Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

Poszukiwanie najlepszego modelu władzy ukraińskiej

Слово Просвіти, №10 за 2017 рік

Społeczeństwo biednieje i jest gotowe bez końca zmieniać władzę w osobach, nie wiedząc dokładnie, jakiego systemu władzy warto chcieć. Jednomyślności nie ma i dojść do porozumienia jest niemożliwe, ponieważ potrzebne jest inne rozumienie demokracji i państwa. Kryzys ukraińskiej państwowości powstał przez nadmierne zachłyśnięcie się procesem demokratyzacji radzieckiego systemu władzy za pomocą obcych modeli i zewnętrznych porad. Ta droga doprowadziła państwo do stanu niewiarygodnie skomplikowanego przeplatania, delegowania i dublowania uprawnień tak zwanych gałęzi władzy, przekształcenia parlamentu w świętą krowę bez strachu, żalu i gospodarza. Państwo nieuchronnie traci funkcjonalność i właśnie to fatalnie odbija się na dobrobycie i bezpieczeństwie obywateli. Dla narodu dobra jest ta władza, która tanio i niezawodnie pracuje dla dobra obywateli. Dlatego poszukiwanie najlepszego modelu władzy sprowadza się do przywrócenia funkcjonalności struktur państwowych władzy. Jest to w mocy ukraińskiego społeczeństwa, demokracji ludowej. Warto tylko zrozumieć jak i mieć plan zmian... Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk. Na początek należy odrzucić odziedziczone po ZSRR lub narzucone szkodliwe stereotypy. Najszkodliwszy — naród deleguje prawa wybrańcom, którzy tworzą władzę państwową w imieniu narodu, którzy między sobą wymieniają się uprawnieniami, wzajemnie ograniczają się, walczą z korupcją i w rezultacie takie państwo traci funkcjonalność i odpowiedzialność, jest zdolne głównie zaspokajać własny apetyt i powoli reaguje na zagrożenia świata. Drugi szkodliwy stereotyp — próba sprawowania amatorskiej, żywiołowej kontroli społecznej nad władzą w osobach bez racjonalnego planu i środków do jej naprawy oraz doskonalenia. Jest to bardzo podobne do depresyjnego marnowania bezcennego czasu osobistego życia, prowadząc grę z urzędnictwem, której wygrać jest nierealnie. Nadużycia w systemie władzy mają tylko dwie przyczyny — błąd jej funkcjonalności i nieprzestrzeganie zasady odpowiedzialności osobistej ludzi władzy. Warto nie kontrolować działań osób, a monitorować działania władzy. Młode, wysoko wykształcone pokolenie Ukraińców zamiast szukać szczęścia na obczyźnie, może i powinno stworzyć przydatne do tego celu struktury społeczne nowoczesnego typu. Dla ewolucyjnej naprawy funkcji machiny państwowej wystarczy rozsądne (nie żywiołowe), zorganizowane działanie społeczne i jeden-dwa okresy wyborcze, czyli 10—12 lat. Wszystko zależy od tego, ilu obywateli przyjmie ideę rozsądnej transformacji systemu władzy państwowej oraz od determinacji w przełamywaniu oporu wyższego urzędnictwa — pasożytów na budżecie narodu. Nietrudno zgadnąć, że głównym źródłem narastającego błędu funkcjonalności państwa jest ukraiński parlament. Pisze on ustawy, kontroluje ich wykonanie, mianuje władzę wykonawczą, sędziów, CKW, dokonuje podziału zasobów, jak chce ustala wydatki i płace sobie oraz zależnym od siebie urzędnikom. Parlamentarzyści są nietykalni i nie odpowiadają za wynik swojej działalności. Nieograniczone, niepodlegające kontroli funkcje parlamentu w większości ograniczają i dublują funkcje innych struktur władzy, co wprowadza nieład i paraliż w cały system władzy państwowej. Czego warta jest monopolizacja i multiplikacja przez parlament tak zwanej walki z korupcją, choć to elementarna funkcja całej machiny państwowej! Jak wyleczyć parlament? Nie powinien on mianować rządu — na jego działalność może wpływać za pomocą ustaw, nie powinien zatwierdzać budżetu, który wykonuje nie on, a rząd. Parlament nie powinien mianować sędziów, urzędników, a tym bardziej — wszelkich najwyższych bojowników z korupcją. Parlament ma dla kontroli sumienności prezydenta, stymulowania wykonywania ustaw i doskonalenia machiny państwowej oraz sądownictwa jedyne, ale najpotężniejsze narzędzie — ustawy i jeszcze raz ustawy. Żadnego innego sposobu współdziałania z rządem i prezydentem, oprócz uchwalania ustaw, parlament nie może i nie powinien mieć. Nikt nie powinien mieć monopolu na tak zwaną inicjatywę ustawodawczą — to prawo i obowiązek obywatela oraz zrzeszenia obywateli, prezydenta i urzędnika. Nikt nie powinien mieć prawa rozwiązywać parlamentu, za to naród ma prawo bardzo szybko, według określonej ustawą prostej procedury, odwołać deputowanego ludowego, niezależnie od tego, z jakiej wspólnoty wyborców został wybrany. To zwiększy odpowiedzialność parlamentu. Proces wyborów i referendum powinien zapewniać apolityczny urzędnik, a nie upolitycznione CKW i komisje, stworzone przez tych, których wybierają. Termin „władza przedstawicielska” jest od złego, bo każda władza przedstawia naród, ale władza musi być ściśle funkcjonalna. Funkcję parlamentu należy surowo ograniczyć tylko do tworzenia prawa. Przywrócić funkcjonalność parlamentu może siła zorganizowanej opinii publicznej i działania, która będzie wymagać radykalnej zmiany konstytucyjnych funkcji parlamentu, ale przede wszystkim ta idea musi stać się wiodącą w głowach Ukraińców. Przy tym naród nie ma prawa powierzać zmiany Konstytucji adeptom machiny państwowej, bo wynik będzie ten sam lub stokroć gorszy. Nie trzeba wierzyć w niedorzeczności o tym, że konstytucji naród pisać nie może, bo to sprawa akademików prawa konstytucyjnego. Konstytucja w żadnym wypadku nie jest umową społeczną narodu z państwem, a główną ustawą życia narodu i musi być pisana prostym językiem ludowym, łatwo czytana przez prosty lud, postrzegana jednoznacznie, bez żadnych interpretacji. Wszelkie komplikacje i niejednoznaczności tekstu Konstytucji niechybnie będą skutkować błędem funkcjonalności władzy i będą działać przeciwko interesom narodu. Jaka jest rola prezydenta? W nowoczesnym świecie dla każdego narodu jest żywotnie ważne posiadanie narzędzia szybkiego reagowania na zagrożenia zewnętrzne i wewnętrzne, potężnie i natychmiast odpowiadając jednolitym działaniem informacyjnym, gospodarczym i wojskowym, niezwłocznie i korzystnie zmieniając gospodarkę oraz sferę humanitarną społeczeństwa z jedynym celem — aby dobrobyt i bezpieczeństwo obywateli rosły, przynajmniej nie pogarszały się. Odpowiedzialność takiego narzędzia społecznego musi być najwyższa i spersonalizowana. Chodzi o urząd prezydenta, który w informacyjnym, zglobalizowanym świecie powinien dążyć do monarchii proporcjonalnie do wzrostu zagrożeń płynących ze świata. Jeśli parlament ograniczyć tylko do tworzenia ustaw, nikt już nie uwierzy w bajki o uzurpacji władzy przez prezydenta, wszak będzie miał władzę do wykonywania głównych funkcji państwa i osobiście odpowie za odczuwalny wynik — dobrobyt i bezpieczeństwo społeczeństwa. Ta odpowiedzialność musi być najwyższa, musi ją określać ustawa. Aby wypełnić funkcję jedynego spersonalizowanego centrum podejmowania szybkich i żywotnie ważnych dla społeczeństwa decyzji, prezydent musi w pełni odpowiadać za formowanie i działania rządu, jednoosobowo i dlatego odpowiedzialnie mianować oraz zwalniać urzędników sądownictwa i sędziów oraz reprezentować państwo w stosunkach ze światem. Prezydent musi posiadać dar ideologa państwowości i wyraziciela celu społeczeństwa obywatelskiego. Jaka jest rola rządu? Rząd jako władza wykonawcza musi być absolutnie apolitycznym, czysto funkcjonalnym instrumentem osiągania uniwersalnego celu społeczeństwa — rosnącego dobrobytu i bezpieczeństwa ludności państwa. Zmiana i doskonalenie rządu może odbywać się jedynie poprzez mianowanie bardziej efektywnych urzędników. Rząd kieruje się prawami oraz uniwersalną potrzebą społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa i rosnącego dobrobytu, a także wykonuje wytyczne i rozporządzenia prezydenta. Szef rządu stoi poza polityką i pełni funkcje menedżera, który organizuje działalność urzędnictwa, zatwierdza budżet państwowy i jest osobiście odpowiedzialny za oszczędne jego wykorzystanie wyłącznie na osiągnięcie celu społeczeństwa. Płaca urzędników rządu nie może być wyższa od średniej płacy w społeczeństwie i powinna rosnąć w trybie ustalonym przez prawo, proporcjonalnie do wzrostu dobrobytu i bezpieczeństwa obywateli. Jaka jest rola wymiaru sprawiedliwości? Wymiar sprawiedliwości powinien czynić tylko wolę prawa. Sędzia nie może być mianowany decyzją zbiorową, czyli w sposób nieodpowiedzialny. Mianowanie sędziego odbywa się wyłącznie pod osobistą odpowiedzialnością prezydenta. On też ma prawo i obowiązek osobiście i niezwłocznie naprawić błąd — natychmiast zwolnić niegodnego sędziego czy innego urzędnika porządku prawnego. Prokuratura jest zbędną strukturą, nieodpowiadającą zasadzie funkcjonalności państwa. Łamacze prawa powinni być oskarżani w imieniu narodu przez równych sobie narodowych obrońców prawa — prokuratorów, których mianuje prezydent. Hierarchia prokuratorów jest pozbawiona sensu i szkodliwa dla ich niezależności, a ich liczba powinna zapewniać potrzeby sądów proporcjonalnie do liczby adwokatów. Adwokatów mianuje prezydent analogicznie do mianowania prokuratorów. Każdy obywatel powinien mieć prawo bronić siebie i członków swojej rodziny w sądzie osobiście, a także dodatkowo skorzystać z usług adwokata, opłacanych z kasy państwowej tylko dla osób z dochodem niższym od średnio statystycznego w państwie. Jaka jest rola edukacji i informacji? Demokracja ludowa zaczyna się i kończy na kwestii edukacji i informacji. Jeśli informację w pełni kontroluje prywatny właściciel środków jej rozpowszechniania, a edukację kontroluje jednocześnie parlament, rząd i zewnętrzni grantodawcy — demokracja ludowa jest niemożliwa. Cała przestrzeń informacyjna i środki rozpowszechniania informacji powinny być stale kontrolowane przez organizacje społeczne pod kątem wspierania demokracji ludowej z prawem niezwłocznego przerywania naruszeń w trybie określonym przez prawo. Edukacja ma na celu wychowanie i kształcenie aktywnego obywatela, zdolnego wspierać demokrację ludową w celu osiągnięcia sukcesu, dobrobytu, wolności i bezpieczeństwa w ojczyźnie. W warunkach globalizacji społeczeństwo przede wszystkim chroni system edukacji oraz przestrzeń informacyjną, aby nie dopuścić do zewnętrznej eksploatacji swojego potencjału demograficznego i intelektualnego oraz korupcji wyższej władzy. Właśnie w tych dziedzinach społeczeństwa odbywa się walka interesów państw, chronione są dobrobyt i tożsamość obywateli. Bez aktywnej demokracji ludowej, przede wszystkim poprzez domaganie się wzmocnienia funkcji ochronnych państwa, samo państwo z tym sobie nie poradzi. Bo państwo jest bardzo wrażliwe na zewnętrzne wpływy finansowo-informacyjne. Korupcja odbywa się tylko w celu oddania podstaw tożsamości i przestrzeni informacyjnej, a co za tym idzie — stworzenia warunków zewnętrznej zależności finansowej. Wszystkie inne rodzaje korupcji są pochodne i drugorzędne. Demokracja ludowa nie będzie w stanie przezwyciężyć korupcji machiny państwowej, nie chroniąc przestrzeni informacyjnej, edukacji i finansów państwa przed wpływem zewnętrznym. Oczywiście, musi to być demokracja ludowa wyższego poziomu kwalifikacyjnego — systemowo działające organizacje społeczne i partie. Jaka jest rola organizacji społecznej i partii politycznej? Organizacja społeczna nie może mieć innego celu niż osiągnięcie celu społeczeństwa — rosnącego dobrobytu, wolności i bezpieczeństwa życia obywateli. Organizacja starannie śledzi stan funkcjonalności państwa i mobilizuje społeczeństwo do utrzymywania wysokiej zdolności machiny państwowej do zaspokajania potrzeb społeczeństwa i obywateli. Partia — to ta sama organizacja społeczna, która wykonuje misję demokracji ludowej bardziej fachowo, stale i w perspektywie pozytywnego rozwoju oraz doskonalenia celu społeczeństwa. Partie powstają jako ruchy społeczne demokracji ludowej, rozwijając się do wyższego fachowego poziomu działalności społecznej. Gdyby nie światowa moda na politykę partyjną, bez partii można by się obejść. Współczesne partie powinny pozbyć się zasadniczo błędnych ambicji zdobycia władzy w celu realizacji programów w warunkach stałego systemu politycznego władzy. Prawdziwą, pożyteczną dla społeczeństwa rolą partii jest przygotowanie i promowanie w strukturach wyborczych i rządowych wykwalifikowanych i sumiennych obywateli-osobowości, którzy potrafią jak najlepiej wykonywać rolę deputowanego i urzędnika oraz rozumieją pracę jedynego organizmu państwowego. Jeśli partia nie zdołała spełnić oczekiwań społeczeństwa lub nie zrealizowała zobowiązań programowych, de facto zawsze obniża się do poziomu przeciętnej organizacji społecznej lub kończy działalność. Jaka jest rola obywatela? Nikt nie może zmusić obywatela do wzorowego przestrzegania Konstytucji, praw i czynienia aktu demokracji ludowej. Musi on robić to dobrowolnie, osobiście dla siebie i jednocześnie dla wszystkich, jeśli chce mieć możliwość zarobienia na zasób jakościowego dobrobytu, być duchowo wolnym, szczęśliwym i chronionym. Akt demokracji ludowej — to zrozumienie funkcji państwa, propozycja doskonalenia tej funkcji osobistym pomysłem oraz wspieraniem akcji organizacji społecznych w celu realizacji projektów doskonalenia funkcjonalności państwa. Bardzo ważne jest, aby społeczeństwo przekazywało władzy wyborczej i państwu nie pełnomocnictwa, a zadania funkcjonalne, mając wpływać przede wszystkim na funkcje machiny państwowej. P.S. Ukraińskie społeczeństwo, niestety, nie jest gotowe zrozumieć życiowej ważności prawdziwej demokracji ludowej, a tym bardziej nie może samo tak się zorganizować. Niejeden z nas nie doczyta tego tekstu do końca lub odbierze go jako fantazję autora. A niektórzy zrozumieją i prawdziwie przejmą się ideą zmiany systemu politycznego za pomocą demokracji ludowej. Oznaczać to będzie, że oświata państwowa jest potrzebna Ukraińcom i przyniesie swoje owoce.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn