Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 5strona oryginału ↗

Przeklęta wojna nie ustępuje!

Слово Просвіти, №10 за 2017 рік

Marharyta DOWHAN Zdjęcia Serhija BORYSOWSKIEGO Niełatwa rozmowa Prawnik i prawoznawca, żołnierz ATO rodem z krainy Szewczenki, Wasyl Staryk, walczył od 2014 roku! Już odwalczył swoje. Cieszy mnie poważną rozmową. W krótkim czasie wiele zrobiono dla stworzenia naszych Sił Zbrojnych. W czasie gdy moskal napadł, mieliśmy w jednostkach bojowych tylko 5 tysięcy ludzi. Choć oficjalnie — dla statystycznej pokazówki — pisano 180 tys. I w ciągu dwóch lat na Ukrainie wreszcie stworzono i tworzy się nowoczesną, zdolną do walki armię. Z panem Wasylem rozmawiamy obok gabinetu lekarza Ihora Stanisławowycza Sawki, ordynatora kliniki urazów. Wasyl przyprowadził do niego swoją mamę z problemem kolan, a Ihor Stanisławowycz nikomu nie odmawia, gdy trzeba, nawet nocuje w szpitalu. Rozmawiając z Wasylem, widzę, jak do sali naprzeciwko wwożą chłopaka, na którego czekam, o którym usłyszałam jeszcze jesienią… Odważny syn Ziemi Lwowskiej Nie zdążyłam wyjść z terenu szpitala, jak usłyszałam, że wśród rannych przywieźli chłopaka bez nóg, bez ręki, ślepego… Wchodzę do 8 sali traumatologii, do niego, do Romana Maksymcia, chłopaka z Ziemi Lwowskiej, ze wsi Dawidiw w rejonie pustomyckim. Na łóżku i obok łóżka na podłodze części pierwszej protezy — taka sobie szpitalna egzotyka. Byli protetycy z Włoch, czy Roman tam jedzie? A on żartuje: nie ma nafty na samolot… Pierwsze protezy może nasze zrobią… Poniżej łokcia nie ma prawej ręki, amputowana stopa lewej nogi, prawej nie ma powyżej kolana, lewe oko zupełnie nie widzi… Roman prosi, by podejść bliżej — z bliska prawym okiem trochę widzi. Jego uratowali Romanowi lekarze kliniki Fiłatowa w Odessie. Po raz kolejny przypomina się Marjinka. Właśnie tam, na pozycji, trafił pod ostrzał, ranny miną, która wybuchła. Dalej nic nie pamięta. To już potem żołnierzowi batalionu „Donbas—Ukraina” opowiedzieli o pierwszej pomocy medyków „Alfy” (tak nazywa się wojskowy kontrwywiad), wtedy trafił do szpitala polowego w Kurachowem, potem — do Dniepru, Roman Maksymeć i Mychajło Kuczer do Odessy, teraz — w Kijowie. Przez cały ten czas był w śpiączce. Twarz Romana podziurawiona prochem, w ciemnych plamach. Chudy. Ale z twarzy nie schodzi uśmiech, ciągle żartuje. Wolontariusze przynieśli kawę. Na życiodajny aromat zebrali się chłopcy — sąsiedzi z sali. A do Romana znowu dzwonią. Mama! Powiadamia, że ktoś z rodziny wybiera się do niego do stolicy… Minął czas, obecnie Roman jest już w Irpieniu, w nowym centrum rehabilitacyjnym szpitala. Tam jest więcej przestrzeni. Więcej doskonałego sprzętu rehabilitacyjnego, wózków. W sali jest ich tylko dwóch. Mamie powiedział, żeby na razie nie przyjeżdżała, mówiąc, że nie ma sensu. A tak naprawdę domyślam się, dlaczego Roman nie chce, żeby mama przyjeżdżała. Żeby serce jej nie pękło. „Od siedmiu lat — kołchoźnik” Sąsiad Romana naprzeciwko — Mychajło Kuczer — ma problemy z nogami. Są w żelastwie. Jest z rejonu myroniwskiego na Kijowszczyźnie, z Małego Bukryna rodem. Mychajło opowiada: rodzice byli kołchoźnikami i on od siedmiu lat w kołchozie pracował! „Patyczki” (dniówki) zarabiał. A teraz, kiedy „głowa obecnego moskiewskiego kołchozu” ruszył na ziemie niepokornych Ukraińców, poszedł Mychajło na wojnę. Na poligonie „Desna” wyuczył się na sierżanta, został celowniczym-operatorem bojowego wozu piechoty-2 (BMP-2). W styczniu 2015 roku młody sierżant 93. samodzielnej brygady piechoty zmechanizowanej spotkał się z wrogiem. Pierwsza bitwa w Opytnem… „Ale na tym — kropka… — jakoś szorstko powiedział Mychajło i zamknął się w sobie, a po pauzie kontynuował: — Miałem przyjaciela — afgańczyka. Mówił, że napatrzył się tam strasznych rzeczy, ale takiego, jak tutaj, teraz, nie było — czysta podłość i najnowsza zabójcza technika”. * * * Mnie jakoś przywitał krymczanin Ihor, obecnie połtawianin! Przeczytał mi do słuchawki telefonu Szewczenkowy „Sad wiśniowy koło chaty…”. A potem powiedział: „Miałem prababcię Annę, nauczycielkę. Z „Kobziarzem” się nie rozstawała. To ja po niej taki”. Silne korzenie ma nasz naród. Podleczył się — i znowu do służby wojskowej Moi rozmówcy Wiktor i Luba Batiszczewowie. Wiktor urodzony w Zabajkalu, w tajdze. Dawna tragiczna historia wielu ukraińskich rodzin… A w niedawnej przeszłości — cyborg, obrońca lotniska w Doniecku. W obronie Ukrainy stanął 20 sierpnia 2014 roku. „Batja” — to jego pseudonim w 93. brygadzie. Szalony ostrzał moździerzowy 18 stycznia 2015 roku i ciężka kontuzja. Niemieckim pojazdem opancerzonym (MAN) wywieźli Wiktora spod ostrzału, a potem samolotem — do Dniepru, potem do Kijowa. Długo się leczył. Przejrzał. Usłyszał. W głowie się przejaśniło. Znowu poszedł do służby wojskowej. Ale tym razem został kierowcą. Odwoził poległych żołnierzy do ich małych ojczyzn. Przejmujące spotkania z bliskimi. Smutne procesje pogrzebowe. Do tej pory nie może zapomnieć pogrzebu w Hoholowie młodego odważnego żołnierza Andrija Tapihy… Niezapomniane, jak pod Buczą chowali Saszkę o pseudonimie „Znachor”, który znał się na medycynie, w warunkach bojowych umiał ma- Mychajło Jaszczenko sażami leczyć plecy, ręce żołnierzom. W Krzywym Rogu zebrało się wielu ludzi, kiedy Wiktor przywiózł tam wybitnego dowódcę „Jawę”… Całe martyrologium wyryło się w duszy Wiktora Batiszczewa. Ze zdrowiem znowu kłopoty. I oto on tutaj, w sali neurologii. Z obiecanymi uczestnikom ATO działkami ziemi są problemy. Chodzi i chodzi Wiktor Batiszczew w rodzinnych stronach, które bronił w walkach, po urzędniczych gabinetach po swoje. Jak długo to będzie trwało? Serhij Szych z Umania W 17. sali neurologii poznałam młodszego sierżanta 81. aeromobilnej brygady desantowej SZU, 28-letniego Serhija Szycha. Chwali się, że dziadek miał aż 16 braci i sióstr. Myślę, że dlatego ród przetrwał w latach Hołodomoru. A obecnie Serhij Szych mieszka i pracuje w Umaniu. Jest autoslusarzem. Wojna przerwała spokojną pracę. W armii od marca 2015 roku. Właśnie w Dzień Niepodległości (2016 r.) bandyci urządzili ostrzał pod Awdijiwką. Dalej Serhij nic nie pamięta. Był przy śmierci, długi czas w śpiączce. „Lekarze i mama swoimi modlitwami uratowali. Teraz zaostrzenie z sercem, ale to nie katastrofa” — twierdzi Serhij. Taśma za taśmą… Przy poznaniu przypomniała się powstańcza pieśń: „Taśma za taśmą, amunicję podawaj…”. W czasie pokoju Ołeksandr Jarmoluk był strażakiem. Na froncie został karabinierem. Z życzliwym humorem koledzy nadali mu pseudonim „Maluch”. Tak więc ten „Maluch”, żołnierz 72. samodzielnej brygady zmechanizowanej SZU, kijowianin, na linii bojowej bez przerwy ładował naboje. Nagle nieznośny ból w dłoni, aż do zawrotów głowy… I oto rozmawiam z Ołeksandrem w szpitalu. Rękę już zoperowali. Od początku 2017 roku Ołeksandr znowu jest na froncie. Przeklęta wojna nie ustępuje! Przy wyjściu z neurologii spotykam niebieskookiego chłopaka, który wyszedł zaczerpnąć świeżego powietrza. Piechociarz morski Mychajło Jaszczenko jest tutaj dopiero tydzień. Przez jaką biedę trafił z frontu do neurologii? Odmówiły ręce. Nie działają. Możliwe, że dlatego, iż podnosił duże ciężary… A tutaj jeszcze jeden chłopak, Roman Skrypnyk z Czerniowiec, młody inżynier-mechanik, ma chory kręgosłup. Teraz chłopcy są pod opieką neurochirurgów… Naszą rozmowę przerwały syreny karetek. Dwie przejechały do chirurgii, a trzy zatrzymały się koło oddziału neurochirurgii. I sanitariusze zaczęli wnosić „świeżych”… Przeklęta wojna nie ustępuje! Nie zapominają o mnie moi nowi przyjaciele, odwiedzają, dzwonią. Pewnego razu odwiedził nas kolega i przyjaciel mojej córeczki Katii, artysta i muzyk, żołnierz ATO Wadym Szewczuk. Rok walczył. Nie stwardniał, nie zgrubiał. Taki sam oświecony i dobry, delikatny tata. Słuchaliśmy jego liry. Wszystko tak, jak było. Chyba tylko Wadym chce więcej czasu spędzać z naturą w samotności, w stepie, w lesie... Roman Skrypnyk. Przy okazji wspomnieliśmy wspólnego znajomego, uczestnika ATO — Koreańczyka Andrija. Przekazałam pozdrowienia od Wadyma dla Andrija Nahaja do Łucka. Andrij jest cały w domowych kłopotach. Na razie żyje z emerytury. Pracy w domu nie brakuje. A do tego starszy, 28-letni syn już obdarzył go wnukami — to też radosny kłopot. Niespodziewana wiadomość-pozdrowienie od Sofijki Korejko z obwodu rówieńskiego: „Brata Jurka (pisałam o nim) nie da się utrzymać w domu, ciągle chodzi po przyjaciołach. Bez laski!”. Przypomniało mi się — kiedy po raz pierwszy widziałam bezradne, okaleczone śmiercionośnym żelazem ciało młodzieńca na szpitalnym łóżku, nie wierzyłam, że wstanie! Siostra miesiącami była przy braciszku, lekarze czynili cuda. I oto Jurko ożył. Nawet biega! Prawda, na dniach niemiecki lekarz będzie robił Jurkowi Korejce jeszcze jedną operację. Specjalnie w tym celu przyjeżdża do nas! Odezwał się do mnie czarujący młody żołnierz Serhijko Ilnycki z Mikołajowa. Powiadomił, że został srebrnym medalistą w pływaniu na zawodach paraolimpijskich (nie ma jednej nogi) w Ukrainie! Sport i nauka w Kijowskim Narodowym Uniwersytecie im. T. H. Szewczenki są obecnie głównymi priorytetami 20-letniego bohatera. Piszę o nim i widzę obok Serhijka jego Oksanoczkę, żonę. Szkolna przyjaźń, przypieczętowana straszną próbą — wojną, stała się wielką miłością! Gdzieś tam, w niebiańskich przestrzeniach nad Ukrainą, musi wiecznie płonąć wielka świeca czy niegasnąca gwiazda wdzięczności dla mam i żon naszych żołnierzy! Usłyszałam też silny głos Serhijka Babskiego z Korostenia, tego samego, który kiedyś strasznie poparzył się na wojnie, leczył się w Ukrainie, a jeszcze pół roku w Ameryce! Serhijko jest inżynierem. Zna się na granitach. Pracuje na solidnym stanowisku. W rodzinie wszystko w porządku. Telefony od mamy ochotnika Rusłana Murajewa, Walentyny, mamy Serhijka Perepelyci, Natalii, jeszcze i jeszcze pozdrowienia od moich wnuków-żołnierzy — przeważnie z dobrymi wiadomościami, po prostu grzeją duszę. Pokonawszy ciężkie próby, pewnie idą drogą Życia. Radości, bądź z nimi!

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn