Strona · s. 15strona oryginału ↗
Szanujmy ojczystą mowę
Слово Просвіти, №11 за 2014 рік
Artykuł Dmytra Pawłyczki, opublikowany w „Słowie Proświty” (nr 7 z 2014 r.) pt. „I mowę ojczystą kochać!”, wywołał potrzebę rozmowy z czytelnikami. Od czego zaczyna się miłość do ojczystej mowy? Od miłości do rodzimej matuli, do zakątka ziemi, na której się urodziłeś, od szacunku dla dziadka, babci, od szacunku dla krewnych i przyjaciół. Bo to wszystko nazywa się kulturą narodową. I tylko będąc świadomym narodowo człowiekiem, napełnimy się miłością do języka matczynego i wyrośniemy na patriotów swojej ziemi. Trzonem naszego wielonarodowego państwa musi być język ukraiński. Oto co o tym powiedział Dmytro Pawłyczko: „Ta niepojęta dusza naszej mowy, jak złotodajna rzeka lśni falami ludowej pieśni, przelewa się w duszy narodu, tworzy uczuciową nierozerwalność ukraińskiego serca i ukraińskiej ziemi”. Jednak wychowaliśmy pokolenie ludzi obojętnych wobec ojczystego języka ukraińskiego. Przypomnijmy, jak na mocy państwowych cyrkularzy ukraińskie szkoły stawały się rosyjskimi, gdzie język ukraiński uczono według życzenia rodziców. Gdy z programu literatury ukraińskiej usuwano utwory pisarzy niemiłych władzy. Sztucznie uczyniono lekcje języka i literatury ukraińskiej nieciekawymi. Liczba godzin przeznaczonych na naukę tych przedmiotów była minimalna. Dmytro Pawłyczko: „…język ukraiński przez ostatnie sześćdziesiąt lat różnymi antydemokratycznymi środkami, półtajnymi zarządzeniami i cyrkularzami niemal wyparto na jego własnej ziemi z wielu wyższych uczelni i z wielu sfer produkcji, i z wielu instytucji”. Oczywiście, miłość do ojczystej mowy wszczepia się z dziecięcej kolebki, z matczynej pieśni i babcinej modlitwy. I mogę to powiedzieć na przykładzie własnych dzieci. Choć znam przypadki, gdy rodzice mówiący po ukraińsku zwalniali dzieci z nauki języka ukraińskiego jedynie dlatego, że to — „zbędny przedmiot, bez którego można się obejść”.
Dziś przeżywamy to, że kanały telewizyjne są niemal rosyjskojęzyczne, a rosyjskie książki i gazety wyparły ukraińskie. Ukraińska inteligencja uważa za honor rozmawiać po rosyjsku. Nie może stać z boku od tej sprawy również Cerkiew. Bo to właśnie w Ukrainie, po ukraińsku, ma docierać słowo Boże do parafian. I to nie podlega dyskusji. Mimo to Ukraińska Cerkiew Prawosławna przez wieki była na uboczu własnego narodu. Przez lata w Ukrainie poniżano naród ukraiński. Ale my z wami wychowaliśmy pokolenie nieobojętnej młodzieży. Bo to właśnie studenci, którzy nie znieśli kłamliwych działań władzy, wyszli na ulice, by bronić własnych praw. Cały świat z niepokojem obserwuje wydarzenia, które mają miejsce na ukraińskich majdanach. Cierpliwość narodu ukraińskiego pękła, bo nie sposób już znosić korupcji we władzy, upokorzenia nędznymi emeryturami i pensjami, bezrobocia. Ukrainą rządziła garstka degeneratów na czele z „zekiem” prezydentem. Naród ukraiński wyraził pragnienie życia według europejskich praw. Czerniowce nie stały z boku w tych ważnych dla kraju czasach. Ze łzami w oczach obserwowaliśmy czerniowiecki Majdan, kolumny młodych protestujących, którzy wzywali, by nie być obojętnym i wychodzić na ulice. Korupcja we władzy osiągnęła szczyt narodowej cierpliwości. I było to szczególnie odczuwalne w oświacie miasta i obwodu, gdzie panowała pełna pogarda dla nauczyciela. W miejskiej oświacie imię Wasyliny Małyszewskiej brzmiało jak straszak. Myślę, że wśród pedagogów nie znajdzie się ani jedna osoba, która powiedziałaby dobre słowo o tej „kierowniczce”. Wreszcie naród otrzymał konstytucyjne prawo wybierania sobie władzy. Bardzo chcę wierzyć, że do kierownictwa dojdzie młode pokolenie, bo to ono będzie żyło w nowo zbudowanym państwie narodowym. Chcemy być wielojęzyczni i wielowymiarowi, chcemy należeć do ludzkości. Chcemy być w jej umyśle nie martwą, lecz lśniącą komórką, a do tego musimy rozpalić się miłością do ojczystego języka, do ojczystego narodu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
