Strona · s. 7strona oryginału ↗
Odpowiedzi na zapytania poselskie deputowanego ludowego Ukrainy Pawła MOWCZANA
Слово Просвіти, №11 за 2004 рік
JĘZYK I WŁADZA ODPOWIADA WICEPREMIER DMYTRO TABACZNYK W sprawie stanu realizacji rekomendacji przesłuchań parlamentarnych „O funkcjonowaniu języka ukraińskiego na Ukrainie” W 2003 roku Gabinet Ministrów zatwierdził Państwowy program rozwoju i funkcjonowania języka ukraińskiego na lata 2004—2010. Opracowywana jest Koncepcja państwowej polityki językowej. Przygotowano projekt Ustawy Ukrainy „O rozwoju i stosowaniu języków na Ukrainie”, skierowany na zapewnienie stosowania języka państwowego jako głównego środka komunikacji we wszystkich sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy oraz na zagwarantowanie swobodnego rozwoju, używania i ochrony języków mniejszości narodowych Ukrainy. W projekcie ustawy określono zasady państwowej polityki językowej, mechanizm organizacji i sprawowania kontroli nad wykonaniem Ustawy, a także odpowiedzialność za naruszenie ustawodawstwa o językach. Przyjęcie Ustawy Ukrainy „O rozwoju i stosowaniu języków na Ukrainie” pozwoli wzmocnić prawne i organizacyjne podstawy rozwoju i stosowania języka państwowego oraz języków mniejszości narodowych, będzie sprzyjać realizacji praw obywateli Ukrainy do korzystania z języka ojczystego. Biorąc pod uwagę społeczne znaczenie tego projektu ustawy oraz wymogi Dekretu Prezydenta Ukrainy z dnia 1 sierpnia 2003 r. nr 683 „O dodatkowych środkach dotyczących zapewnienia otwartości w działalności organów władzy państwowej”, w grudniu br. przeprowadzono wysłuchania publiczne w sprawie omówienia projektu Ustawy Ukrainy „O rozwoju i stosowaniu języków na Ukrainie”. W następstwie wysłuchań organom władzy wykonawczej zaproponowano włączenie dodatkowo do planów-harmonogramów na rok 2004 i lata następne podnoszenia kwalifikacji urzędników państwowych według programów stałych seminariów (kursów) z języka ukraińskiego. Tak więc w roku szkolnym 2003—2004, z uwzględnieniem Rekomendacji przesłuchań parlamentarnych „O funkcjonowaniu języka ukraińskiego na Ukrainie”, planowane jest szkolenie urzędników państwowych i osób zajmujących stanowiska w organach samorządu lokalnego według programu „Urzędowy język ukraiński w sferze administracji państwowej”, podnoszenie kwalifikacji na wyjazdowych stałych kursach, kursach programów zawodowych podnoszenia kwalifikacji, seminariach dla urzędników państwowych i osób zajmujących stanowiska w samorządzie lokalnym.
W Gabinecie Ministrów wraz z Ministerstwem Finansów, innymi centralnymi organami władzy wykonawczej oraz Kijowską Miejską Administracją Państwową rozpatrzono Państwa zapytanie poselskie dotyczące przydzielenia środków z Budżetu Państwowego Ukrainy na 2004 rok na budowę Memoriału ofiar Wielkiego Głodu. Informujemy, że wspólną decyzją Państwowego Komitetu Budownictwa, Ministerstwa Kultury oraz Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej z dnia 17 stycznia 2004 r. ogłoszono ogólnoukraiński otwarty konkurs na najlepszy projekt Kompleksu Pamięci, zatwierdzono program, warunki oraz skład jury konkursu. Termin przeprowadzenia tego konkursu ustalono do 15 marca br., podsumowanie jego wyników — do 25 marca br. Zabezpieczenie finansowe przygotowania i przeprowadzenia konkursu realizowane jest kosztem środków przewidzianych w budżecie państwowym dla Ministerstwa Kultury. W celu lokalizacji Kompleksu Pamięci, zgodnie z decyzją Rady Miejskiej Kijowa z dnia 27 listopada 2003 r. nr 239/1114 oraz rozporządzeniem Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej z dnia 12 stycznia 2004 r. nr 17, zaproponowano działkę na górnym płaskowyżu w parku „Włodzimierska Górka” (w pobliżu Soboru Michajłowskiego o Złotych Kopułach). Na tej działce ma zostać wzniesiony znak pamięci (pomnik); na potrzeby umieszczenia muzeum, sali konferencyjnej oraz centrum naukowo-badawczego proponuje się zaadaptować budynek przy ul. Triochswiatytelśkiej 4-B. Według informacji Ministerstwa Finansów, źródła i wielkość finansowania projektowania, budowy i funkcjonowania Kompleksu Pamięci zostaną określone po podsumowaniu wyników konkursu. Odnośnie innych działań dotyczących uczczenia pamięci ofiar Wielkiego Głodu 1932–1933 lat Ministerstwo Finansów zaznacza co następuje: „Zgodnie z artykułem 22 Kodeksu Budżetowego Ukrainy, główni dysponenci środków budżetowych opracowują plan swojej działalności zgodnie z zadaniami i funkcjami określonymi przez akty normatywno-prawne, wychodząc z konieczności osiągnięcia konkretnych rezultatów kosztem środków budżetowych. Wykonawcy działań dotyczących uczczenia pamięci ofiar Wielkiego Głodu 1932–1933 lat zabezpieczają pierwszy rok pracy, specjalistyczne kursy „Podstawy zarządzania państwowego” oraz „Podstawy służby państwowej” dla uczniów klas starszych i studentów ostatnich lat. Realizowane są działania dotyczące wsparcia wydawania narodowej produkcji filmowej, wideo i audio, powielania najlepszych ukraińskich filmów, a także dubbingowania i udźwiękawiania w języku ukraińskim dzieł światowej sztuki filmowej. Wszystkie filmy stworzone na zamówienie państwowe są udźwiękawiane i powielane dla masowego widza w języku ukraińskim. W 2003 roku wydano 13 filmów, w 2004 roku przewidziano zwiększenie ich liczby do 17. Narodowa Kompania Telewizyjna otrzymała od Ministerstwa Kultury bezpłatne prawo do wyświetlania w 2003 roku na kanale UT-1 70 filmów stworzonych przez Narodową Kinostudnię Filmów Fabularnych im. O. Dowżenki. Przyznano prawa pokazu filmów dokumentalnych kanałom telewizyjnym „TET”, „Tonis”, „Gravis”, „1+1”, „Kultura”, „Kijów” i innym. Podczas przyznawania państwowych zezwoleń na prawo wyświetlania filmów opłata za uzyskanie takich zezwoleń na film zagraniczny, udźwiękowiony w języku ukraińskim, jest obniżana o 50 procent, a na film produkcji ukraińskiej — opłata nie jest pobierana. W celu zapewnienia maksymalnego rozwoju badań podstawowych i stosowanych oraz prac rozwojowych w dziedzinie technologii lingwistycznych i tworzenia inteligentnych systemów językowo-informacyjnych nowej generacji wydano rozporządzenie Gabinetu Ministrów o zatwierdzeniu planu działań dotyczących stworzenia ukraińskiego systemu lingwistycznego w sieci Internet. Narodowa Akademia Nauk opracowała projekt programu specjalności „Lingwistyka stosowana” oraz międzyresortowego programu naukowo-technicznego „Informacja. Język. Intelekt”, wraz z Kijowskim Uniwersytetem Narodowym im. Tarasa Szewczenki badana jest kwestia stworzenia wspólnej katedry „Lingwistyka stosowana”. We wszystkich placówkach oświatowych systemu ogólnego średniego kształcenia wprowadzono obowiązkową państwową atestację końcową z języka ukraińskiego. W wyższych uczelniach wprowadzono obowiązkowy egzamin wstępny z języka ukraińskiego, do którego przystępuje co roku ponad 120 tys. kandydatów. Wydano w języku ukraińskim nowe pokolenie podręczników dla placówek oświatowych, pomoce dydaktyczne, mapy, atlasy, globusy, wydawnictwa informacyjne i inne. Zapoczątkowano 17 czasopism naukowo-metodycznych w języku ukraińskim. Jednym z obowiązkowych wymogów przy licencjonowaniu placówek oświatowych, atestacji pracowników pedagogicznych i kierowników oświaty, zawieraniu z nimi kontraktów jest uwzględnienie przejścia na nauczanie w języku ukraińskim oraz stopień opanowania go przez wszystkich pracowników pedagogicznych. Jednocześnie, na dzień dzisiejszy niezadowalające jest tempo tworzenia sieci placówek oświatowych z językiem ukraińskim nauczania w Autonomicznej Republice Krymu, w miastach Donieck, Dniepropietrowsk, Sewastopol. Istnieje problem z zapewnieniem podręczników i pomocy naukowych w języku ukraińskim, w szczególności dla szkół zawodowo-technicznych i wyższych uczelni, uzupełnianiem księgozbiorów bibliotecznych dziełami pisarzy ukraińskich oraz zagranicznych w przekładzie na język ukraiński. Według stanu na wrzesień 2003 roku zapewnienie podręcznikami szkół i klas z ukraińskim językiem nauczania wynosiło 85 procent. W przededniu nowego roku szkolnego 2003–2004 Ministerstwo Oświaty Autonomicznej Republiki Krymu otrzymało prawie 5 tysięcy podręczników dla szkół i klas z ukraińskim językiem nauczania. Gabinet Ministrów sprzyja zwiększeniu liczby wydań dzieł literackich klasyki narodowej i światowej, literatury popularnonaukowej, technicznej, informacyjnej w języku ukraińskim dla różnych kategorii wiekowych ludności. Do projektu Programu wydawania publikacji o znaczeniu społecznym na 2004 rok włączono dzieła I. Kotlarewskiego w językach ukraińskim i polskim, „Kobziarza” T. Szewczenki w językach ukraińskim i kirgiskim, album „Muzeum Marii Zańkowieckiej” w językach ukraińskim, angielskim, francuskim, niemieckim, rosyjskim itp. Zgodnie z wymienionym Programem wydawana jest duża liczba słowników i innej literatury informacyjnej. W ostatnim czasie ujrzały światło dzienne „Słownik gniazdowy rdzeni języka ukraińskiego” (wydawnictwo „Ukraińska Encyklopedia” im. M. P. Bażana), „Słownik rosyjsko-ukraiński” (wydawnictwo „Abris”), „Ukraińsko-rosyjsko-angielsko-niemiecki słownik objaśniający i przekładowy terminów gospodarki rynkowej” (wydawnictwo „Oberehy”). Znaczącym wydarzeniem w życiu kulturalnym kraju stało się wydanie jednotomowej encyklopedii „Język ukraiński” (wydawnictwo „Ukraińska Encyklopedia” im. M. P. Bażana), „Wielkiego słownika objaśniającego współczesnego języka ukraińskiego” (wydawnictwo „Perun”), „Słownika frazeologizmów języka ukraińskiego” (wydawnictwo „Naukow Dumka”). Na zamówienie państwowe OAO „Wydawnictwo „Prapor” wydało „Słownik objaśniający języka ukraińskiego” oraz „Słownik ukraińsko-rosyjski”, państwowe wyspecjalizowane wydawnictwo „Technika” — „Słownik rosyjsko-ukraińsko-angielski wojskowy”. Kończone są wydania „Słownika rosyjsko-ukraińskiego do nauki” oraz zbioru prac językoznawczych M. O. Maksymowicza „W poszukiwaniu wymarzonej Ukrainy”. Produkcja książkowa, wydana na zamówienie państwowe, uzupełnia zbiory bibliotek Ministerstwa Kultury, Ministerstwa Oświaty, Instytutu Literatury im. T. G. Szewczenki, Instytutu Językoznawstwa im. O. O. Potebni oraz innych instytucji i organizacji. Narodowa Rada ds. Telewizji i Radiofonii podejmuje działania w celu zapewnienia przestrzegania przez organizacje telewizyjno-radiowe określonych kwot licencyjnych nadawania w języku ukraińskim, pokazu narodowych filmów i audycji lub programów produkcji narodowej zgodnie z ustawodawstwem. Stale przeprowadzane są monitoringi sprawdzające przestrzeganie przez kompanie telewizyjno-radiowe ustaw Ukrainy oraz warunków licencji. Wyniki kontroli świadczą, że państwowe kompanie telewizyjno-radiowe w całości przestrzegają wymogów ustawodawstwa oraz warunków licencji. Narodowa Kompania Telewizyjna, zgodnie z licencją wydaną przez Narodową Radę ds. Telewizji i Radiofonii, zobowiązana jest 85 procent nadawania prowadzić w języku ukraińskim. Realnie ten wskaźnik jest znacznie wyższy, niż określono w licencji. Wszystkie programy własnej produkcji Narodowej Kompanii Radiowej wchodzą na antenę w języku ukraińskim. Prawie połowa obwodowych (regionalnych) państwowych kompanii telewizyjno-radiowych prowadzi nadawanie w języku ukraińskim. W celu propagowania języka ukraińskiego państwowe kompanie telewizyjno-radiowe wprowadziły nowe cykle audycji, programy tematyczne. Przeprowadzane są coroczne festiwale programów telewizyjnych i radiowych „Kalynowe wyspy”, „Ukraina — rodzinny kraj”, „Mój rodzinny kraj”. W środkach masowego przekazu trwa dyskusja nad aktualnymi problemami funkcjonowania języka ukraińskiego na Ukrainie oraz zadaniami dotyczącymi podniesienia jego autorytetu i prestiżu. W celu zapewnienia należytego funkcjonowania języka ukraińskiego, rozwoju drukowanych środków masowego przekazu, które są wydawane w języku ukraińskim w Autonomicznej Republice Krymu, w 2003 roku finansowanie działalności gazety „Krymska switłycia” było zabezpieczone w pełnej wysokości zgodnie z przedłożonym przez redakcję kosztorysem. Oprócz gazety „Krymska switłycia” rozprowadzane są także trzy dodatki do niej: „Budźmo!”, „Dżerełce”, „Krymsport”. Republikański Komitet ds. Informacji Autonomicznej Republiki Krymu w 2003 roku udzielił wsparcia dziecięcemu dodatkowi do gazety „Dżerełce” w wysokości 20 tysięcy hrywien z budżetu republikańskiego. Gabinet Ministrów będzie nadal dokładał starań do utrwalenia państwowego statusu języka ukraińskiego, co stanie się gwarancją konsolidacji narodu ukraińskiego, zachowania międzyetnicznej zgody.
będą nadzorować przeprowadzenie wspomnianych działań w ramach wydatków przewidzianych na ten cel w budżecie państwowym na 2004 rok. W szczególności wieczór-requiem z okazji Dnia Pamięci Ofiar Wielkiego Głodu i represji politycznych planuje się przeprowadzić w listopadzie 2004 r. kosztem wydatków przewidzianych w budżecie państwowym Ukrainy na 2004 rok dla Ministerstwa Kultury w ramach programu budżetowego 1801170 „Realizacja koncertowo-artystycznych i kulturoznawczych działań ogólnopaństwowych oraz państwowe wsparcie regionalnych inicjatyw kulturalnych i sztuki amatorskiej”. PRZESTRZEŃ INFORMACYJNA Zdjęcie O. Ceacury Zdjęcie O. Ceacury
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
