ówczesny przewodniczący sekretariatu Ruchu, i ja, przewodniczący Rady Koordynacyjnej, broniliśmy idei, że Ruch musi być szeroką organizacją społeczną. Ale wewnątrz powinna zostać stworzona partia polityczna, która opiera się na strukturach społecznego Ruchu. Sprzeciwiali się nam zwolennicy Czornowoła, twierdząc, że w Ruchu nie powinno być dwupoziomowego członkostwa. Więc przekształcili Ruch w partię, przez co skurczył się dziesięciokrotnie, bez szerokiej organizacji społecznej, która zapewniłaby szerokie poparcie społeczne. A dalej wszystko potoczyło się drogą, która doprowadziła aż do rozłamu w 1999 roku, z jego strasznym finałem. W rezultacie: organizacja o ogromnych potencjalnych możliwościach zeszła z pierwszoplanowych ról na arenie politycznej. Myślę, że się Pan zgodzi, i nie jest to przesada, — ukraińska sprawa narodowa poniosła klęskę. — Patrząc wstecz, proszę powiedzieć, jaka jest przyczyna niezdolności do zjednoczenia się narodowych demokratów, jak to mówią, nawet przed rozstrzelaniem? — Trochę historii. Swego czasu proponowałem „Naszej Ukrainie” oraz liderom 10 partii wchodzących w skład tego bloku: twórzmy konfederację partii politycznych. Partia Chrześcijańska zajmowałaby się w niej swoim kierunkiem, chłopska — swoim, młodzieżowa — swoim itd. Partie, które wstępują do tej konfederacji, powinny wybrać główny organ zarządzający — radę polityczną, której decyzje byłyby obowiązkowe i rozstrzygające dla wszystkich partii i ich członków. I zostało to przyjęte. Był list „Naszej Ukrainy” do liderów partii z podpisem R. Bezsmertnego, w którym popierano tę ideę, a nawet wyznaczono datę jej realizacji. Ale potem, kiedy radę polityczną „Naszej Ukrainy” objął W. Bałoha, oświadczył, że to nie jest potrzebne. „Wszystkie partie prawicowe muszą się rozwiązać i wtedy wstąpić do „Naszej Ukrainy”, w przeciwnym razie je zniszczymy! Będzie tylko „Nasza Ukraina” — to usłyszałem osobiście od niego. W rezultacie góra urodziła mysz: Bałoha stworzył jeszcze jedną partię i na tym cała konsolidacja się skończyła. W tym właśnie problem, że każda próba zjednoczenia partii kończy się stworzeniem jeszcze jednej partii — „najbardziej prawicowej”. — Dobrze, zatem na jakich podstawowych zasadach możliwe jest nowe zjednoczenie w obecnych warunkach politycznych? — Blokowe zjednoczenia międzypartyjne pokazały swoją nieżywotność. Tak było z blokiem „Nasza Ukraina” (10 partii), tak było z zjednoczeniami partyjnymi „Prawica” (4 partie), potem — „Nasza Ukraina—Ludowa Samoobrona” rozpadły się itd. Przykłady można mnożyć. Uważam, że trzeba wracać do zasady federacyjnej, przy której w procesie wspólnej pracy dojdzie do połączenia lub zjednoczenia partii. Musimy przyznać, że siły narodowo-patriotyczne dziś nie mają takiego lidera, który byłby zdolny zjednoczyć siły narodowo-patriotyczne. Niestety, nie ma. Być może jutro się pojawi, wyłoni się z tego konglomeratu partii, sił, liderów. Dlatego UNR proponuje stworzenie z przedstawicieli partii o orientacji narodowo-patriotycznej stale działającego komitetu organizacyjnego, który przynajmniej zrobiłby pierwszy krok — połączył wysiłki partii przy przeprowadzaniu ważnych wydarzeń społeczno-politycznych, takich jak: obchody ważnych dat historycznych, honorowanie wybitnych Ukraińców, przeciwdziałanie antyukraińskim działaniom władzy, przeprowadzanie działań państwowotwórczych, konsolidujących, jak na przykład „Wschód i Zachód razem” itp. Oto co może posłużyć za fundamenty dla międzypartyjnego porozumienia. Oczywiście, nie można zrobić wszystkiego od razu, ale najpotężniejsza rzeka zaczyna się od małych strumyków i źródełek. Taka jest pozycja Ukraińskiej Rady Narodowej. — I tę pracę już Państwo rozpoczęli… — Kiedy były obchody Dnia Marynarki Wojennej Ukrainy w Sewastopolu, my — jedyna organizacja, która zdołała przywieźć tam przedstawicieli z 14 obwodów. Odbył się rajd samochodowy po Sewastopolu z flagami narodowymi. Delegacje odwiedziły ukraińskie okręty wojenne, wręczyły kapitanom flagi państwowe, załodze — skompletowane biblioteczki książek patriotycznych, marynarzom — prezenty. Odwiedziliśmy ukraińskie liceum w Sewastopolu i ukraińską szkołę — w Bakczysaraju i również podarowaliśmy biblioteczki. Jeszcze jedna akcja, którą przeprowadziliśmy, — to uczczenie pamięci uczestników 2. Zimowego Marszu armii UNR, którzy zostali rozstrzelani we wsi Bazar w obwodzie żytomierskim. Dzięki UNRadzie udało się wyjechać z
Kijowa czterema autobusami przedstawiciele różnych partii i organizacji społecznych, w tym także „Proświty”. Z góry umówiliśmy się, że jedziemy w to święte dla każdego świadomego Ukraińca miejsce, odrzuciwszy precz partyjne ambicje i rywalizację, bez partyjnych sztandarów. Ale ustalenia dotrzymały się równo pół godziny. Najpierw pojawiła się „Swoboda” ze swoimi sztandarami, a za nimi reszta również podniosła partyjne flagi. — Jak przebiega proces negocjacji? Co dzisiaj oferuje potencjalnym uczestnikom Ukraińska Rada Narodowa? — Niedawno rozmawialiśmy z przedstawicielami dziesięciu partii. Ale teraz partie, zwłaszcza liderzy partii parlamentarnych, nie odczuwają potrzeby posiadania takiej platformy do dyskusji, jaką jest URN. Pośrednio deklarują: jesteśmy partią parlamentarną… A wy kim jesteście? Przy tym zapominają, że wszystko płynie, wszystko się zmienia. Wydaje mi się, że to ludzie wczorajszej polityki. Oni mają inną platformę porozumień — kuluary Rady Najwyższej. Oto przykład partyjnego egoizmu. Zatem URN musi przekonać o celowości przeprowadzania wspólnych działań politycznych wszystkich, którzy nie stracili dzisiaj zdrowego rozsądku i widzą nie tylko to, co dzieje się w polityce dzisiaj, ale także tendencje i okoliczności, które będą jutro. — Jakie jest następne wydarzenie społeczne URN? — Do Ukrainy przyjeżdża na zaproszenie URN Vytautas Landsbergis (pierwszy prezydent Litwy, deputowany Parlamentu Europejskiego, jeden z założycieli Sąjūdisu). URN przeprowadzi z nim spotkanie. Będziemy mieli o czym rozmawiać i umówić się na wznowienie tej współpracy, którą mieli kiedyś Ruch i Sąjūdis, już w wykonaniu Rady Narodowej. 5 marca — obchody śmierci głównego dowódcy UPA R. Szuchewycza, dalej rocznica Szewczenki. Listę wydarzeń zatwierdziliśmy. — Czas leci, sytuacja zmienia się niemal codziennie. Stara gwardia — to wspaniale. Ale sprawa stokroć może zyskać, jeśli połączy się doświadczenie z energią. Może trzeba szukać, wychowywać, przygotowywać innych ludzi, nieuprzedzonych, młodych, wykształconych, energicznych, bezdyskusyjnych — liderów spośród młodzieży? — Wychowanie młodzieżowych liderów wymaga znacznych środków, wysiłku i czasu. To nasz dawny dylemat: czemu biedny, bo głupi; czemu głupi, bo biedny. Podam przykład. Republikańska Partia Chrześcijańska, której przewodzę, przez sześć lat, każdego lata, organizowała młodzieżowe obozy w Karpatach. Zapraszaliśmy tam 50—80 młodych ludzi z różnych obwodów Ukrainy na szkolenie młodzieżowych liderów. Przygotowywaliśmy odpowiednie programy nauczania: jak przygotować zebranie, jak występować na wiecu, wygrywać wybory, organizowaliśmy gry biznesowe. Umiem to robić i ten program wyszkoliliśmy idealnie. I wiecie, dlaczego świadomie go zwinęliśmy? Bo jego wynik był taki: nie więcej niż pięć-sześć procent z tych, którzy przechodzili szkolenie, chciało kierować organizacjami partyjnymi, brało udział w wyborach. A liderami zostawało jeszcze mniej. Większość uczestników, po prostu korzystając ze środków partii, przyjeżdżała w Karpaty odpocząć, odwiedzić ciekawe miejsca, jako tako odbyła szkolenie i potem mówiła: dziękujemy! To było fantastyczne! Nigdy tego nie zapomnimy. I te dziewięćdziesiąt pięć na sto osób nigdy nie poszło do polityki. Oczywiście, dla nich osobiście nasze szkolenie nie poszło na marne, wpłynęło na kształtowanie ich światopoglądu. Swoją drogą, nigdy nie zapomnę takiego przypadku. Jedziemy pociągiem z Kijowa z grupą młodzieży na szkolenie. W wagonie przy gitarze śpiewają „Droga moja stolico, droga moja Moskwo”. Okazuje się, że nie znali innych piosenek do śpiewania przy gitarze. Przeprowadziliśmy wtedy konkurs na najlepszą piosenkę powstańczą. Pierwsza nagroda dla zwycięzców — koszyk z truskawkami. Rozdaliśmy śpiewniki, nuty, gitary. I już kiedy wracaliśmy z obozu do domu, z sąsiednich wagonów przychodzili zdziwieni pasażerowie, bo myśleli, że to powstańcza bojówka jedzie. Młodzież już znała i śpiewała patriotyczne piosenki powstańcze, ukraińską estradę. Czyli pozytywny wynik był, ale nie taki, jak zamierzano. Do struktur partyjnych młodzież, niestety, nie spieszy się. Ci zaś, którzy przychodzą, chcą wszystkiego i od razu. Każdemu chce się zostać deputowanym z listy partii. Zajmować się mrówczą pracą nad kształtowaniem świadomości narodowej, utwierdzaniem chrześcijańskich wartości moralnych, rozprowadzać ulotki, gazety, pracować z wyborcami — to uciążliwe. — Czyli obecnie młodzieżowego programu u was nie ma… — Niestety, takiego, jak trzeba, nie ma. Jest niewielki program URN „Wschód i Zachód razem”. Zdołaliśmy dwa razy w roku dzieci z Donbasu, Wuhłedaru wysłać na Święta Bożego Narodzenia oraz na Wielkanoc w obwód tarnopolski do gościnnych tamtejszych rodzin. Ale to kropla w morzu ponad czterdziestomilionowej populacji Ukrainy. W ogóle to powinna robić władza w ramach programu współpracy międzyobwodowej, nawiązywania przyjaznych więzi między szkołami, uczelniami itd. Ale w praktyce widzimy — siły rządzące: regionali, komuniści, litwinowcy mają na myśli zupełnie co innego — jak na sprzecznościach i zderzaniu czołami ludzi z różnych regionów Ukrainy podnieść dzięki temu swój ranking, wizerunek. Od czasu do czasu rzucają ludowi jakąś kość i tym przekupują swoich wyborców. Dlatego zacieranie różnic (ekonomicznych, politycznych, kulturowych, językowych między Wschodem a Zachodem) jest dla nich równoznaczne ze śmiercią. A kto będzie pracował przeciwko sobie? — Ale pracować mimo wszystko trzeba. Jak mawiał kiedyś Jewhen Czykałenko: z psiego obowiązku. Politycy przychodzą i znikają, przeważająca część w niebyt, a narodowi, ukraińskiemu narodowi, trzeba żyć na tej praojcowskiej ziemi. Innej nie mamy… — Zgadzam się. Ponad dwadzieścia lat pracuję w polityce nie z „psiego”, a z patriotycznego obowiązku. Swoją drogę polityczną zaczynałem jeszcze od Towarzystwa Języka Ukraińskiego, którego delegatem na Zjazd Założycielski byłem w 1988 roku. Powiem tylko to, z czego jestem najbardziej dumny — ze swoich książek. W ostatnim czasie wyszły cztery. „Tylko ruchem życie obejmiesz”, „Klucz od szczytu”, „Zapomniany testament bojownikom za Ukrainę”, „Burzą bitwa grzmiała”. Największy sukces ma „Burzą bitwa grzmiała” — o losie krymczanina, Rosjanina, którego jako 16-letniego nastolatka Niemcy wywozili na przymusowe roboty do faszystowskich Niemiec, a w Dubnie uwolnił go oddział UPA. On, dzięki przypadkowi, został bojownikiem UPA, adiutantem bardzo znanego dowódcy Jurka (Jurija Czujkowskiego). Jako upowiec brał udział w walkach przeciwko wojskom niemiecko-faszystowskim, polskiej Armii Krajowej, własowcom, sowieckim partyzantom… W tej historii uderza to, że chłopak pozostał jedynym żywym z półtysięcznego kurenia UPA w Dubnie. Nazywa się Wołodymyr Czeremoszencew, do dziś mieszka w Bakczysaraju. Tę książkę przetłumaczyliśmy na rosyjski, wydaliśmy w pięciotysięcznym nakładzie i rozprowadzaliśmy w szkołach Krymu, Donbasu, Ługańszczyzny. Mimo szalonej propagandy wrogów ukraińskiej niepodległości, ludzie muszą znać prawdziwą historię walki o państwo ukraińskie. I będziemy robić wszystko, aby prawda torowała sobie drogę do każdego Ukraińca. Rozmawiał Mykoła CYMBALIUK
Niedawno w murach Seminarium Duchownego UCP Patriarchatu Kijowskiego, które znajduje się w Monasterze św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach, odbyło się Wielkie Zgromadzenie Ukraińskiej Rady Narodowej. Zgromadzenie pobłogosławił Jego Świątobliwość Patriarcha Kijowski i całej Rusi-Ukrainy Filaret. Przedstawiciele sześciu partii: KUN, WS „Swoboda”, UNP, RChP, UNA, URP „Sobór” oraz największych organizacji społecznych: Związek Oficerów, towarzystwa „Proświta”, „Memoriał”, Towarzystwo Prawnicze, Ukraińska Wspólnota Kijowa, Międzynarodowa Liga „Matki i Siostry” doszli do porozumienia w kwestii konieczności zjednoczenia wysiłków na rzecz przyszłości Ukrainy. W Deklaracji zaznaczyli oni w szczególności, że w warunkach prowadzenia polityki ukrainofobii, ustanowienia dyktatury oligarchicznej, przekształcania Ukrainy w państwo policyjne, prześladowania przez organy władzy ukraińskich organizacji narodowo-patriotycznych, wzmagania nacisku władz na media, rośnie rola partii politycznych i organizacji społecznych w rozwiązywaniu problemów społecznych. W dokumencie końcowym ogłoszono również utworzenie komitetu organizacyjnego w celu przeprowadzenia wspólnych przedsięwzięć społecznych i politycznych w bieżącym roku oraz zatwierdzono ich wykaz. Uczestnicy porozumieli się w sprawie koordynacji działań i wspierania wszelkich kroków w dziedzinie ochrony praw i interesów narodowych Ukraińców. Od podpisania Deklaracji, do czasu podjęcia decyzji przez organy kierownicze, wstrzymały się UNP (I. Zajeć) oraz URP „Sobór” (A. Matwijenko). O niełatwej sytuacji związanej z jednoczeniem ukraińskich sił narodowo-patriotycznych oraz zagrożeniach, które znów na nie czyhają, opowiedział Mykoła POROWSKI, przewodniczący WGO „Ukraińska Rada Narodowa”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
