Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Petro OSTAPJUK: «U mnie róża płonie pod oknem»

Слово Просвіти, №10 за 2017 рік

On w swojej wsi, gdzie gospodarstwo natur, Wyjdzie ze snopów pszenicy, jak zza ambrazur. Gdzieś w oborze cielę, gdzieś w zagrodzie knur, Oj, już nie widać nic pośród białych bur! Kto mu wpadł w ręce, która ze szkolnych mazur? Z smutnych pieśni, z gorzkich partytur? Jaki tam stał mur-mur? A kysz, a kysz, a kysz! Panie, gdzieś Ty jest, gorsze niż tortury ten l'amour! …Niby z płócien starych francuski smutny mur, Dziewczynka na dywanach, zapach tajemnych mikstur, I dziwny ateński dziwak słoneczny Epikur, Jak degustator stary, smakuje koniak de leur. Pieśń bożonarodzeniowa Och, jakie one, konie, bystre! Och, jaka ona sroga, zima! I ten wiatr ze styczniowym świstem, Jak wesoły rudy wiedźmak. Och, dźwięczne złote kopyta, Och, świąteczny bożonarodzeniowy pył! Och, lećcie, lećcie, lećcie Ile ducha i ile sił! Och, wy, konie lekkie, bożonarodzeniowe! Och, rękami biedę rozgonię! Och, jak słonecznie i rumiano Kolędnicy prowadzą kolędę. Och, bożonarodzeniowe wesołe konie, Och, choinek zaśnieżony śmiech! I w moich złotych dłoniach — Prezenty wesołe dla wszystkich. Och, jakie one, konie, bystre! Och, jaka ona sroga, zima! I ten wiatr ze styczniowym świstem Jak wesoły rudy wiedźmak… W mieście białego lwa W mieście białego lwa żyje smutna królowa, I tajemnica tam południowa, i smutek tam nie powierzchowny. I zimno w mieście tym, niby w przytułku cudzym, Nie Lwów to i nie Oklahoma, i od chłodu tam aż skręca. Żyją tam powolne cienie w kurzu gorzkim pajęczynnym, I patrzą oczy dziecinne z otchłani starej winy. Tam szafy stoją zwierciadlane, chociaż ani łóżek tam, ani sypialni, I listy ktoś czyta pożegnalne, i — znaki w całości pytające. Smutna królowa i ciemna listy komuś pisze tajemne, W niej siły nurtują daremne i uczucia nieodwzajemnione. U niej we włosach wiatr i toczy się paciorek z liter, Dusza jej nie ogrzana i za nią u niej już lato. W mieście białego lwa żyje smutna królowa. A u lwa głos stalowy i policzki jedwabno-baranie. I pełno u niego roboty, i po prostu ciągłe troski. Pałac jego w stylu gotyk i na każdym szczycie — kotek. Aleje w parkach stylowe, tam wiatr hasa swawolnie. Powszechnie łączność jest mobilna i egzotyczne rośliny. U lwa życiowa karma — zrzucać z szyi jarzma, U niego brak hamulców i zawsze zaniepokojona mama. Ta mama — stara lwica, niby medialna kapłanka, Tak równo chodzi, jak szpica, lecz lew niczego nie uczy się. U niego młodzieńcze głupoty, choć śluby jego wszystkie de iure. I trzepoczą ciepłe amury, i aromatyczne olejki wciąż kurzą. I tylko w gotyckie noce pod księżycem światło-mlecznym Lew zagląda im w oczy i o czymś potajemnym szepcze. A lekkomyślne amury, niby glamour lemury, Plują na smutek i żal i śpiewają jakieś kalambury. I co im wszystkie tajemnice, i co im te ślubne kunice, Miejscowe i zamorskie żar-ptaki, piękne i nie bardzo te twarze, Jeśli w tym mieście lwa żyje dziwna królowa, U której smutek południowy i niewydolność sercowa. Ona nie wychodzi z domu: u niej wszechświatowe zmęczenie. I kto wie, gdzie kropka, gdzie przecinek, i przytomna ona czy drgawkowa. I tylko w dni noworoczne cichy odchodzi rozpacz I drżą te chude przedramiona, i błyskają białe świece. — O, masko białego lwa, smutku mój migdałowy, — W lesie szepczą drzewa i między nimi — smutna królowa. I w to noworoczne miasto z mroźnym i delikatnym świstem Wchodzi znowu iskrzasto ten, co lata przekartkowuje… Jesienny liść do werandy wbiegł Jesienny liść do werandy wbiegł, Zadeptane widziadło słońca i gromu. Pewnie, od zimnicy uciekał z wszystkich nóg, A ludzkie ślady pozostały na nim. Widocznie, pomocy u wiatru prosił. I ten dopomógł, pamiętając lato, Gdzie rano z liści kropelka rosy W wiatrowe oczy dzwoniła powitaniem. Umywała-budziła: — Obudź się, prędzej! Ty i tak przespałeś już całą minutę. Drzewom i ludziom zabrakło deszczów. Możliwie, spotkasz zabłąkaną chmurę? Możliwie, próżnuje w niebie przyjaciel, Co ma chłodny i powściągliwy charakter. Proś, niech ostudzą upał wokół. Potem i ja ci jakoś odwdzięczę się. A powiew liściowi poradził z góry: — Także nie leniuchuj. Umywaj się rano, Pod wieczór u słońca pożycz kolory, Maskuj, do czasu, zajączka i opieńkę, Dopóki jeszcze jesień i sieje, i żnie. — A co to jest “jesień”? — Pytanie ciekawe. Wtedy już nieprosto spotkać mnie. Ubiorą się w słońce drzewa i trawy, W to, podwieczorne. A ty — polecisz… — …No jak mi wiedzieć, dokąd? Tajemnica. Ty tylko swój głos na wspomnienie zostaw: Możliwie, i tobie, i mnie przyda się… …Jesienny liść do werandy wbiegł… W pogoni za pieśnią …Postawili Morozenkę Na Sawur-mogile… Pieśń ludowa “Oj Moroze, Morozenku” Coś, panie pułkowniku, długo śpicie: Już prawie cztery stulecia. Cztery… Coś waszego serca płonięcie święte Zakrzepło w sawurskim złocie szczerym. A głos dotknął struny kobziarza, Rozrósł się wiatrami, surmi do dzisiaj, W dzwony i dusze echem uderza — W ewszanowej przestrzeni i połoninie. A nieprzyjaciele dzwonią, że wy — już nie wy. Że niebo pożyczone. Pieśń — jesienna. I mogiła Sawur — z cudzej trawy, Która nazywa się “noworosja”. Oj zbyt chińszczyzną pieni się gra. Oj zbyt styczniowe hasają zawieje. To, może, obudźcie się? Może, pora, Żywy Morozenku Ojczyzny żywej? * * * …Niech jabłka ostatniego dostojeństwa w moje, czerwonobokie, wiszą sny. Wasyl Stus Takie to w ludziach: niby i nie obcy, A spowinowacić, wszak, nie udało się — Posrebrzone i złote kłosie W snop nie zawiązały się na miedzy. Krążą, niby satelity Ziemi, Maskowani od siebie i od świata, Dwa ptaki (rodem z eneolitu) Z pieczęcią przemijania na skrzydle. Jeden upadnie wcześniej, wszak wznak. Na drugiego — kolej w tym-że stuleciu, W upalnym styczniu czy mroźnym lecie. To jak nazwą: los, planida, znak? Na rozum komu wpadnie wiązać ich? Chyba że przycmentarnemu ogrodzeniu, Które przygarnie dusze nie wrogie I przygasi planetarny śmiech. …Takie to w ludziach. W planetach też. A — wierzchołkują, gnani marnością, Niby jabłka ostatniego dostojeństwa, Które raczej głosem nie dotkniesz. Bożonarodzeniowe Budźmy się. Do świątyni pójdziemy. Nie poblaknie, chyba, bujny Eden, Jak ziarenko z drzewa Edenu Na bożonarodzeniowy kołacz położymy. …Przekasłuje świt siny. Sinuławe i śniegi na drodze. Nie gwiazda drzemie w chmurze — Pszenica wczorajsza z kutii. Nie dostało się, widać, adresatowi — Ani spoczywającej duszy, ani królowi. Zaczeka na drugą, dziesiątą, Na milionową przedwiosenną gwiazdę. Pospieszmy. Bożonarodzeniowa kantata — Oczyszczająca dla serca i ust! Nie z szopki — z wysokości — rączęta Wyciąga ziemianom Jezus. Zimowa droga Związywały horyzonty w śniegach. Ziemia i niebo — biało-białe. W bieli sztychują drogę Szczyty topoli osierocone. Rokocze ściszony silnik: Także boi się oderwać Zaśnięte strzępy letnich ech Od kokonów żywej waty. Zmiata mąkę cherubin Z żaren wieczności świętych. Tak niby całuny żywym. Tak niby suknie narzeczonym… * * * U mnie róża płonie pod oknem. W sezonie z plusami, zapewne, ostatnia. Taki sobie lateczka-losu genom. Deszcze, wichury, a — kwitnie. Hosanna! Przypomina troszkę polaty moje: Kwitnie — wypłonie — zapadnie pod śniegami… Zegar na kuczkach chwilę dziobie — Czyjeś i moje nieosłowione gamy. …Kwitnie róża. Aż prosi ciepła. Aż marzy sierpniowym słońcem, jak świętem. To tak jej z nieba? Przeszkoda zła? Czy pierwszą marzy wiosnę powitać? My, kwiatku, z tobą podobni-jednak. Wszakże, nie pięknością — czekaniem i bólem. Za chwilę do mrozu. Na krok od ręki, Która umie ogrzać skrzydłem nieostygłym. Na własny wybór w „grubym” czasopiśmie …Oto doczekałem się. Sława sław? Najadło się dzwonu ambitne pragnienie? Czyż po to za każdym razem spalałem się, Aby zadziwić ludzkość? Papier — zimny. Biel Pomiędzy koronkami niebiańskimi. Lecz czy ogrzeje się ONA? Lecz czy choćby lutowo rozmarznie? Czy milcząc nie obróci w drwinę, Ale i nie błysnie, jak rosa, W chusteczkę splunie: „Tępy umysł. Wymarzył siwo, do ogrodu się prosi”? Mnie, niestety, nie wszystko jedno, Choć los rzucony niby: Nie zamroził mróz okna, Gdzie wiśnia marcowo płacze. Gdzie z beznadziei — ciepło kwitnie. Gdzie nie zasnęły hymeneje. Contra spem spero. A jednak — Wszystkie moje słowa — dla NIEJ.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn