Strona · s. 6strona oryginału ↗
«POLEPSZENIE ŻYCIA» KIEDYŚ TAM BĘDZIE…
Слово Просвіти, №11 за 2011 рік
Rok działalności nowej władzy, zdaje się, stał się jednym z najbardziej nasyconych okresów w latach niepodległości. W krótkim czasie sformowano pion władzy, od Administracji Prezydenta po organy samorządu terytorialnego. Dość wątpliwie z punktu widzenia prawa „przeformatowano parlament”, praktycznie rewidując wyniki ostatnich wyborów parlamentarnych, utworzono nową rządzącą koalicję i rząd. Władza zadeklarowała i częściowo zaczęła wdrażać kilka zakrojonych na szeroką skalę reform — administracyjną, budżetową, podatkową, emerytalną. Być może przyczynią się one do realizacji głównych haseł wyborczych zwycięzcy wyścigu prezydenckiego: „Ukraina — dla ludzi” oraz „Polepszenie życia — już dziś”, bo póki co do ich realizacji jest dość daleko. Na pytania gazety odpowiada lider partii „Pozycja Obywatelska”, przewodniczący Komitetu Rady Najwyższej do spraw bezpieczeństwa narodowego i obrony Anatolij HRYCYNKO.
— Panie Anatoliju, prasa szeroko omawia rok prezydentury Wiktora Janukowycza. Spróbujmy i my przeanalizować działalność prezydenta, a w ogóle władzy. W jakim kierunku zmierza Ukraina? — Z pewnością nie w europejskim. Raczej, nie obrażając żadnego z państw, w kierunku Afryki minionego tysiąclecia. Formalnie państwo Janukowycza jest silne, monolityczne, gdzie brak skandali między pierwszymi osobami, co było charakterystyczne dla władzy w ciągu ostatnich lat. Niby „plus”. Ale jeśli się zastanowić, to ten „plus” zamienia się w „minus”. Dlaczego? Chyba nikt nie oczekiwał od Wiktora Janukowycza jakiegoś nadzwyczajnego intelektualnego przełomu, generowania jakichś nowatorskich kierunków rozwoju, poważnych wysiłków na rzecz konsolidacji społeczeństwa. Ale wielu ludzi, którzy obserwowali kształtowanie się Janukowycza i jego pracę w obwodzie donieckim, w Rządzie, parlamencie, miało nadzieję, że będzie on swoistym silnym gospodarzem, człowiekiem słowa. Który „poobija ręce” (jak sam mówi) urzędnikom, którzy nie będą wykonywać jego decyzji. Teraz widzimy, że nawet to się nie wydarzyło. Janukowycz wydaje Ukazy, obowiązkowe do wykonania przez wszystkie struktury wykonawcze, ale… Te Ukazy nie są wykonywane. I za to nie ma żadnej odpowiedzialności w środowisku jego własnej ekipy. Na przykład w zeszłym roku Janukowycz wydał dwa Ukazy dotyczące ważnych kwestii bezpieczeństwa narodowego, w czerwcu i grudniu. Określił terminy przygotowania i przyjęcia Strategii bezpieczeństwa narodowego, Doktryny wojennej, Państwowego programu rozwoju Sił Zbrojnych. I oto wszystkie terminy zostały zerwane, zadania nie zostały wykonane, do odpowiedzialności nikogo nie pociągnięto. W czerwcu prezydent wydaje Ukaz, którym jasno określa terminy przejścia na bezpłatne wyżywienie dla kontraktowców, określa liczbę mieszkań, które mają zostać wybudowane dla rodzin wojskowych, terminy i procenty o 50 procent! Nie o 0,5, nie o 5, a o 50! Czyli absolutnie trafną ocenę w kwietniu (kiedy podpisywano to porozumienie charkowskie) dali przedstawiciele opozycji i ja włącznie: to — zdrada interesów narodowych i to — oszustwo. Powiem więcej. Teraz Rząd uzgadnia z MFW dalszą podwyżkę cen gazu dla ludności o kolejne 50 procent. Niech nie od razu, ale etapami, w ciągu roku cenę gazu podniosą. O tym publicznie mówili i Azarow, i Tihipko, i inni członkowie rządu. Dlatego, niestety, pierwszy rok okazał się rokiem oszustwa i dalszych rozczarowań. — Nowa władza głośno zadeklarowała kurs na przeprowadzenie reform. Idą one czy nie? — W imię obiektywizmu przyznajmy, że kraj potrzebuje systemowych reform. Dlatego że jest wiele problemów, które gromadziły się latami, a niektóre — dziesięcioleciami. I ta władza, jak każda inna, jest skazana na to, by przeprowadzać systemowe reformy. Czy robi to Janukowycz? Deklaruje? Tak! Ogłasza plany? Tak! A oto realnych kroków na razie nie ma. Wszystko kończy się albo słowami, albo niezdarnymi działaniami, które rodzą dalszą nieufność. Janukowycz ogłosił, że przeprowadzi 21 reform. U specjalistów, którzy znają się na kwestiach budowy państwa, mają możliwość obiektywnie ocenić intelektualny i menedżerski potencjał ekipy Janukowycza, takie oświadczenia, powiem szczerze, wywołują po prostu ironię. Żadnemu, nawet najbardziej utalentowanemu władcy w jakimkolwiek kraju świata, jeszcze nie udało się w ciągu 5 lat przeprowadzić 21 reform. Moim zdaniem, trzeba było skupić się na 2—3 kluczowych, systemowych reformach, które byłyby skierowane na przeciwdziałanie korupcji, na podniesienie gospodarki i podwyższenie standardów socjalnych. I to dałoby wynik dla 46 milionów obywateli i dodało kapitału politycznego ekipie zarządzającej, która z sukcesem przeprowadziłaby te reformy. Zamiast tego idzie się drogą ekstensywną. Niemal co tydzień ogłaszana jest nowa reforma, niepoparta ani intelektualnie, ani organizacyjnie, ani zasobami. Już się przekonałem i, myślę, że nie tylko ja, że (niech to brutalnie brzmi) żadnej reformy Janukowycz nie przeprowadzi. I kluczową przyczyną jest to, że nie ma zaufania do tych reform w społeczeństwie, nie ma wsparcia. Ci zagraniczni doradcy, którzy pracują na Bankową i przygotowują Janukowyczowi plany reform, jasno, w formie pisemnej zaznaczali mu, że każda reforma ma szansę na sukces tylko wtedy, gdy popiera ją większość społeczeństwa. Czy popiera większość społeczeństwa reformę podatkową, reformę emerytalną, reformę sądownictwa, jakąkolwiek inną? Nie! Dlaczego? A dlatego, że władza może odnowić zaufanie rozczarowanych ludzi i przekonać obywateli do przeprowadzenia reformy tylko wtedy, gdy tej władzy właściwa jest moralność i jej składowa — ascetyzm. Kiedy nawet podejrzenie nie powstaje u ludzi, że władza będzie robić reformę kosztem milionów biednych, a sama w tym samym czasie będzie żyrować. Teraz, niestety, właśnie taka jest sytuacja. Ekipa Janukowycza absolutnie bezkarnie, demonstracyjnie, z wyzwaniem wzbogaca się: skupuje wszystko, co jeszcze nie zostało skupione, albo odbiera to, co do kogoś należało. Maksymalnie wykorzystuje zasoby budżetowe w swoich celach. Nawet nie ukrywa pańskich manier, które przejawiają się czy to w bardzo drogich helikopterach, czy w nieprzyzwoicie drogich dla tak biednego kraju willach, zamkach, samolotach... Wszystko to podważa zaufanie do władzy i zaufanie do reform. Stąd wniosek: nie uda się Janukowyczowi przeprowadzić żadnej reformy z pozytywnym wynikiem. I od tego robi się smutno. Dlatego że, będąc w opozycji, nie cieszę się z tego, że ekipie Janukowycza nie wychodzi. Gdyby im wyszło, to byłoby to pozytywne dla 46 milionów ludzi, wliczając moją rodzinę, kolegów i przyjaciół. Jeśli nie wychodzi, to znaczy, że nie wychodzi całemu krajowi. Wtedy traci się szansę, traci się czas, traci się zasoby i jeszcze większa staje się przepaść między władzą — „nimi” a narodem — „nami”. — Może reformom, ożywieniu gospodarki pomogą, jak niektórzy deklarują, zagraniczne kredyty? — W sensie ekonomicznym rząd Janukowycza pokazał, że nie jest zdolny kontrolować gospodarki kraju nawet w jej obecnym stanie. Tym bardziej nie jest zdolny natchnąć jej do modernizacji. Dlaczego? Dlatego że, jak w poprzednich latach, kiedy rozwijał się światowy kryzys, w takim samym tempie, jeśli nie większym, kontynuują branie kredytów, gromadzenie zobowiązań dłużnych. One już, nawet według ocen samych członków rządu, tegoż Tihipki i innych, wychodzą poza granice krytycznie niebezpiecznych. I tylko na obsługę długów, które są zaciągane, już teraz wydajemy jedną trzecią budżetu państwa. A od tego cierpią wszyscy, którzy są finansowani ze sfery budżetowej, począwszy od edukacji, medycyny, struktur siłowych, aż po emerytów. Przy tak dużym długu nie pozostaje zasobów na rozwój w interesie przyszłych pokoleń. My faktycznie „dojadamy” to, co zostało stworzone za czasów Związku Radzieckiego. Ale z każdym rokiem starzeje się infrastruktura, zasoby mieszkaniowe, rośnie niebezpieczeństwo awarii technogennych. I wtedy możemy dojść do sytuacji, kiedy, jak to mówią, skąpy płaci dwa razy: będziemy wydawać środki zamiast na rozwój gospodarki i zapobieganie sytuacjom nadzwyczajnym na likwidację ich skutków, a to zawsze jest droższe, według ocen ekspertów, minimum dziesięciokrotnie. — Jak skomentuje Pan sytuację w sferze humanitarnej? A także oświadczenia władzy o zamiarach „konsolidacji społeczeństwa”? — Jeśli spojrzeć na te niszczycielskie zamiary i działania, które ekipa Janukowycza prowadzi w sferze humanitarnej, w dziedzinie edukacji, kultury, to widzimy dalszy podział społeczeństwa. Zamiast jednoczenia narodu ukraińską historię, kulturę, edukację, język spycha się do swoistej rezerwacji w granicach kilku zachodnich obwodów. Wszystko, co ukraińskie, jest wypychane siłą z różnych sfer życia. Począwszy od języka, w którym prowadzone są posiedzenia rządu, przez państwowe kanały telewizyjne i radiowe, aż po demonstracyjny rosyjski wariant przeprowadzania jakichkolwiek imprez świątecznych, włącznie z noworocznymi programami telewizyjnymi i dość atrakcyjnymi różnorodnymi show. Wszystko coraz bardziej tutaj rosyjskie i coraz mniej — ukraińskie. — Jako przewodniczący komisji parlamentarnej, jakie widzi Pan zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego państwa? — Za kluczowe zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, które stały się jeszcze bardziej aktualne w pierwszym roku rządów Janukowycza, uważam takie zjawiska: po pierwsze, totalna korupcja, łapówkarstwo; po drugie, bezrobocie, które rośnie nawet według danych oficjalnej statystyki, a nieoficjalnie — każdy z nas odczuwa, w jakim stanie jest gospodarka; po trzecie, dalszy spadek standardów socjalnych, który mierzony jest w rzeczywistości ludzkimi życiami. Dlatego że kiedy środki kierowane są nie zgodnie z przeznaczeniem lub nieefektywnie, jak teraz, to brak tych środków w sferze socjalnej — to, bez przesady, śmierć ludzi. I kiedy w tym samym czasie ludzie widzą, jak demonstracyjnie żyruje władza, tutaj jest największa nieufność. I to — największe niebezpieczeństwo. — Władza wymaga, aby opozycja była „konstruktywna”. Pan, jeden z przedstawicieli opozycji politycznej, może coś konstruktywnie doradzić prezydentowi państwa? — Radziłbym Janukowyczowi radykalnie zmienić skład Rządu, jeśli naprawdę wierzy w to, że chce przeprowadzić jakieś reformy, dlatego że z tym Rządem on dobrej sprawy nie zrobi.
Rozmawiał Petro ANTONENKO
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
