Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

Niestety, historia uczy tego, że niczego nie uczy

Слово Просвіти, №11 за 2014 рік

W tym przypadku milczenie nie jest złotem, ponieważ sytuacja wokół problemów „Ukraina—Krym”, „Ukraina — europejska niezależna przyszłość” układa się tak, że jutro staniemy przed jeszcze poważniejszymi wyzwaniami i próbami. I dotyczyć te wydarzenia będą nas wszystkich ogółem, a każdego obywatela z osobna. Kilka dni temu Putin podpisał dekret o uznaniu Krymu za „niepodległe państwo”, jutro zadowoli prośbę o przyłączenie go do „jedinoj i niedielimoj”. Jeśli chodzi o osobiste motywy autora, to właśnie w Belbeku (obecnie osada Fruktowe) pochowany jest mój dziadek — gwardii sierżant, żołnierz 87. dywizji strzeleckiej Fedir Fedotowycz Ablicow (powołany do armii z obwodu zaporoskiego, zginął w walce podczas wyzwalania Sewastopola 8 maja 1944 roku. Pochowany na cmentarzu braterskim żołnierzy 2. Armii Gwardyjskiej). Witalij ABLICOW. Czy Krym jest obiektem współczesnych wątków geopolitycznych? Aby odpowiedzieć na to pytanie, najpierw powiedzmy o mitach, które tworzyli i nadal narzucają, zwłaszcza rosyjskiemu społeczeństwu, kremlowscy ideolodzy w odniesieniu do Sewastopola i Krymu jako forpoczty w „przeciwstawianiu się” kolejnemu wrogowi (a w Imperium Rosyjskim, ZSRR, a teraz Federacji Rosyjskiej wrogowie byli zawsze, nawet wtedy, gdy nikt nie mógł ich wykryć ani w rzeczywistości, ani wirtualnie). Właśnie na mitach bazuje cała kremlowska propaganda i nacisk informacyjny, który skierowany jest obecnie na Ukrainę. Dla nikogo nie jest tajemnicą, że historia Moskowii-Rosji — to historia wojen, które prowadziło północne imperium w imię „przyrastania „swoich” ziem” od Bałtyku po Ocean Spokojny (zauważmy, że „przyłączywszy” kolejny kawał ziemi, Rosja nie uszczęśliwiała — wręcz przeciwnie, przynosiła jego mieszkańcom nędzę, pijaństwo, brak kultury, ignorancję). Sewastopol jako miasto i baza wojskowa powstał w wyniku kolejnej wojny Rosji z jej południowym sąsiadem — Turcją. W okresie między wojnami rosyjsko-tureckimi 1768—1774 oraz 1787—1791 lat Katarzyna II wiosną 1783 roku, wydawszy odpowiedni manifest, przyłączyła Krym do Rosji. Imperatorowa nie wybierała dyplomatycznych wyrażeń: „Krym położeniem swoim rozrywa nasze granice. Połóżcież teraz, że Krym Wasz, i że nie ma już tej brodawki na nosie (podkr. W. A.) — oto nagle położenie granic wspaniałe… Jesteście zobowiązani podnieść sławę Rosji…”. Czytasz i widzisz przed sobą strony współczesnych rosyjskich wydań periodycznych, słyszysz wystąpienia tamtejszych liderów i jastrzębi-polityków. Tam też tylko mowa o ratowaniu rodaków, ochronie ich praw, o wyjątkowo pokojowych zamiarach… Zatem powstał Sewastopol jako forpoczta moskiewskich zaborczych dążeń — przednia pozycja na gorącym odcinku frontu. Ale przypomnijmy, czy ta forpoczta spełniła swoją strategiczną rolę, przewidywaną przez jej założycieli? W wojnie krymskiej 1853—56 lat, kiedy Rosja walczyła ze zjednoczonymi wojskami Wielkiej Brytanii, Francji, Turcji, Sewastopol — główna baza Floty Czarnomorskiej — został zajęty. Odizolowana od całego świata Rosja skapitulowała, podpisując traktat paryski (stało się to, mimo oporu obrońców sewastopolskiej twierdzy). Został oddany wrogowi Sewastopol także podczas II wojny światowej latem 1942 roku… Mity tym są piękne, że owiane są heroiką i wysławianiem wyższych przejawów ludzkiego ducha. Ale jeśli tworzone są pod dyktat imperialnych ideologii, stają się trucizną dla świadomości narodowej, siłą rozdzielającą dla społeczeństwa, zwłaszcza totalitarnego, jakim jest dzisiaj reżim putinowski. W czasach radzieckich Sewastopol i Krym stopniowo przekształciły się z militarnej forpoczty w wymarzone przez każdego bez wyjątku oficera marynarki miejsce służby: defilady wojskowe, teatralna demonstracja siły rosyjskiej broni, ciepły klimat, po przejściu w stan spoczynku życie w nadmorskim mieście — stolicy kurortów i sanatoriów, a jeśli się poszczęści — dacza i inne dobra… Wszyscy radzieccy oficerowie marynarki marzyli o Sewastopolu. Właśnie z nich uformował się dzisiaj rdzeń sewastopolskiej prorosyjskiej putinowskiej 5. kolumny. Obecnie Sewastopol wraz z Krymem nie odpowiadają swojemu dawnemu przeznaczeniu, ponieważ ukształtowały się nowe realia geopolityczne, świat odlicza finałowe czasy historii ostatnich na planecie Ziemia imperiów i ich satelitów, dając pierwszeństwo dobrowolnemu zjednoczeniu państw i narodów (na przykład Unii Europejskiej) z ideologią bazującą na ogólnoludzkich wartościach demokratycznych, priorytecie praw człowieka, wolności i gwarancji wolnego, samodzielnego rozwoju narodów. Ciąg dalszy na str. 2. DO 140. ROCZNICY AUGUSTYNA WOŁOSZYNA. KOBZIARZ NA STROMIZNACH HISTORII

s. 2 · strona oryginału ↗

Zakończenie. Początek na str. 1. Morze Czarne dawno powinno stać się morzem pokoju i współpracy, a Krym i Sewastopol — zdemilitaryzowanymi terytoriami, nowoczesnymi strefami rekreacyjnymi, miejscem wypoczynku i turystyki, przede wszystkim dla Europy. Ta wysoka misja stałaby się środowiskiem jednoczącym dla wszystkich narodów, które obecnie zamieszkują Krym. Prawie wiek temu armia ukraińska opuściła Krym… Nie będziemy niepokoić dawnej historii. Weźmy początek XX wieku. W 1917 roku zniknęło z politycznej mapy świata Imperium Rosyjskie. Na jego dawnych bezkresnych przestrzeniach powstało około 140 znaczących i małych pod względem terytorialnym tworów państwowych. Prawo do posiadania własnych państw obroniły tylko dwa narody: fiński i polski. Ukraińska Republika Ludowa oraz hetmańskie „Państwo Ukraińskie” pokazały, że przy braku godnych liderów naród nie jest zdolny obronić swojej Niepodległości. Bolszewicka Rosja inkorporowała Ukrainę w swój skład, zmieniając w 1922 roku jedynie swoją nazwę: Imperium Rosyjskie przemianowało się na Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Szczególną rolę w tych wydarzeniach odegrał Krym. Ukraińska Centralna Rada odmówiła włączenia półwyspu w swój skład, uważając, że Tatarzy krymscy mają prawo zdecydować, z kim chcą być: z Ukrainą czy z Rosją. Polityce obcy jest jakikolwiek romantyzm, co brutalnie pokazali ówcześni kremlowscy wodzowie. Niezdecydowanie Kijowa doprowadziło do logicznego, tragicznego rozwoju wydarzeń na Krymie. Wysłana Zaporoska Grupa Wojsk URL pod dowództwem podpułkownika P. Bołboczana wiosną 1918 roku z powodzeniem opanowała Krym, w tym Sewastopol (znaczna część okrętów Floty Czarnomorskiej podniosła żółto-błękitne flagi). Ale ponieważ zgodnie z układami brzeskimi, które podpisali także przedstawiciele URL, Kijów nie określił się w sprawie Krymu, przybyły tam niemieckie dywizje — sojusznicy URL, i P. Bołboczan musiał opuścić półwysep. Wódz-patriota obronił prawo do opuszczenia pozycji z bronią w ręku. Bardziej zdecydowany w kwestii półwyspu był hetman P. Skoropadski. Przekonał on kajzera Niemiec, że bez Krymu Państwo Ukraińskie nie stanie się potężnym krajem. Nie wahał się hetman również w swoich decyzjach dotyczących Krymu. Kiedy ówczesny lider krymski generał M. Sulkiewicz nie wykazywał chęci do prowadzenia negocjacji, P. Skoropadski zastosował sankcje gospodarcze (na Krymie zmuszeni byli wprowadzić system kartkowy na artykuły spożywcze, a Sewastopol znalazł się na granicy głodu). Rewolucja w Niemczech, wyjście wojsk niemieckich z Ukrainy, abdykacja P. Skoropadskiego, dwuletnie istnienie Dyrektoriatu URL — i w rezultacie Krym opanowali rosyjscy bolszewicy. W 1954 roku zniszczony gospodarczo Krym decyzją prawną Moskwy został przekazany w skład Ukrainy. Przez minione sześć dziesięcioleci półwysep, zintegrowany ze składem USRR, tak i nie zdołał stać się samowystarczalnym (wodę Krym otrzymuje z Dniepru, energię elektryczną z ukraińskich sieci; autonomiczna republika nie jest zdolna zapewnić sobie nawet żywności itp., stale pozostając na budżetowych dotacjach Ukrainy). Patriarcha Filaret: „Wojska Putina odejdą z Krymu. On zabierze swoje wojska, wliczając bazy Floty Czarnomorskiej”. A jeśli nie odejdą i nie zabierze? Przed nami może stanąć wybór: na jednej szali wagi Krym — nieodłączna część Ukrainy, na drugiej — UKRAIŃSKA NIEPODLEGŁOŚĆ. Co wybrać? Proponuję wybrać drugie. Proszę nie spieszyć się (oczywiście, ostro) z zaprzeczaniem autorowi. Chodzi o sytuację, jeśli Ukraina nie będzie w stanie skutecznie przezwyciężyć obecnego kryzysu. Przez wszystkie lata Niepodległości Ukrainy Federacja Rosyjska stale demonstrowała negatywny stosunek do naszej samodzielności: nielegalnie rozmieściła w Sewastopolu Flotę Czarnomorską, zabrała dla siebie lwią część zapasów złota ZSRR i oszczędności pieniężnych obywateli USRR, nie przestrzegała zawartych umów międzypaństwowych, poczynając od tak zwanego Wielkiego traktatu między Ukrainą a Federacją Rosyjską, szantażowała (i kontynuuje!) groźbami odcięcia dostaw gazu, wojnami handlowymi itp. Przypomnijmy konflikt w rejonie Tuzli. Szczególne napięcie rozpoczęło się, gdy do władzy na Kremlu doszedł W. Putin, który wielokrotnie negował prawo naszego narodu do niezależnego rozwoju. W rezultacie Ukraina nie zdołała wejść do NATO. A musimy zrozumieć, że dzisiaj tylko USA mają finansową możliwość pozwolić sobie na posiadanie nowoczesnych, zaawansowanych technologicznie sił zbrojnych, zdolnych zapewniać stabilność i wykonywać swoje zadania w dowolnym punkcie kuli ziemskiej. Rosja, która stale pragnie demonstrować swoją militarną sprawność, nie jest zdolna w potrzebnej ilości zapewnić swojej armii odpowiedniego do czasów uzbrojenia. Wyraźnie pokazała to rosyjska inwazja na Gruzję. Jeszcze bardziej zacofanie moskiewskich sił zbrojnych ujawniło się, gdy Moskwa postanowiła zademonstrować światu swoje pretensje do szelfu północno-oceanicznego, bogatego w surowce mineralne, w szczególności ropę. Już od dziesięcioleci w tamtym regionie skutecznie działają połączone wojska USA i Kanady, z powodzeniem zapewniając ochronę interesów narodowych wspomnianych krajów w Arktyce. Tylko na Ukrainie, której armię zniszczono nie bez udziału kijowskich marionetek-urzędników, Moskwa próbuje zachowywać się jak pewny swoich sił agresor. Dlatego nowy wybuch kremlowskiej furii wywołała próba Kijowa podpisania Umowy stowarzyszeniowej Ukrainy z UE, do czego, nawiasem mówiąc, dąży i Moskwa. Z putinowską Rosją Niepodległa Ukraina nie znajdzie wspólnego języka — przekonująco pokazują to obecne wydarzenia wokół Krymu. Nawiasem mówiąc, ujawniono już chęć Moskwy do prowadzenia wydobycia ropy na szelfie wokółkrymskim (gdzie nie spojrzysz, wszędzie widzisz długie uszy putinowskiego Gazpromu!). Zatem mamy jedyne wyjście — wykorzystać obecną sytuację, bezprecedensowe dotąd wsparcie społeczeństwa zjednoczonego groźbą wojny dla realizacji naszych zakrojonych na szeroką skalę planów: integracji ze wspólnotą narodów europejskich (wstąpienie do NATO, głęboka współpraca z UE). Zauważmy też, że kredyty i inwestycje są Ukrainie również potrzebne. Ale przede wszystkim — europejskie standardy życia. Jeśli chodzi o zadania wewnętrzne, niezależnie od rozwiązania wyżej wymienionych celów historycznych, musimy doprowadzić do kardynalnych zmian w życiu państwowym naszego kraju. Dziś na Ukrainie ukształtował się dawno potrzebny schemat zarządzania państwem: jest władza i jest skuteczna dźwignia wpływu oraz kontroli nad jej działaniami — Euromajdan (parlament ludowy, który powstał bez fałszywych wyborów, zrodzony przez rewolucję ludową). Musi on zająć czołowe miejsce w naszym życiu politycznym. Jeśli chcemy posuwać się naprzód, potrzebujemy nowych praw, które przewidywałyby nie tylko lustrację, ale przede wszystkim katharsis: oczyszczenie, otwartość. Władzy — przede wszystkim. Po haniebnej ucieczce gospodarza nie rezydencji prezydenckiej na Bankowej, a rajskiego zakątka w Meżyhirji, co jest zasługą Bohaterów Euromajdanu, przede wszystkim trzeba godnie uczcić zarówno Niebiańską Sotnię, jak i wszystkich, którzy zrealizowali pragnienie większości Ukraińców posiadania nowej Ukrainy: bez korupcji, bez prześladowań, bez znęcania się nad narodem. Ukrainy — państwa zorientowanego społecznie, którego obywatelom powinno być zapewnione godne naszych czasów życie. Nie chodzi o bolszewicką „ekspropriację ekspropriatorów”, a o nowy system podatkowy, który napełni państwową kasę potrzebnymi środkami. Pieniądze na Ukrainie są. Podatki powinni płacić wszyscy: od prezydenta i premiera po przeciętnego obywatela. Trudno wyliczyć wszystko, co należy zrobić. Ale dotąd priorytetem z jakiegoś powodu nie stało się obowiązkowe uchwalenie ustaw o niedopuszczeniu osób z kryminalną przeszłością do zarządzania państwem. Należy uchwalić ustawę o podatkach od bogactwa (we Francji i Finlandii — 70%, średnioeuropejski — 30—40%). Zdjęcie Hanny Oborskiej Żadnych ulg dla oligarchów i możnowładców! Tym bardziej, że część z nich otwarcie zademonstrowała swój patriotyzm, nieobojętność na problemy, którymi żyje naród. Jeśli pójdziemy taką drogą, ustaną rozmowy o pustce w państwowym skarbcu, o niemożności realizacji potrzebnych narodowych programów na wielką skalę itp. W ciągu tych kilku miesięcy przeżyliśmy tragiczne czasy, które po raz kolejny ukazały Ukrainie, kto jest jej przyjacielem, a kto życzy jej zniknięcia z politycznej mapy świata. W tej sytuacji logiczna jest decyzja o wstrzymaniu, a nawet całkowitym zerwaniu wszelkich stosunków z Federacją Rosyjską. Przyszłość podpowie, jak będziemy działać później. Obecnie trzeba się zatrzymać i rozejrzeć, przekonać się, kim naprawdę jest nasz północny sąsiad. On sam nas do tego zmusił. Teraz nawet ci, którzy zaliczają się do politycznie obojętnych, zrozumieli, że Ukraina potrzebuje nowego modelu nie tylko życia politycznego, ale i kompleksu gospodarki narodowej. Produkujemy rakiety, samoloty i inne wysokotechnologiczne produkty przemysłowe. Ale dziś to właśnie sektor rolno-przemysłowy napełnia już państwowy skarbiec w 55%. Nowy system zarządzania państwem powinien wyrównać stosunek Kijowa do wszystkich regionów Ukrainy i rozwiązać większość dawno nabrzmiałych problemów społecznych. Zrozumiałe, że kijowska władza od 1991 roku, niestety, mało (lub niewystarczająco) pracowała na kierunku krymskim. Ostatnie dwa lata półwysep stał się świadkiem, jak niedawni kijowscy „naczelnicy” cynicznie demonstrowali analfabetyzm i brak kultury, podłość i egoizm, ignorancję i nienasyconą chciwość, miłość do pieniędzy i nienawiść do narodu Ukrainy (i Krymu w szczególności!), zagarniając łakome kąski krymskiego wybrzeża, żyjąc tak, jakby mieli zabrać, gdy przyjdzie ich czas, ze sobą i luksusowe pałace, i jachty oraz supernowoczesne samochody… I trzeba zauważyć, że krymczanie byli tu w szczególnej sytuacji: wszystko działo się na ich oczach. Żałosne hoffmannowskie krasnoludki-cachesy, które widziały siebie w rzymskich togach „dyktatorów”, które zachwycały się portretami swoich żon w kostiumach cesarzowych, które bez skrupułów przywłaszczały budżet państwowy, wzywając naród, by pocierpiał, poczekał na lepsze czasy. Niemiecki pisarz-satyryk E. T. A. Hoffmann jeszcze na początku XIX wieku stworzył odrażające obrazy wyrodków, którzy żyli pod maskami porządnych obywateli, grali role przywódców państwa. To samo powtórzyło się w realiach trzeciego tysiąclecia. Naród to widział. I nie wytrzymawszy, powstał i zwyciężył. Przechodząc surowe próby, naprawdę uświadomiliśmy sobie, że jesteśmy ukraińskim narodem, zdolnym obronić swoją Niepodległość, Wolność, europejską przyszłość. Najbardziej przekonująco zademonstrowali to nasi żołnierze i oficerowie, którym przyszło wytrzymać nacisk i ataki najeźdźców z północnego imperium — istot bez twarzy i należnych w wojsku odznak. Prawdziwych „zielonych zjaw” z zasobem słownictwa analfabetów (dzikich nieuków). Od teraz jesteśmy pewni — na Ukrainie są godni Ojczyzny obrońcy. Imiona jednych są już znane: pułkownicy Julij i Ihor Mamczurowie, podpułkownik Dmytro Delatycki, major Ołeh Szapował… Imiona innych z pewnością poznamy później. Wszyscy uczestnicy wydarzeń na Krymie — wojskowi, zasługują na to, by zostać wyróżnionymi nagrodami rządowymi i innymi zachętami. Zatem skorzystajmy z sytuacji, która powstała nie z naszej winy, i rozwiążmy sakramentalne „Dokąd iść?”. Jeśli nie wykażemy determinacji, poddamy się wątpliwościom i zwątpieniu, jak to było w przeszłości — przegramy na zawsze! Wyciągnijmy wnioski z 1917, 1991 roku. Ukraina znalazła się sam na sam ze swoimi problemami, bo stała się bezjądrowa — bezbronna. Więc „Czy krymskie wyczerpujące starcie z reżimem putinowskim?”. Czy bez Krymu, ale NIEPODLEGŁE PAŃSTWO UKRAIŃSKIE — partner UE, członek NATO z odnowioną demokratyczną władzą, zdolną prowadzić naród do cywilizowanego zamożnego życia. *** Historia może potoczyć się tak, że Krym znów połączy się z Ukrainą — europejskim krajem, któremu otworzy się świat i któremu otworzymy się my. I wtedy znów będę mógł pojechać do Sewastopola i złożyć kwiaty na grobie mojego dziadka — wyzwoliciela tego miasta i Krymu. Witalij ABLICOW

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn