Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 3strona oryginału ↗

ZA „ŚWIĘTĄ PRAWDĘ-WOLNOŚĆ...”

Слово Просвіти, №11 за 2011 рік

Jak i całe ukraiństwo „w Ukrainie i nie w Ukrainie”, patriotyczna społeczność Ługańska 9 marca uroczyście obchodziła 197. rocznicę urodzin wielkiego poety narodowego, malarza, myśliciela Tarasa Hryhorowycza Szewczenki. Inicjatorem i głównym motorem napędowym uroczystości stało się obwodowe zjednoczenie towarzystwa „Proświta”, a rozpoczęły się one na ponad tydzień przed pamiętną datą. Tak oto już 1 marca w murach Ługańskiego Uniwersytetu Narodowego, który od ponad siedemdziesięciu lat nosi zaszczytne imię Szewczenki, w ramach jubileuszowych obchodów 90-lecia uczelni uroczyście odsłonięto pomnik Kobziarza, mistrzowsko wykonany z białego marmuru przez znanego ukraińskiego rzeźbiarza Mykołę Szmatka. A już dwa dni później proświcianie uniwersytetu wspólnie z katedrą literatury ukraińskiej i metodyki jej nauczania (kierownik — doktor nauk filologicznych, profesor Wira Fomenko) zorganizowali i przeprowadzili koncert świąteczny z udziałem studentów tego wydziału. Następnego dnia w tym samym uniwersytecie im. Szewczenki staraniem wydziału filologii ukraińskiej oraz Ługańskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” przeprowadzono V Regionalną Studencką Konferencję Naukowo-Praktyczną „Twórczość Tarasa Szewczenki w kontekście epoki”, podczas której przyszli filolodzy-ukrainoznawcy nie tylko z Ługańska, ale także z Doniecka, Połtawy, a także studenci innych specjalności (wśród nich kursanci Ługańskiego Państwowego Uniwersytetu Spraw Wewnętrznych) przedstawili swoją wizję najróżniejszych aspektów twórczości Tarasa Szewczenki, problemów badań szewczenkowskich końca XIX — początku XXI wieku oraz znaczenia postaci i poezji Kobziarza w podnoszeniu narodowo-wyzwoleńczych dążeń Ukraińców i ich dzisiejszej walki o utrwalenie państwowości narodowej i duchowości. 5 marca w pomieszczeniu Ługańskiego Obwodowego Instytutu Kształcenia Podyplomowego Nauczycieli odbyła się ceremonia nagrodzenia zwycięzców i laureatów obwodowego etapu ogólnoukraińskiego konkursu uczniowskiego na najlepszą znajomość języka ukraińskiego, w której udział wzięli czołowi proświcianie regionu — doktor nauk pedagogicznych, profesor, kierownik katedry języka ukraińskiego Ługańskiego Uniwersytetu Narodowego im. Tarasa Szewczenki Ołena Horoszkin oraz członek Zarządu obwodowego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta”, kandydat nauk geograficznych, docent Jurij Kyselow. Jednym z centralnych wydarzeń szewczenkowskich był obwodowy konkurs uczniowsko-studencki „Idę od dzieciństwa do Tarasa”, który zgromadził wielu uczestników. Zaprawdę, do naszych najmłodszych rodaków Taras Szewczenko przychodzi, według ich własnych utworów poetyckich i prozatorskich, z rodzinnego „Kobzaryka”, który w dzieciństwie czytają rodzice, babcie czy dziadkowie, z pierwszych dni nauki w szkole, kiedy nauczyciele opowiadają o wielkim ukraińskim poecie i artyście Tarasie Szewczence, i już wtedy, gdy gdzieś w starszych klasach uświadamiają go sobie jako filozofa, obywatela, proroka narodu. Wołodymyr Słowkoszytnyj i Wołodymyr Semystiaha pod kierownictwem prośwician, przeprowadzając akcję społeczno-polityczną — około 50 osób (a to niemało, zważywszy na daleki wschód Ukrainy i czas pracy), reprezentujących różne partie i organizacje społeczne (oprócz „Proświty” były to: „Batkiwszczyna”, KUN, „Swoboda”, Partia Ukraińska, UNP, a także OUN (d), „Łuhanci” i inne) zebrało się na wiecu, aby wyrazić swój protest przeciwko antynarodowej, antypaństwowej polityce obecnej władzy. Głos na wiecu zabrali: przewodniczący Ługańskiego Miejskiego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” Jurij Pryń, przedstawiciele WS „Swoboda” Serhij Kowalenko, Ołeksandr Kobziew, Mykoła Łysenko i Denys Szułka, proświcianie Jurij Kyselow oraz Andrij Slusarenko, którzy, prowadząc podyktowane „Kobzarzem” Szewczenki historyczne paralele, dowodzili jego aktualności w naszych czasach i nieśmiertelności wezwań Tarasa do walki o „świętą prawdę-wolność”. Niestety, nie obyło się bez prowokacji: jacyś młodzieńcy właśnie podczas świętowania na placu próbowali rozdawać ludziom brudny paszkwil na Tarasa Szewczenkę, ułożony kilka lat temu przez ługańskich ukrainofobów, wśród których był także były deputowany Rady Miejskiej Ługańska, a obecnie mer jednego z miast obwodu. Swoją „łyżkę dziegciu” dodał też obecny deputowany rady obwodowej (przewodniczący profilowej komisji oświatowej!!!), rektor Ługańskiego Państwowego Instytutu Kultury i Sztuki Wałerij Filipow, któremu już dawno nie dają spokoju herostratowe laury Buzyny i Tabacznyka. Ten były komsomolski przywódca, a teraz marny pedagog, w państwowej telewizji „LOT” zaprzeczał ogólnonarodowej miłości i czci dla Tarasa Hryhorowycza, nazywając go „przeciętnością”, „małomiasteczkowym poetą”, zapewniał, jakoby na Ukrainie nie było własnej literatury wysokiej jakości, wzywał do zmiany symboli państwowych Ukrainy, proponując uczynienie flagą państwową trójkoloru, podobnego do rosyjskiego. W istocie wystąpienie to było jawnie antypaństwowe i w każdym cywilizowanym kraju taki „mówca” zostałby zignorowany przez społeczeństwo. Znamienne, że uroczystości poświęcone Wielkiemu Kobziarzowi, konkurs twórczy „Idę od dzieciństwa do Tarasa” dzięki staraniom prośwician obwodu odbywa się na terenach Ługańszczyzny już piętnaście lat. W tym roku przeprowadzono go w sześciu kategoriach: swoje prace — poetyckie i prozatorskie — o Wielkim Kobziarzu nadesłali z piętnastu miast i rejonów uczniowie szkół w różnych kategoriach wiekowych od ośmiu do siedemnastu lat. Swoje zdolności twórcze ujawnili młodzi malarze, amatorzy sztuki dekoracyjno-użytkowej. A już bezpośrednio 9 marca swoje talenty pokazywali recytatorzy poezji Kobziarza, kompozytorzy i wykonawcy utworów muzycznych do słów Tarasa Szewczenki. Udział w konkursie wzięli także studenci Ługańskiego Kolegium Politechnicznego oraz Ługańskiego Kolegium Budownictwa, Ekonomii i Prawa. A ogółem udział tylko w części finałowej zmagań twórczych wzięło do dwustu uczestników — przedstawicieli młodego pokolenia ługańców. Jednak bardzo przykro, że niewystarczającą aktywność wykazały lokalne państwowe organy oświaty: tylko w połowie rejonów i miast Ługańszczyzny zarządy oświatowe skutecznie wsparły przeprowadzenie konkursu na miejscu. W rezultacie słabej organizacji na konkurs napływały prace niedostatecznie twórcze, kompilacyjno-epigońskie, zdarzał się nawet jawny plagiat. Cały szereg akcji szewczenkowskich odbył się 9 marca przy pomniku Wielkiego Kobziarza, który znajduje się w centrum Ługańska. Już dawno przyjęło się smutną tradycją, że pierwsi kierownicy regionu i centrum obwodowego, od których wyjścia zaczynają się uroczystości pod gołym niebem, pospiesznie, w milczeniu składają wieniec u podnóża pomnika i natychmiast odchodzą. Niestety, nie stał się wyjątkiem także ten rok: „ojcowie” Ługańska i obwodu, którzy wszędzie tak wiele mówią o „Ukrainie dla ludzi”, nie znaleźli czasu na rozmowę z ludźmi, którzy przyszli w tym pamiętnym dniu na plac, jak na pielgrzymkę, do Tarasa Hryhorowycza. Przykro również, że nie było w tym dniu przy pomniku Kobziarza studentów innych uniwersytetów Ługańska na czele ze swoimi zwierzchnikami, poza tym prawdziwie narodowym, który nosi dumne imię Wielkiego Kobziarza. Po oficjalnej (złożenie kwiatów przez wysokich rangą urzędników Ługańszczyzny) i półoficjalnej (występ studentów-szewczenkowców) części święta inicjatywę przejęła patriotyczna społeczność regionu. Zwycięzcy konkursu nie skończyli się po 9-10 marca. Ługański miejski szkolny konkurs-festiwal zespołów uczniowskich centrum obwodowego „Idę z dzieciństwa do Tarasa”, zainicjowany przez dyrektorkę średniej szkoły specjalistycznej-gimnazjum nr 42 w Ługańsku Oleksandrę Szewczenko i prowadzony na bazie kierowanej przez nią szkoły w czterech kategoriach, potrwa do 17 marca. Znaczące wsparcie w organizacji i przeprowadzeniu konkursu-festiwalu zapewnia obwodowe zjednoczenie Proświty, a jego przewodniczący Wołodymyr Semystiaha tradycyjnie otworzył to wydarzenie. Osobne wydarzenie, poświęcone rocznicy Szewczenki, przeprowadziła ługańska organizacja obwodowa jednej z partii politycznych o kierunku narodowo-demokratycznym. Przykro pisać o tej kolejnej próbie rozdzielenia ukraińskich patriotów (których jest tak niewielu na Ługańszczyźnie!). Zresztą sposób obchodzenia święta Wielkiego Kobziarza — palenie kukły przedstawiającej dzisiejszego prezydenta W. Janukowycza — raczej trudno uznać za udany. Tym bardziej, że to „na równym miejscu” zrodziło pytania ze strony milicji, których można było uniknąć nawet przy całkowicie otwartym wyrażaniu przez protestujących w zwyczajny sposób własnej opinii o istocie współczesnych wydarzeń na Ukrainie. Nic dziwnego, że obserwować to „autodafé” przyszło zaledwie półtora tuzina ludzi. Proświcianie Ługańszczyzny są przekonani, że nie drobne ambicje poszczególnych liderów partyjnych, a ogólne zjednoczenie społeczeństwa wokół ukraińskiej idei narodowej jest zdolne zmobilizować naród do zdecydowanych działań, które skłoniłyby najwyższe władze państwa do zmiany kursu politycznego w stronę ukraińską, a w razie jej niezrozumienia i odmowy — do usunięcia takiej władzy i ustanowienia nowych patriotycznych przywódców, za którymi idzie „prawda… sława i wola święta”. Pres-centrum Ługańskiego obwodowego zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn